thumb|300px|Królestwo Heroda Wielkiego po jego śmierci podzielone między synów i jego siostrę: 300px|thumb|Moneta Heroda Antypasa thumb|220px|Jezus przed Herodem Antypasem, Albrecht Dürer, 1509 Herod Antypas (ur. ok. 22 p.n.e., zm. po 39 n.e.) – tetrarcha Galilei i Perei od 4 p.n.e., syn Heroda Wielkiego i brat Heroda Archelaosa. Założyciel Tyberiady. Poślubił swoją bratową Herodiadę, czym wywołał oburzenie wśród Żydów. Dotrzymując obietnicy złożonej córce Herodiadzie, posłał kata, który ściął Jana Chrzciciela. W 39 roku został skazany na wygnanie przez Kaligulę.
Wywód przodków
Za życia ojca Antypas był drugim synem Heroda Wielkiego z jego czwartego małżeństwa z Maltake. Jego starszym rodzonym bratem był Archelaos. W ostatecznej wersji testamentu ojca Archelaos został przewidziany na króla Judei, Antypas miał zostać tetrarchą Galilei i Perei, zaś ich przyrodni brat Filip – tetrarchą krain Gaulanitis, Trachonitis i Batanei. Po śmierci Heroda w marcu lub kwietniu 4 p.n.e. doszło do sporu między braćmi. Ostateczny werdykt w tej sprawie wydał cesarz Oktawian August. Cesarska decyzja nie zmieniła sytuacji Antypasa, który zgodnie z ostatnią wolą ojca został tetrarchą Galilei i Perei. Po objęciu rządów przybrał imię Heroda.
Herod Antypas jako tetrarcha Wybudował miasta Sefforis, Liwias zwanego też Julias (Betharamfta) oraz hellenistyczną Tyberiadę.
Herod Antypas kazał aresztować Jana Chrzciciela i pod wpływem pasierbicy Salome (córki Herodiady i Heroda Filipa), ściąć go.
Herod był również obecny przy skazaniu Jezusa na śmierć, jak podaje :
Wojna z Aretasem W 36 Aretas IV wypowiedział wojnę Herodowi Antypasowi. Ten zwrócił się po pomoc do cesarza Tyberiusza. Lucjusz Witeliusz, legat Syrii, nie chciał jednak angażować się w konflikt z władcą Nabatejczyków.
Wygnanie W 37 roku nowy cesarz rzymski Kaligula nadał Herodowi Agryppie I dawną tetrarchię Filipa (Bataneę, Gaulanitydę, Trachon i Paneas) wraz z tytułem królewskim. Ambitna Herodiada namówiła męża, by także starał się o koronę. Udał się do Italii z nadzieją, że Kaligula także obdarzy go tytułem królewskim. Agryppa wysłał zaraz za Antypasem swojego wyzwoleńca Fortunata. Ten przedstawił Antypasa w złym świetle – oskarżył go o współpracę z Sejanem, konszachty z Partami i zgromadzenie broni dla 70 tysięcy ludzi. Antypas spotkał się z Kaligulą w Bajach w 39 roku. Nie potrafił się wytłumaczyć z oskarżeń. W efekcie cesarz skazał go na wygnanie, a Galileę i Pereę przekazał Agryppie.
W literaturze Wśród utworów literackich w których pojawia się Herod Antypas znajdują się m.in.: powieść Wielki rybak Lloyda C. Douglasa (1948), powieść Poncjusz Piłat Paula L. Maiera (1968). dramat Salome Oscara Wilde’a
Bibliografia Atlas Biblijny, Warszawa 1990, , s. 180.
Jerzy Ciecieląg – Palestyna w czasach Jezusa. Dzieje polityczne, Kraków 2000. Jerzy Ciecieląg – Polityczne dziedzictwo Heroda Wielkiego, Kraków 2002.
Kategoria:Dynastia herodiańska Kategoria:Postacie Nowego Testamentu Kategoria:Starożytni Żydzi Kategoria:Urodzeni w I wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w 39 Kategoria:Starożytni władcy azjatyccy