mały|Mapa dialektów języka czeskiego:1a – dialekt wschodnioczeski,1b – dialekt środkowoczeski,1c – dialekt zachodnioczeski,1d – dialekt czesko-morawski2 – dialekt hanacki3 – dialekt morawsko-słowacki4a – dialekt laski,4b – dialekt śląsko-polski5 – dialekty mieszane (dawne tereny niemieckojęzyczne) Dialekty czeskie – mówione formy języka czeskiego, używane na niektórych obszarach Czech. Poszczególne dialekty są w większości wzajemnie zrozumiałe. Pod wpływem mediów i ogólnoczeskiego języka potocznego różnice między dialektami się zacierają.

Przejście między dialektami czeskimi i słowackimi jest płynne, tworzą one kontinuum dialektalne.

Podział Dialekty języka czeskiego można podzielić na cztery grupyKarlík, Nekula, Pleskalová (2002), s. 393.:

dialekty czeskie właściwe (z potocznym czeskim jako interdialektem) dialekt wschodnioczeski (północno-wschodnioczeski) dialekt środkowoczeski dialekt zachodnioczeski (południowo-zachodnioczeski) dialekt czesko-morawski (południowoczeski) dialekt hanacki (środkowomorawski) dialekt laski (śląsko-morawski) dialekt morawsko-słowacki (wschodniomorawski) przy czym ten ostatni z uwagi na cechy fonetyczne i morfologiczne jest bliski dialektom słowackim i często do nich zaliczany.

Dialekt śląsko-polski (inne nazwy: polsko-czeskie pasmo mieszane, gwara zachodniocieszyńska, narzecza wschodniolaskie), bywa zaliczany zarówno do dialektów języka czeskiego, jak i dialektów języka polskiegoIrena Bogocz, Východolašská nářečí versus gwara zachodniocieszyńska, czyli dialektologiczna wojna o Zaolzie, „LingVaria”, 2017, R. XII, t. 2(24), s. 227–244..

Obszar przygraniczny (Kraj Sudetów), zamieszkiwany przed 1945 rokiem głównie przez Niemców sudeckich, nie ma własnych dialektów. Wysiedlona ludność niemiecka została zastąpiona przez Czechów z różnych regionów i na skutek kontaktu użytkowników różnych dialektów, zostały one w dużej mierze wyparte przez czeszczyznę literacką.

Charakterystyczne cechy dialekt czeski właściwy hanacki morawsko-słowacki laski literacki czeski ý → ej (→ é) tak: novej tak: nové nie: nový nie: novy nie: nový ú → ou (→ ó) tak: vedou tak: vedó nie: vedú nie: vedu tak: vedou é → í/ý tak: nový nie: nové nie: nové nie: nove nie: nové protetyczne v przed o- tak: vokno; większość obszarunie (protetyczne h): hokno; gwara chodzkanie: okno; tylko w gwarze doudlebskiej tak: vokno; południowe i południowo-zachodnie Morawynie: okno; reszta obszaru nie: okno nie: okno nie: okno rozróżnianie i ~ y nie nie nie tak nie rozróżnianie l ~ ł nie; większość obszarutak; sporadycznie w dialekcie zachodnioczeskim i dialekcie wschodnioczeskim, np. w gwarze doudlebskiej i gwarze podkarkonoskiej nie tak tak nie obecność ř tak tak tak; większość obszarunie; tylko wzdłuż granicy ze Słowacją tak tak obecność iloczasu tak tak tak nie tak udźwięczniająca fonetyka międzywyrazowa nie tak; tylko na wschodzie tak tak nie

Zobacz też język morawski

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Mapa dialektów czeskich z opisami Český jazykový atlas Mapa dialektów języka czeskiego

Kategoria:Język czeski