Mato Grosso (, ) – stan w Brazylii położony w zachodniej części kraju, w Regionie Środkowo-Zachodnim, graniczący na południowym zachodzie z Boliwią. Jest to trzeci co do wielkości stan Brazylii (903 208 km²; 10,6% powierzchni kraju). W 2022 roku zamieszkany był przez 3 658 813 osób (1,8% ludności kraju), co przekłada się na jedną z najniższych gęstości zaludnienia wśród stanów kraju (4,05 os./km²). Stolicą i największym miastem jest Cuiabá.
Nazwa stanu nawiązuje do warunków naturalnych, w języku portugalskim oznacza „gęste zarośla”. Mato Grosso należy do ostatnich wielkich obszarów ekspansji osadnictwa ludzkiego na świecie. Jeszcze w połowie XX wieku znaczna część jego terytorium pozostawała słabo zbadana i odizolowana od reszty kraju. Współcześnie gospodarka stanu opiera się przede wszystkim na rolnictwie, w szczególności hodowli bydła, uprawie bawełny, soi, ryżu, trzciny cukrowej, kukurydzy, fasoli i manioku. Rozwinięte są także przemysł drzewny oraz górnictwo. W przeszłości podstawą gospodarki było wydobycie złota i diamentów; obecnie eksploatuje się rudy żelaza, mangan, cynę i wapień.
Obszar dzisiejszego Mato Grosso skolonizowany został przez z São Paulo na przełomie XVII i XVIII wieku. Napływ osadników nasilił się po odkryciu bogatych złóż złota w 1718 roku. W ich pobliżu rok później założono miasto Cuiabá. Wśród przybyszów byli poszukiwacze złota wyparci z sąsiedniego Minas Gerais w wyniku tzw. wojny Emboabas. W 1748 roku region stał się samodzielną kapitanią () ze stolicą w Vila Bela. W 1822 roku Mato Grosso stało się jedną z Cesarstwa Brazylii, już ze stolicą w Cuiabie, a w 1889 roku – stanem nowo proklamowanej . Rozwój regionu długo hamowały jego izolacja i brak dostępu do morza – do wybudowania linii kolejowej w 1914 roku jedynym połączeniem z Atlantykiem, oddalonym o ok. 3000 km, był transport rzekami Paragwaj i Parana. W 1979 roku południowa część stanu zostało wydzielona, tworząc nowy stan Mato Grosso do Sul.
Większość terytorium Mato Grosso leży na zachodnim krańcu Wyżyny Brazylijskiej (płaskowyż Mato Grosso), stanowiącym dział wodny między dorzeczem Amazonki na północy a zlewiskiem La Platy na południu. Na północy stan obejmuje fragment , ponad połowa stanu znajduje się w obrębie Amazonii. W centrum przeważają sawanny typu , a na południu leży część Pantanalu – jednego z największych na świecie terenów podmokłych. W granicach stanu znajdują się cztery parki narodowe – , , oraz niewielki fragment parku . Pantanal Matogrossense wraz z sąsiednimi rezerwatami przyrody wpisany jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W granicach stanu znajduje się rezerwat obejmujący ziemie rdzennej ludności ().
Na północnym zachodzie Mato Grosso graniczy ze stanami Rondônia i Amazonas, na północnym wschodzie – z Pará, na wschodzie – z Tocantins i Goiás, na południu – z Mato Grosso do Sul, a na południowym zachodzie – z Boliwią.
Miasta Największe miasta w stanie Mato Grosso według liczby mieszkańców (stan na 2022 rok): L.p.MiastoLiczba ludności 1. 23px Cuiabá 650 877 2. 23px Várzea Grande 300 078 3. 23px Rondonópolis 244 911 4. 23px Sinop 196 312 5. 23px Sorriso 110 635 6. 23px Tangará da Serra 106 434 7. 23px Cáceres 89 681 8. 23px Primavera do Leste 85 146 9. 23px Lucas do Rio Verde 83 798 10. 23px Barra do Garças 69 210
Galeria
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Stany w Brazylii