Kuba jest krajem komunistycznym i od 1961 r. ma socjalistyczny system polityczny oparty na zasadzie „jedno państwo, jedna partia”. Kuba jest konstytucyjnie zdefiniowana jako unitarna jednopartyjna marksistowsko-leninowska republika socjalistyczna z semiprezydenckim ustrojem. Obecna Konstytucja Kuby, zatwierdzona w referendum 24 lutego 2019 r., również opisuje rolę Komunistycznej Partii Kuby jako „wiodącą siłę społeczną i państwową” i jako posiadającą zdolność do ustalania polityki krajowej, a pierwszy sekretarz Partii Komunistycznej jest najpotężniejszym stanowiskiem na Kubie. Konstytucja Kuby z 2019 r. stwierdza, że kieruje się przykładami kubańskiego bohatera niepodległości José Martí i rewolucyjnego przywódcy Fidela Castro oraz ideałami Marksa, Engelsa i Lenina.
Prezydentem Kuby jest Miguel Díaz-Canel, który w 2021 r. zastąpił Raúla Castro na stanowisku pierwszego sekretarza Partii Komunistycznej. Władzę wykonawczą sprawuje rząd, który jest reprezentowany przez Radę Ministrów, na której czele stoi premier Kuby. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe Władzy Ludowej, które jest ustanowione jako najwyższa władza państwa. Od 10 października 2019 r. prezydentem Kuby jest Miguel Díaz-Canel, a premierem Manuel Marrero. Poprzednim przewodniczącym Rady Państwa był Raúl Castro, brat byłego przywódcy Fidela Castro; Raúl Castro pozostał pierwszym sekretarzem Komunistycznej Partii Kuby i głównodowodzącym Rewolucyjnych Sił Zbrojnych do 19 kwietnia 2021 roku. Fidel Castro rządził od 1959 do 2006 roku, zanim choroba zmusiła go do przekazania władzy bratu. Esteban Lazo Hernández jest przewodniczącym Zgromadzenia Narodowego.
Politolodzy charakteryzują system polityczny Kuby jako autorytarny reżim jednopartyjny, w którym sprzeciw polityczny nie jest dozwolony. Odbywają się tam wybory, ale nie są one uznawane za demokratyczne. Według indeksów demokracji V-Dem, Kuba jest drugim najmniej demokratycznym krajem w Ameryce Łacińskiej. Cenzura informacji (w tym ograniczenia dostępu do internetu) jest szeroko rozpowszechniona, a niezależne dziennikarstwo jest na Kubie represjonowane; Reporterzy bez Granic określili Kubę jako jeden z najgorszych krajów na świecie pod względem wolności prasy.
Władza wykonawcza Władzę wykonawczą w rządzie kubańskim sprawuje Rada Ministrów. Od lutego 1959 do lutego 2008 roku Kubą rządził przywódca rewolucyjny Fidel Castro, który był głową państwa, szefem rządu, pierwszym sekretarzem Partii Komunistycznej i głównodowodzącym kubańskich sił zbrojnych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych jest głównym organem bezpieczeństwa państwa i kontroli.
Zgodnie z artykułem 94 konstytucji, pierwszy wiceprzewodniczący Rady Państwa przejmuje obowiązki prezydenckie w przypadku choroby lub śmierci prezydenta. 31 lipca 2006 r., podczas przekazania obowiązków na Kubie w 2006 r., Fidel Castro delegował swoje obowiązki przewodniczącego Rady Państwa, pierwszego sekretarza Partii Komunistycznej i stanowisko naczelnego dowódcy sił zbrojnych pierwszemu wiceprezydentowi Raúlowi Castro. Od 2019 r. prezydent Kuby jest również ograniczony do dwóch pięcioletnich kadencji.
Władza ustawodawcza Kuba ma wybieralny organ ustawodawczy, Zgromadzenie Narodowe Władzy Ludowej (Asamblea Nacional del Poder Popular), które liczy 612 członków, wybieranych co 5 lat i odbywających krótkie sesje w celu ratyfikacji decyzji władzy wykonawczej. Zgromadzenie Narodowe zbiera się dwa razy w roku na zwyczajne sesje. Jednakże posiada stałe komisje zajmujące się kwestiami będącymi przedmiotem zainteresowania ustawodawcy. Wśród jej stałych lub tymczasowych komisji znajdują się te odpowiedzialne za kwestie dotyczące gospodarki, przemysłu cukrowniczego, przemysłu, transportu i komunikacji, budownictwa, spraw zagranicznych, zdrowia publicznego, obrony i porządku wewnętrznego. Zgromadzenie Narodowe ma również stałe departamenty, które nadzorują pracę Komisji, Lokalnych Zgromadzeń Władzy Ludowej, Stosunków Międzynarodowych, Spraw Sądowych i Administracji.
Artykuł 88(h) Konstytucji Kuby, przyjętej w 1976 roku, przewiduje obywatelskie propozycje ustaw, pod warunkiem, że propozycja zostanie złożona przez co najmniej 10 000 obywateli uprawnionych do głosowania. W 2002 roku zwolennicy ruchu znanego jako Projekt Varela złożyli obywatelską propozycję ustawy z 11 000 podpisów, wzywając do przeprowadzenia referendum w sprawie reform politycznych i gospodarczych. Odpowiedzią rządu było zebranie 8,1 miliona podpisów pod wnioskiem o uchwalenie przez Zgromadzenie Narodowe Kuby poprawki do konstytucji, która uczyniłaby socjalizm niezmienną cechą kubańskiego rządu.
Komitety Obrony Rewolucji Komitety Obrony Rewolucji to sieć organizacji sąsiedzkich na Kubie, do których należy większość Kubańczyków. Organizacje te mają na celu wdrażanie kampanii medycznych, edukacyjnych i innych w skali ogólnokrajowej oraz informowanie o działalności „kontrrewolucyjnej”. Obowiązkiem urzędników CDR jest znajomość działalności politycznej każdej osoby w ich dzielnicach.
Partie polityczne i wybory Prawa wyborcze Prawo wyborcze przysługuje automatycznie obywatelom Kuby, którzy mieszkają na Kubie co najmniej dwa lata i mają co najmniej szesnaście lat. Osoby uznane prawnie za „upośledzone umysłowo” lub odbywające karę więzienia nie mogą korzystać z tego prawa. Kubańczycy, którzy mieszkają za granicą z powodów osobistych przez ponad 24 kolejne miesiące, tracą prawo do głosowania. Wybory krajowe 470 członków Zgromadzenia Narodowego Władzy Ludowej odbywają się zgodnie z tym systemem i zasadami Konstytucji z 1976 r.
Wybory Wybory powszechne składają się z dwóch etapów: wyborów samorządowych i wyborów do ANPP (Narodowego Zgromadzenia Władzy Ludowej, czyli Parlamentu). Zazwyczaj ogłaszane są w lipcu i odbywają się co pięć lat. Po ogłoszeniu wyborów Rada Państwa wyznacza członków CEN (Krajowej Komisji Wyborczej). CEN nadzoruje wybory, ale nie bierze w nich udziału. Jest odpowiedzialna za nadzór i kontrolę procedury wyborczej oraz zapewnienie jej zgodności z Konstytucją i prawem wyborczym. CEN mianuje CEP (Prowincjonalną Komisję Wyborczą), która z kolei mianuje CEM (Miejską Komisję Wyborczą). Ta ostatnia kieruje tworzeniem komisji wyborczych u podstaw. W każdym z tych okręgów wyborczych zasiada około 1450 osób.
Wyłanianie kandydatów Na potrzeby wyborów samorządowych, każdy okręg wyborczy (circunscripción) jest dodatkowo dzielony na dwa do ośmiu obszarów, co ma na celu umożliwienie przeprowadzenia spotkań nominacyjnych w jak największym stopniu skompresowanych i opartych na głosach oddolnych. Liczba obszarów nominacyjnych jest ustalana na podstawie liczby ludności w okręgu wyborczym. Na obszarach wiejskich uwzględnia się również poszerzenie terytorium. Mieszkańcy mają prawo do udziału, nominowania i głosowania tylko w obszarze, w którym mieszkają. Zebrania okręgów nominacyjnych odbywają się zazwyczaj w miejscach publicznych o godzinie 20:00 w dni powszednie lub w ciągu dnia w weekendy. Każdemu zgromadzeniu przewodniczy lokalna komisja wyborcza. Osoby fizyczne mają prawo zgłaszać kandydaturę dowolnej osoby mieszkającej w ich okręgu wyborczym, pod warunkiem, że osoba ta wyrazi chęć kandydowania. Osoba nominująca musi podać powód nominacji. Pozostali mają prawo sprzeciwić się nominacji. Po tym fakcie komisja wyborcza przeprowadza głosowanie przez podniesienie ręki, które jest liczone. Osoba z największą liczbą głosów zostaje kandydatem w danym obszarze nominacyjnym. Aby zapewnić przestrzeganie prawa, członkowie CEP niespodziewanie odwiedzają spotkania nominacyjne.
Po zgłoszeniu kandydatów lokalna komisja wyborcza otrzymuje od nich krótkie biografie i zdjęcie. Są one umieszczane w lokalnych miejscach publicznych, aby wyborcy mieli do nich łatwy dostęp. Jest to jedyna forma reklamy dozwolona na mocy prawa wyborczego. Od wyborców oczekuje się zapoznania się z profilami, aby dokonać wyboru. Prowadzenie kampanii jest niedozwolone. Duharte Díaz, profesor Uniwersytetu w Hawanie, uważa, że publikowanie profili jest niewystarczające i że należy dołożyć większych starań, aby zaprezentować kandydatów.
Wybory samorządowe Wybory samorządowe odbywają się zazwyczaj w październiku. W dniu głosowania, które zawsze odbywa się w niedzielę, wyborcy potwierdzają swoje prawo do głosowania, okazując dowód tożsamości, a następnie otrzymują kartę do głosowania z nazwiskami kandydatów zgłoszonych w circunscripción. Głosowanie jest tajne. Aby wygrać, kandydat musi uzyskać co najmniej 50% plus jeden głos. W przeciwnym razie kandydat, który zajął ostatnie miejsce, odpada z głosowania, a głosowanie powtarza się z pozostałymi kandydatami.
Kandydaci wybrani w wyborach samorządowych pełnią swoje funkcje dobrowolnie po godzinach pracy. Po ukonstytuowaniu się rad gmin wybierają spośród siebie przewodniczących i wiceprzewodniczących. Osoby te są jedynymi osobami zatrudnionymi na pełen etat, zarabiającymi tyle samo, ile otrzymywali w miejscu pracy.
Wybory parlamentarne Drugi etap, wybory do ANPP (parlamentu), różni się od wyborów samorządowych. Do połowy członków parlamentu nominuje się spośród osób wybranych w wyborach samorządowych. Pozostali kandydaci są nominowani przez organizacje masowe. Są to: Centralny Związek Robotniczy Kuby, Federacja Kubańskich Kobiet, Krajowe Stowarzyszenie Drobnych Rolników, Federacja Studentów Uniwersyteckich, Federacja Studentów Przeduniwersyteckich oraz Komitety Obrony Rewolucji. Aby zgłosić kandydatów w wyborach, każda z sześciu organizacji masowych zbiera się na wszystkich trzech poziomach na sesjach plenarnych, aby zgłosić kandydatów spośród ludności. Celem jest uzyskanie puli potencjalnych kandydatów reprezentujących szeroki przekrój społeczeństwa. Z tego powodu każda z organizacji masowych na wszystkich trzech poziomach (miejskim, prowincjonalnym, krajowym) ma prawo zgłosić co najmniej trzykrotnie więcej kandydatów niż potrzeba, aby każda gmina była reprezentowana w parlamencie. Propozycje są przesyłane do CCN (Krajowej Komisji Kandydackiej), która następnie zawęża listę do liczby miejsc.
Przed wyborami (które zazwyczaj odbywają się w styczniu) w miejscach pracy i w dzielnicach odbywają się spotkania kandydatów z pracownikami. Podobnie jak w przypadku wyborów samorządowych, jedyną dozwoloną formą reklamy jest krótka biografia i zdjęcie. Wybory odbywają się w niedzielę. Wyborcy otrzymują karty do głosowania z nazwiskami kandydatów wybranych przez CCN do reprezentowania ich gminy. Mogą głosować na wszystkich, niektórych lub żadnego z kandydatów. Aby zostać wybranym, kandydat musi uzyskać co najmniej 50% plus jeden ważny głos. W przeciwnym razie wybierany jest nowy kandydat, a głosowanie powtarza się.
Władze Komunistyczna Partia Kuby Artykuł główny: Komunistyczna Partia Kuby
Organizacja systemu politycznego Kuby odzwierciedla marksistowsko-leninowską zasadę centralizmu demokratycznego.
Pierwszy sekretarz: Miguel Díaz-Canel Bermúdez Drugi Sekretarz: Jose Ramon Machado Ventura Członkowie Biura Politycznego: Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez, Juan Esteban Lazo Hernández, Salvador Valdés Mesa, José Ramón Machado Ventura, Roberto Morales Ojeda, Álvaro López Miera, Bruno Rodríguez Parrilla, Abelardo Álvarez Gil, Ulises Guilarte de Nacimiento, Teresa María Amarelle Bué, Marta Ayala Ávila, Manuel Marrero Cruz, José Amado Ricardo Guerra, Luis Alberto Rodríguez López-Calleja, Lázaro Alberto Álvarez Casas, Gladys Martínez Verdecia. Członkowie Sekretariatu: Miguel Díaz-Canel, Jose Ramon Machado Ventura, Abelardo Álvarez Gil, Roberto Morales Ojeda, Rogelio Polanco Fuentes, Joel Queipo Ruiz, José Ramón Monteagudo Ruiz, Félix Duarte Ortega, Jorge Luis Broche Lorenzo.
Rada Ministrów Premier: Manuel Marrero Pierwszy wicepremier: Salvador Valdés Mesa Wicepremierzy: Marino Alberto Murillo Jorge, Ulises Rosales del Toro, Ramiro Valdés Menéndez, Ricardo Cabrisas Ruíz, Antonio Enrique Lussón Batlle Minister spraw wewnętrznych: Lázaro Alberto Álvarez Casas Minister Sił Zbrojnych: Álvaro López Miera