Stowarzyszenie „Rodzina Wojskowa” – organizacja kobieca w II Rzeczypospolitej i III Rzeczypospolitej, zrzeszająca matki, żony i córki żołnierzy Wojska Polskiego.
II Rzeczpospolita
Została założona 3 lutego 1925 w Warszawie. W zebraniu założycielskim, które odbyło się w budynku kasyna garnizonowego, uczestniczyło ok. 300 kobiet związanych ze środowiskiem Wojska Polskiego. Wśród gości był obecny Józef Piłsudski, który powołał do życia Rodzinę Wojskową. Tym samym było to jedyne stowarzyszenie kobiece w historii powołane przez Marszałka.
thumb|left|Członkinie stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa” przy Szkole Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy (1933) Zgodnie z dyrektywą Piłsudskiego, organizacja miała być „strażniczką ogniska domowego żołnierza i czynnikiem społecznym w sensie harmonizowania kobiet różnych warstw i różnych poziomów intelektualnych (przede wszystkim żon oficerów i podoficerów)”, aczkolwiek głównym celem organizacji było, aby „w czasie wojny zorganizować jak najlepiej samopomoc materialną i zdjąć w ten sposób, choć w drobnej mierze, z bark żołnierza Rzeczypospolitej troskę o chleb powszedni oraz zabezpieczyć jego ognisko rodzinne”.
Organizacja powstała z myślą o aktywizacji i integracji żon, matek i córek żołnierzy zawodowych. Celami działalności Stowarzyszenia było udzielanie pomocy potrzebującym, utrzymywanie i krzewienie idei, działalność kulturalna i towarzyska. Zajmowano się wychowaniem obywatelskim dzieci i młodzieży, działalnością kulturalno-oświatową. W 1930 pod egidą RW funkcjonowało 77 przedszkoli (przebywało w nich 1733 dzieci) i 19 szkółek (uczęszczało doń 656 dzieci). W obliczu zagrożenia wybuchem konfliktu zbrojnego pod koniec lat 30. Stowarzyszenie podejmowało działalność proobronną, np. w postaci kursów.
Strukturalnie Rodzina Wojskowa funkcjonowała w 10 wydziałach: Organizacyjnym, Finansowym, Opieki nad Dzieckiem, Kształcenia Zawodowego, Kulturalno-Oświatowym, Sanitarnym, Uzdrowiskowym, Prasowym, Przysposobienia Wojskowego, Sportowym.
Honorową członkinią i przewodniczącą RW została Aleksandra Piłsudska, która otrzymała legitymację nr 1. W 1930 członkostwo honorowe otrzymała pierwsza dama Michalina Mościcka. Koła RW były tworzone przy garnizonach Wojska Polskiego. W ramach władz utworzono Radę Naczelną. Funkcję przewodniczącej tego organu pełniły: Wincenta Konarzewska (1925-1927; żona gen. Daniela Konarzewskiego), Hanna Hubicka (1927–1929; żona gen. Stefana Hubickiego), Jadwiga Fabrycy (od 1929, żona gen. Kazimierza Fabrycego), Wanda Norwid-Neugebauer (żona gen. Mieczysława Norwid-Neugebauera). W pracach RW udzielały się aktywnie małżonki wysokich stopniem oficerów Wojska Polskiego.
W 1930 Rodzina Wojskowa liczyła 7587 członkiń. W tym czasie działały 62 koła Stowarzyszenia. Według stanu z 1937 do RW należało 22985 członkiń. W 1938 ich liczba wynosiła 23376, stowarzyszonych w 162 kołach i 7 filiach, a w kwietniu 1939 działało już 187 kół.
Na początku czerwca 1937 w Warszawie odbył się XI Walny Zjazd delegatek Rodziny Wojskowej. Wówczas w sali Kasyna Garnizonowego wręczono i poświęcono sztandar Stowarzyszenia (rodzicami chrzestnymi zostali Aleksandra Piłsudska i Marszałek Edward Śmigły-Rydz). Kolejny, 12-sty Walny Zjazd odbył się w czerwcu 1938 w Warszawie, w którym wzięło udział ponad 300 delegatek.
Do 1939 zarówno Zarząd Naczelny, jak i koło warszawskie Rodziny Wojskowej mieściły się przy ul. Królewskiej 2.
III Rzeczpospolita
Po upadku PRL i utworzeniu Wojska Polskiego III RP 6 grudnia 1990 w Warszawie obradował zjazd założycielski Stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa”, podczas którego przyjęto statut, a na przewodniczącą komitetu założycielskiego wybrano E. Radzikowską (w spotkaniu uczestniczył wiceminister obrony narodowej Bronisław Komorowski i szef Departamentu Wychowania WP gen. bryg. Krzysztof Owczarek). W 1991 zostało utworzone Stowarzyszenie „Rodzina Wojskowa”, którego idea stanowi nawiązanie do przedwojennej organizacji. Cele tego Stowarzyszenia to: ugruntowanie trwałości rodziny wojskowej i podnoszenie jej społecznego prestiżu, kształtowanie patriotycznych i obywatelskich postaw rodzin wojskowych, integrowanie społeczności lokalnych-wojskowych z cywilnymi.
Władzą Stowarzyszenia jest Rada Naczelna z siedzibą w Lesznie.
29 września 2020 obchodzono jubileusz 95-lecia powstania Stowarzyszenia. Organizacja otrzymała wtedy Medal „W służbie Bogu i Ojczyźnie”. Tego samego dnia honorową członkinią SWR została pierwsza dama Agata Kornhauser-Duda.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Stowarzyszenia rodzin Kategoria:Stowarzyszenia w II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Lesznie