Droga krajowa nr 19 – droga krajowa klasy GP oraz na niektórych odcinkach klasy S, we wschodniej Polsce o długości 595 km przebiegająca południkowo przez województwa: podlaskie, mazowieckie, lubelskie oraz podkarpackie. Łączy trzy aglomeracje we wschodniej Polsce: białostocką, lubelską oraz rzeszowską. Droga jest korytarzem europejskim łączącym Słowację z krajami nadbałtyckimi. Trasa na odcinku Lublin – Kock ma utwardzone pobocza.
Historia numeracji Na przestrzeni lat trasa posiadała różne oznaczenia i kategorie:
Numer Kategoria Przebieg (odcinek) Lata obowiązywania Źródło Uwagi 6 droga państwowa Grodno – Kuźnica – Sokółka – Białystok 1920 – lata 30. Ustawa z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej () 3 lata 30. – 1952 3/4 Białystok – Bielsk Podlaski odgałęzienie drogi państwowej nr 3 ? droga lokalna Bielsk Podlaski – Boćki – Działkowicze – Siemiatycze – Sarnaki – Łosice – Międzyrzec – Radzyń nieznana numeracja 4/2 droga państwowa Radzyń – Kock – Lubartów – Lublin odgałęzienie drogi państwowej nr 4 9/3 Lublin – Kraśnik odgałęzienie drogi państwowej nr 9 9/4 Kraśnik – Janów Lubelski ? droga lokalna Janów Lub. – Nisko – Sokołów – Rzeszów – Domaradz – Miejsce Piastowe nieznana numeracja 11 droga państwowa Miejsce Piastowe – Dukla – Barwinek – granica państwa granica z Czechosłowacją 23 E12 droga państwowa, droga międzynarodowa granica państwa – Kuźnica Białostocka – Sokółka – Białystok krajowy: 1952 – 1985 międzynarodowy: 1962 – 1985
brak możliwości przekroczenia granicy po 1962 roku na drogowskazy nanoszono jedynie numer międzynarodowy ? droga drugorzędna Białystok – Zabłudów – Bielsk Podlaski – Siemiatycze 1952 – połowa lat 70.
kategoria na podstawie materiałów źródłowych nieznana numeracja ? droga drugorzędna/droga lokalna Siemiatycze – Sarnaki – Łosice kategoria na podstawie materiałów źródłowych nieznana numeracja brak bezpośredniego połączenia Łosice – Międzyrzec Podlaski według materiałów źródłowych ? droga drugorzędna Międzyrzec Podl. – Radzyń Podl. – Kock – Lubartów – Lublin 1952 – lata 70.
kategoria na podstawie materiałów źródłowych 192 droga państwowa Międzyrzec Podl. – Radzyń Podl. lata 70. – 1985
24 Radzyń Podl. – Kock – Lubartów – Lublin 26 Lublin – Kraśnik – Janów Lubelski – Nisko – Sokołów Małopolski – Rzeszów do lat 70. w zależności od mapy droga nr 26 na odc. Lublin – Kraśnik i dalej jako drugorzędna lub na całym odcinku jako drugorzędna 205 Rzeszów – Domaradz ? droga drugorzędna Domaradz – Miejsce Piastowe kategoria na podstawie materiałów źródłowych nieznana numeracja ? droga państwowa Miejsce Piastowe – Dukla – Barwinek – granica państwa brak danych o numeracji 18 droga krajowa granica państwa – Kuźnica Białostocka – Sokółka – Białystok 1985 – 2000 Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych ()
przejście graniczne uruchomiono na początku lat 90. 19 Białystok – Bielsk Podlaski – Siemiatycze – Międzyrzec Podlaski – Kock – Lubartów – Lublin – Kraśnik – Janów Lubelski – Nisko – Sokołów Małopolski – Rzeszów od 1985 lokalne zmiany przebiegu spowodowane oddawaniem do użytku obwodnic miejscowości w ciągu drogi ekspresowej S19 9 E371 droga krajowa, droga międzynarodowa Rzeszów – Babica – Lutcza – Domaradz – Miejsce Piastowe – Dukla – Barwinek – granica państwa 1985 – 2014 jw. oraz:
w 2014 roku włączono ten odcinek do drogi krajowej nr 19
Gdy w 1985 roku zmieniono numerację dróg, trasa 19 koło Białegostoku wiodła w kierunku Augustowa, Suwałk, do granicy w Budzisku (dzisiejsza trasa 8 E67). Później zmieniono przebieg z Białegostoku w kierunku Sokółki do przejścia granicznego w Kuźnicy (dawna droga nr 18).
Rozbudowa drogi W przyszłości rolę drogi nr 19 ma zająć planowana na jej miejsce droga ekspresowa S19.
W 2003 roku oddano do użytku 8-kilometrową obwodnicę Lubartowa. W 2008 roku wybudowano 6,5-kilometrową obwodnicę Międzyrzeca Podlaskiego. Jest to jednojezdniowa droga ekspresowa S19 obecnie oznaczona jako 19. W 2007 roku rozpoczęto budowę 4-kilometrowej ekspresowej obwodnicy Wasilkowa, oddanej do użytku w roku 2011. Ze względu na protest ekologów (droga miała przecinać Puszczę Knyszyńską) przebieg drogi ekspresowej S19 w okolicach Białegostoku zmodyfikowano tak, aby przebiegała na północ od puszczy przez Knyszyn. Prace na obwodnicy zawieszono na kilka miesięcy. Po wznowieniu prac wykonawca wypowiedział kontrakt w 2009 roku. Ostatecznie roboty wznowiono w 2010 roku i trasę oddano do użytku 14 lutego 2011 roku jako jednojezdniową drogą krajową. W latach 2009–2011 budowano 8-kilometrową obwodnicę Kocka i Woli Skromowskiej. Odcinek ten to jednojezdniowa droga ekspresowa S19 z rezerwą na drugą jezdnię w przyszłości zbudowana w systemie bezkolizyjnym. Otwarcie nastąpiło 21 grudnia 2011 r. 21 maja 2026 uruchomiono drugą jezdnię, tym samym droga uzyskała status ekspresowej. 10 września 2012 r. oddano do użytku 8-kilometrowy odcinek drogi ekspresowej S19 od Stobiernej do węzła z autostradą A4 Rzeszów Wschód. 17 maja 2013 r. otwarto odcinek łączący S19 oraz rondo im. Jacka Kuronia w Rzeszowie. Na podstawie Zarządzenia nr 60 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 20 grudnia 2013 r odcinek ten z dniem 1 stycznia 2014 roku stał się drogą krajową nr 97. 13 grudnia 2013 roku otwarto 4-kilometrowy odcinek drogi ekspresowej S19 prowadzącego od węzła autostradowego Rzeszów Zachód do węzła Świlcza zlokalizowanego na drodze krajowej nr 94 i drogi krajowej 4. Na podstawie Zarządzenia nr 8 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 12 lutego 2014 roku, przebieg drogi krajowej nr 19 został wydłużony do byłego przejścia granicznego ze Słowacją w Barwinku, przez co sama DK19 wydłużyła się o 96 km. Jednocześnie w tym samym rozporządzeniu przebieg drogi krajowej nr 9 został skrócony do węzła autostradowego Rzeszów Północ. Tak więc od Rzeszowa do granicy ze Słowacją, przebieg trasy europejskiej E371 pokrywa się z DK19, a nie jak do tej pory z DK9. Zarządzenie weszło w życie z dniem jego ogłoszenia. W latach 2011–2014 wybudowana została Północna obwodnica Lublina w ciągu dróg ekspresowych S12, S17 i S19 od węzła Lublin Rudnik (dawniej Lubartów) do węzła Lublin Sławinek (dawniej Dąbrowica). Odcinek ten wybudowano w standardzie dwujezdniowej drogi ekspresowej po 3 pasy ruchu w każdym kierunku. Ten odcinek drogi oddano do użytku 31 października 2014 roku. 29 października 2014 podpisano umowę na budowę Zachodniej Obwodnicy Lublina (2 pasy ruchu w każdym kierunku), której wykonawcą została wybrana firma Budimex. Wartość inwestycji to blisko 423,9 mln zł. Zakończenie budowy tego odcinka nastąpiło z końcem listopada 2016 roku. 9 grudnia 2016 oddano do użytku Zachodnią Obwodnicę Lublina zmieniającą przebieg drogi DK19, dzięki temu Lublin zyskał pełną obwodnicę w ciągu DK19. 1 września 2017 oddano do użytku 12 i pół-kilometrowy odcinek drogi ekspresowej S19 od Stobiernej do węzła Sokołów Małopolski Północ. 7 grudnia 2017 roku oddano do użytku do użytku dwujezdniowy odcinek drogi S19 Świlcza (bez węzła) – węzeł Rzeszów Południe / Kielanówka (z węzłem) o długości 6,3 km oraz 3,5-kilometrowy łącznik pomiędzy węzłem Rzeszów Południe a ul. Podkarpacką w Rzeszowie, który połączył drogę ekspresową z obecnym przebiegiem DK19.
Ważniejsze miejscowości leżące przy trasie 19 Poniższa tabelka pokazuje główne miejscowości na trasie drogi krajowej nr 19 i drogi krzyżujące się z nią.
Legenda: , , .
+ Km. Główne miejscowości Drogi wojewódzkie Drogi krajowe Drogi ekspresowe i inne Obwodnica0Kuźnica16Sokółka 36Czarna Białostocka46Wasilków52Sochonie56Białystok 79Zabłudów110Bielsk Podlaskihttps://www.gov.pl/web/infrastruktura/pierwsze-odcinki-s19-w-wojewodztwie-podlaskim-oddane-do-ruchu127Boćki141Dziadkowice157Siemiatycze 171Sarnaki176Platerów190Łosice215Międzyrzec Podlaski 229Kąkolewnica243Radzyń Podlaski254Borki263Kock274Firlej285Lubartów 296Wandzin 301Niemce313Lublin 323Konopnica 336Niedrzwica Duża350Wilkołaz354Rudnik Szlachecki361Kraśnik383Modliborzyce391Janów Lubelski418Zarzecze422Nisko 430Nowosielec439Jeżowe443Kamień 456Sokołów Małopolski 467Stobierna474Trzebownisko479Rzeszów480Babica481Domaradz 479Krosno483Dukla484Barwinek
Uwagi
Przypisy
19