Miękka zgnilizna – grupa bakteryjnych chorób roślin, u których dominującym objawem chorobowym jest mokra zgnilizna. Jest to taki rodzaj zgnilizny, podczas której tkanki opanowane przez patogeny ulegają rozkładowi i stają się miękkie. Główną bakterią wywołująca ten rodzaj zgnilizn jest Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, ale u niektórych roślin wykryto też inne towarzyszące jej gatunki bakterii, a niektóre miękkie zgnilizny wywołane są przez inne bakterie.
Bakterie są endobiontami żyjącymi wewnątrz organizmu rośliny. Po wniknięciu do niego bakterie zakłócają funkcjonowanie błony komórkowej, powodując wyciek z komórek wody, kationów i związków organicznych do przestrzeni międzykomórkowej. Powstaje w ten sposób mikrośrodowisko umożliwiające im pobieranie substancji pokarmowych i rozmnażanie się. Rozmnażają się przez podział w postępie geometrycznym. W wyniku tego po pewnym czasie następuje rozkład komórek rośliny, a ich treść zamienia się w śluzowatą, wodnistą masę o zmienionej barwie z nagromadzoną w niej dużą ilością metabolitów. W błonie komórkowej niektórych bakterii (np. Pseudomonas syringae, Pseudomonas viridiflava) są specyficzne białka będące ośrodkiem krystalizacji lodu. Powodują one, że woda na powierzchni rośliny lub w jej przestrzeniach międzykomórkowych zamarza w temperaturze wyższej niż normalnie. Powstające przy tym kryształki lodu powodują macerację komórek rośliny, dzięki czemu mogą one być przez bakterie szybciej zasiedlone.
Wśród roślin uprawianych w Polsce wyróżnia się następujące miękkie zgnilizny (w nawiasie wywołujące je patogeny): gnicie korzeni i miękka zgnilizna cebul tulipana (Globisporangium ultimum) miękka zgnilizna begonii (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna cantedeskii (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, Paenibacillus polymyxa) miękka zgnilizna cyklamena (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, Dickeya chrysanthemi) miękka zgnilizna dalii (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna difenbachii (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, Dickeya dadantii subsp. dieffenbachiae) miękka zgnilizna draceny (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna filodendrona (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna gloriozy (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna hiacynta (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna kaktusów (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna kanny (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna kosaćca (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna krokusa (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna lilii (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna maku (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna narcyza (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna sałaty (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum, Pseudomonas marginalis var. marginalis, Pseudomonas viridiflava) miękka zgnilizna sansewieri (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum) miękka zgnilizna tulipana (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum).
Przypisy
Kategoria:Bakteryjne choroby roślin