Blago Zadro ps. Šljuka (ur. 4 sierpnia 1944 w Donji Mamići, zm. 16 października 1991 w Vukovarze) – chorwacki ochotnik wojskowy i polityk, bohater wojny w Chorwacji.
Był jednym z założycieli struktur Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ) we wschodniej Slawonii. W trakcie wojny w Chorwacji dowodził batalionem. Zginął w trakcie walk i został pośmiertnie awansowany do stopnia generała majora.
Życiorys Pochodził z Donji Mamići w Bośni. W wieku dziesięciu lat przeprowadził się wraz z rodziną do Borovo Naselje w Vukovarze, gdzie ukończył szkołę, a następnie podjął pracę w fabryce „Borovo” i założył rodzinę. Na początku przemian demokratycznych aktywnie uczestniczył w życiu politycznym regionu i był jednym z założycieli Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej w Vukovarze i wschodniej Slawonii. Został pierwszym wiceprezesem HDZ w Vukovarze i prezesem oddziału HDZ w Borovo Naselje.
W połowie czerwca 1990 roku wraz z Tomislavem Merčepem odegrał kluczową rolę w tzw. „strajku czerwcowym” w fabryce „Borovo”. Kilka dni po wybuchu strajku 18 czerwca 1990 roku Zadro i Merčep zdołali przejąć kontrolę nad komitetem strajkowym i wystąpić do rządu chorwackiego z wnioskiem o natychmiastowe zwolnienie ówczesnego dyrektora generalnego „Borovo”, Zdravko Egicia. Podczas strajku doszło do pierwszych podziałów etnicznych wśród pracowników fabryki – Chorwaci w większości poparli strajk, podczas gdy Serbowie w większości kontynuowali pracę. Do tej sytuacji przyczyniły się również artykuły serbskich mediów, oskarżające komitet strajkowy o wygłaszanie szowinistycznych oświadczeń, które prasa zakładowa uznała za pomówienia. Kierownictwo fabryki od początku nazywało strajk „politycznym”, czemu prawdopodobnie sprzyjało publiczne pojawienie się Zadro i Merčepa jako członków HDZ oraz fakt, że ówczesny burmistrz Vukovaru, Slavko Dokmanović (SKH-SDP), nie mógł przemówić do zgromadzonych robotników.
thumb|Blago Zadro (w środku) podczas obrony Vukovaru W 1990 roku Zadro aktywnie uczestniczył w organizacji obrony przed zbliżającą się serbską agresją. Po wybuchu walk o Vukovar, dzięki wyjątkowym zdolnościom organizacyjnym i odwadze, objął dowództwo nad obroną całego Borovo Naselje. Choć nie miał przeszkolenia wojskowego, jako dowódca 3. batalionu 204 Brygady Vukovarskiej okazał się doskonałym organizatorem obrony w Borovo Naselje. Pod jego dowództwem, na drodze Trpinjskiej, którą z tego powodu nazwano „Cmentarzyskiem Czołgów”, siły pancerne JNA zostały zatrzymane, a dziesiątki czołgów i transporterów opancerzonych zniszczone.
Zginął 16 października 1991 roku na ulicy Kupskiej, niedaleko linii kolejowej, po trafieniu serią z karabinu maszynowego, prowadząc swoich towarzyszy do walki.
Ciało Zadry zostało odzyskane przez jego towarzyszy dopiero po silnym ostrzale pozycji wroga. Następnie przewieziono je do szpitala w Vukovarze, gdzie dr Juraj Njavro oficjalnie stwierdził zgon. Blago Zadro został pochowany w zbiorowej mogile na Nowym Cmentarzu w Vukovarze, w trumnie oznaczonej numerem, który znało tylko czterech jego towarzyszy.
Spośród jego trzech synów, dwóch najstarszych również dołączyło do obrony Chorwacji. Najstarszy, Robert (ur. 1969), zginął w walkach pod Kupresem 10 kwietnia 1992 roku, wpadając wraz z towarzyszami w zasadzkę czołgów.
thumb|Grób Blago i Roberta Zadry na Cmentarzu Pamięci Ofiar Wojny Ojczyźnianej w Vukovarze Szczątki Blago Zadry ekshumowano latem 1998 roku ze zbiorowej mogiły na Nowym Cmentarzu wraz z 937 innymi ofiarami wojny. Ostatecznie Zadra został pochowany na Cmentarzu Pamięci Ofiar Wojny Ojczyźnianej w Vukovarze 16 października 1998 roku. Obok niego spoczął jego syn.
Upamiętnienie thumb|Pomnik Blago Zadry w Vukovarze Imię Blago Zadry noszą Szkoła Dowództwa i Sztabu Ministerstwa Obrony Republiki Chorwacji, szkoła podstawowa w Borovo Naselje oraz ulice w Grude, Splicie i Zagrzebiu.
Dzięki swojej roli w organizowaniu obrony, bohaterskiej śmierci i wielkiej sławie, jaką zdobył podczas bitwy o Vukovar, Blago Zadro stał się jedną z największych i najbardziej szanowanych ikon chorwackiej wojny o niepodległość.
W 2011 został pośmiertnie odznaczony Nagrodą za Całokształt Twórczości za wyjątkową odwagę i życie, które poświęcił w obronie Vukovaru w 1991 roku. W 2019 został pośmiertnie uhonorowany tytułem honorowego obywatela miasta Zagrzeb.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorwaccy generałowie Kategoria:Honorowi obywatele Zagrzebia Kategoria:Politycy Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej Kategoria:Uczestnicy wojny w Chorwacji Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Zmarli w 1991