73. Festiwal Piosenki Włoskiej w San Remo (wł. 73° Festival della Canzone Italiana di Sanremo) odbył się w Teatro Ariston w San Remo w dniach od 7 do 11 lutego 2023. Zorganizował go włoski nadawca publiczny Rai. W festiwalu wzięło udział 28 wykonawców: 22 wybranych spośród wysłanych zgłoszeń oraz 6 zwycięzców Sanremo Giovani.
Przebieg konkursu Podobnie jak corocznie od 2015, zwycięzca kategorii Big otrzyma prawo do reprezentowania Włoch w 67. Konkursie Piosenki Eurowizji w Liverpoolu. Zwycięzcy jednak nie są zobowiązani do udziału w konkursie – uczestnicy festiwalu muszą przed jego rozpoczęciem ujawnić nadawcy Rai, czy zgodzą się brać udział w konkursie. W przypadku, gdy zwycięzca zdecyduje się nie uczestniczyć w Konkursie Piosenki Eurowizji, Rai i organizatorzy festiwalu zastrzegają sobie prawo do wybrania włoskiego uczestnika.mały|Od lewej: prowadzący Gianni Morandi i Chiara Ferragni, Prezydent Włoch Sergio Mattarella, dyrektor artystyczny Amadeus oraz Laura Mattarella wykonujący grupowe selfie podczas pierwszego wieczoru festiwalu.|240x240pxCzwarty rok z rzędu dyrektorem artystycznym został Amadeus, który jest również prowadzącym festiwalu, wraz z Giannim Morandi. Podczas pierwszego oraz piątego (finałowego) wieczoru do pary dołączy Chiara Ferragni, podczas drugiego – Francesca Fagnani, podczas trzeciego – Paola Egonu, a podczas czwartego – Chiara Francini.
Uczestnicy W festiwalu udział weźmie 28 wykonawców: 22 wybranych spośród wysłanych zgłoszeń oraz 6 zwycięzców preselekcji Sanremo Giovani dla nowych artystów. Drugi rok z rzędu tradycyjna sekcja Big zostanie połączona z sekcją Nuove proposte. Pierwszych 22 uczestników festiwalu ogłoszono 4 grudnia 2022 podczas wieczornej audycji TG1, natomiast tytuły ich utworów ujawniono 16 grudnia podczas finału Sanremo Giovani 2022, gdzie wybrano pozostałych 6 uczestników festiwalu (którzy musieli na festiwal przygotować nowe piosenki), dopełniając finalną składkę uczestników.
Dyrektor artystyczny Amadeus otrzymał ponad 300 zgłoszeń do festiwalu. Organizacja festiwalu tradycyjnie nie podaje nazwisk artystów, którzy zgłosili się, ale nie zostali wybrani. Według niektórych źródeł lub na podstawie wypowiedzi samych artystów, wśród wykluczonych są: Al Bano, Francesca Michielin, Arisa, Orietta Berti z Fabio Rovazzim, Eiffel 65, Nada, Daniele Silvestri, Fausto Leali, Raf, Finley, Gino Paoli, Francesco Gabbani, Bliźniaczki Guidonia, Ricchi e Poveri, Antonino, Marco Carta, Ermal Meta, Celeste Gaia, Jalisse, Auroro Borealo i Elio, Marcella Bella, Edoardo Vianello, Nathalie, Tricarico, Ensi, Enzo Iacchetti, Max Arduini, Ivana Spagna, Povia, Alan Sorrenti z Comete, Virginio, Romina Falconi, Nomadi, Drusilla Foer, Matteo Romano, AKA 7even, , Mietta, Clementino, Beba, Boomdabash, Sangiovanni, Ditonellapiaga, Fast Animals and Slow Kids, Jack Savoretti ze Svegliaginevrą, Bugo, Matteo Becucci, , Aiello, The Zen Circus, Cecco i Cipo, Luigi Strangis, The Kolors, Follyas, Valerio Lundini i Vazzanikkis, Alex W, Cristiano De André, Simone Cristicchi z Amara, Carmen Consoli z Mariną Rei, Alice, Lola Ponce, Margherita Vicario, Paola Turci, Cosmo, Matteo Bocelli, Bresh, Silvia Salemi, Chadia Rodríguez, Coez, Maria Antonietta, Andrea Sannino, Syria, Galeffi z Sissi, Anna Tatangelo, Fabio Concato, Vasco Brondi, Sonohras, Peter White, Lorenzo Strawberry, Soul System, Mameli, Blind z Simoną Molinari i Federica Abbate.
Sanremo Giovani 2022 Finał Sanremo Giovani 2022 odbył się 16 grudnia 2022 roku w kasynie w San Remo. Sześciu artystów zakwalifikowało się do 73. Festiwalu Piosenki w San Remo, gdzie wykonają inne piosenki. 20 października 2022 komisja Rai opublikowała listę 714 kandydatów selekcji, lecz tylko 43 artystów pochodzących ze wszystkich regionów Włoch – z wyjątkiem Basilicata i Valle d’Aosta – oraz z zagranicy zostało wybranych w pierwszej fazie. 5 listopada 2022 Rai ogłosił listę 8 uczestników selekcji. Oprócz nich, podczas przesłuchań Area Sanremo, spośród 330 uczestników wybrano dodatkowo czterech artystów: Colla Zio, Fiat 131, Noor oraz Romeo i Drill. Lp.ArtystaUtwór1Gianmaria„La città che odi”2Noor„Tua Amelie”3Will„Le cose più importanti”4Olly„L'anima balla”5Maninni„Mille porte”6Colla Zio„Asfalto”7Fiat 131„Pupille”8Mida„Malditè”9Shari„Sotto voce”10Giuse the Lizia„Sincera”11Romeo i Drill„Giorno di scuola”12Sethu„Sottoterra” Klasyfikacja generalna MiejsceWykonawcaPiosenkaKompozytor(zy)Dyrygent orkiestry1Marco Mengoni„Due vite”Davide Pretella, Davide Simonetta, Marco MengoniCarmelo Patti2Lazza„Cenere”Dario Faini, Davide Pretella, Jacopo LazzariniEnzo Campagnoli3Mr. Rain„Supereroi”Federica Abbate, Lorenzo Vizzini Bisaccia, Mattia BalardiEnrico Melozzi4Ultimo„Alba”Niccolò MoriconiWill Medini5Tananai„Tango”Alberto Cotta Ramusino, Alessandro Raina, Davide Simonetta, Paolo AntonacciFabio Gurian6Giorgia„Parole dette male”Alberto Bianco, Francesco Roccati, Massimiliano Dagani, Mario Marco Gianclaudio FracchiollaBig Fish7Madame„Il bene nel male”Francesca Calearo, Iacopo Sinigaglia, Nicolas BiasinAdriano Pennino8Rosa Chemical„Made in Italy”Davide Simonetta, Manuel Franco Rocati, Oscar Inglese, Paolo AntonacciFabio Gurian9Elodie„Due”Elodie Di Patrizi, Federica Abbate, Francesco Catitti, Jacope EttorreCarolina Bubbico10Colapesce i Dimartino„Splash”Antonio Di Martino, Lorenzo UrciulloDavide Rossi11Modà„Lasciami”Enrico Palmosi, Francesco SilvestreGiovanni Pallotti12Gianluca Grignani„Quando ti manca il fiato”Enrico Melozzi, Gianluca GrignaniEnrico Melozzi13Coma_Cose„L’addio”Carlo Frigerio, Fabio Dalè, Fausto Zanardelli, Francesca MesianoVittorio Cosma14Ariete„Mare di guai”Arianna Del Giaccio, Dario Faini, Edoardo D'Erme, Vincenzo CentrellaAlberto Cipolla15LDA„Se poi domani”Alessandro Caiazza, Luca D'AlessioFrancesco D'Alessio16Articolo 31„Un bel viaggio”Alessandro Aleotti, Antonio Colangelo, Daniele Silvestri, Federica Abbate, Luca Paolo Aleotti, Wladimir PerriniValeriano Chiaravalle17Paola i Chiara„Furore”Alessandro La Cava, Chiara Iezzi, Paola Iezzi, Eugenio Maimone, Federico Mercuri, Giordano Cremona, Jacopo Ettore, Leonardo GrillottiFederico Mercuri / Luca Faraone18Leo Gassmann„Terzo cuore”Giorgio Pesenti, Leonardo Gassman, Marco Paganelli, Riccardo ZanottiSimone Bertolotti19Mara Sattei„Duemila minuti”Damiano DavidLuca Faraone20Colla Zio„Non mi va”Andrea Armo Arminio, Andrea Malatesta, Francesco Lamperti, Giorgio Pesenti, Tommaso Bernasconi, Tommaso ManzoniCarmelo Patti21I Cugini di Campagna„Lettera 22”Fabio Gargiulo, Dario Mangiaracina, Veronica LucchesiFabio Gargiulo22Gianmaria„Mostro”Antonio Filippelli, Gianmarco Manilardi, Gianmaria Volpato, Vincenzo Centrella, Vito PetrozzinoDaniel Bestonzo23Levante„Vivo”Claudia LagonaDaniel Bestonzo24Olly„Polvere”Emanuele Lovito, Federico Olivieri, Julien BoverodAlberto Cipolla25Anna Oxa„Sali (Canto dell’anima)”Anna Hoxha, Fiorenzo Zanotti, Francesco Bianconi, Giuseppe RinaldiLoris Ceroni26Will„Stupido”A Pugliese, Simone Cremonini, William BusettiValeriano Chiaravalle27Shari„Egoista”Luciano Fenudi, Maurizio Pisciottu, Riccardo Puddu, Shari NoiosoCarmine Iuvone28Sethu„Cause perse”Giorgio De Lauri, Marco De LauriEnrico Melozzi Koncerty Pierwszy wieczór
Pierwszego wieczoru, który odbył się 7 lutego 2023, wystąpiło 14 z 28 rywalizujących artystów, każdy z własnym utworem. Utwory oceniło jury prasy i telewizji, jury sieci i jury radia w równych proporcjach. Po zakończeniu głosowania został sporządzony wstępny ranking.
Wśród gości specjalnych wieczoru znaleźli się: Prezydent Włoch Sergio Mattarella wraz z córką Laurą Mattarella, Roberto Benigni, Mahmood i Blanco („Brividi”), Blanco („L'issola delle rose”), Elena Sofia Ricci (prezentacja filmu Fiori sopra l’inferno), Piero Pelù („Gigante” na żywo ze sceny Suzuki Stage zlokalizowanej na Piazza Colombo), Pooh i Riccardo Fogli („Amici per sempre”, „Dammi solo un minuto”, „Stai con me”, „Tanta voglia di lei”, „Pensiero”, „Piccola Katy”, „Chi fermerà la musica” i „Uomini soli” oraz prezentacja filmu Pooh - Un attimo ancora), Salmo („Russell Crowe” i „90min” na żywo ze sceny na statku Costa Smeralda), Antonella Veltri wraz z aktywistami przeciw przemocy domowej wobec kobiet, Fiorello, Fabrizio Biggio i Alessia Marcuzzi. Lp.WykonawcaPiosenkaGłosowanieKlasyfikacjageneralnaJury prasy i telewizjiJury radiaJury sieciMiejsce1Anna Oxa„Sali (Canto dell’anima)”1414141426 2Gianmaria„Mostro”1313111222 3Mr. Rain„Supereroi”1087917 4Marco Mengoni„Due vite”11111 5Ariete„Mare di guai”1110121120 6Ultimo„Alba”4710410 7Coma_Cose„L’addio”25236 8Elodie„Due”32325 9Leo Gassmann„Terzo cuore”645511 10I Cugini di Campagna„Lettera 22”589815 11Gianluca Grignani„Quando ti manca il fiato”71381019 12Olly„Polvere”1212131323 13Colla Zio„Non mi va”866713 14Mara Sattei„Duemila minuti”934612
Drugi wieczór
Drugiego wieczoru, który odbył się 8 lutego 2023, wystąpiło 14 z 28 rywalizujących artystów, każdy z własnym utworem. Utwory oceniło jury prasy i telewizji, jury sieci i jury radia w równych proporcjach. Po zakończeniu głosowania został sporządzony wstępny ranking.
Wśród gości specjalnych wieczoru znaleźli się: Francesco Arca i Mario Di Leva (prezentacja filmu Resta con me), Al Bano wraz z Massimo Ranierim i Gianni Morandim („In ginocchio da te”, „Vent'anni ”, „Nel sole”, „Andavo a cento all'ora”, „Se bruciasse la città”, „Mattino ”, „Rose rosse”, „Scende la pioggia”, „Felicità”, „Perdere l'amore”, „Uno su mille”, „È la mia vita” i „Il nostro concerto”), Drusilla Foer i Pegah Moshir Pour, Nek i Francesco Renga („La tua bellezza” i „Fatti avanti amore” na żywo ze sceny Suzuki Stage zlokalizowanej na Piazza Colombo), Black Eyed Peas („Mamacita”, „Don't You Worry”, „I Gotta Feeling”, „Simply the Best”), Fedez („Sanremo Freestyle”, „Problemi con tutti (Giuda)” na żywo ze sceny na statku Costa Smeralda), Francesca Lollobrigida, Angelo Duro, Fiorello, Fabrizio Biggio i Alessia Marcuzzi. Lp.WykonawcaPiosenkaGłosowanieKlasyfikacjageneralnaJury prasy i telewizjiJury radiaJury sieciMiejsce1Will„Stupido”1210131225 2Modà„Lasciami”812101021 3Sethu„Cause perse”1314121428 4Articolo 31„Un bel viaggio”799918 5Lazza„Cenere”64347 6Giorgia„Parole dette male”43758 7Colapesce i Dimartino„Splash”15112 8Shari„Egoista”1413141327 9Madame„Il bene nel male”21223 10Levante„Vivo”989816 11Tananai„Tango”32434 12Rosa Chemical„Made in Italy”56569 13LDA„Se poi domani”1111111124 14Paola i Chiara„Furore”1076714
Trzeci wieczór
Trzeciego wieczoru, który odbył się 9 lutego 2023, wystąpiło 28 rywalizujących artystów ze swoimi utworami. Zostali ocenieni przez jury demoskopiczne oraz przez publiczność za pośrednictwem głosowania telewidzów. Po zakończeniu głosowania został sporządzony wstępny ranking 28 artystów, który następnie został dodany do klasyfikacji generalnej dwóch pierwszych wieczorów, tworząc drugą klasyfikację generalną.
Wśród gości specjalnych wieczoru znaleźli się: Måneskin i Tom Morello („I Wanna Be Your Slave”, „Zitti e buoni”, „The Loneliest” i „Gossip”), Sangiovanni i Gianni Morandi („Fatti rimandare dalla mamma a prendere il latte”), Annalisa („Bellissima” na żywo ze sceny Suzuki Stage zlokalizowanej na Piazza Colombo), Massimo Ranieri i Rocío Muñoz Morales („Lasciami dove ti pare”, prezentacje programu Tutti i sogni ancora in volo i filmu Un passo dal cielo), Guè („Mollami pt. 2” na żywo ze sceny na statku Costa Smeralda), Lillo, Alessandro Siani (prezentacja filmu Tramite amicizia), Fiorello, Fabrizio Biggio i Alessia Marcuzzi.