Vladimír Přikryl (Josef) (ur. 3 sierpnia 1895 w m. Horní Studénky, zm. 13 kwietnia 1968 w Pilźnie) – czechosłowacki wojskowy, generał brygady.

Życiorys Jego ojcem był nauczyciel Josef, a matką Josefa. Początkowo nosił imię Josef, które zmienił po przejściu na prawosławie, oficjalnie zmiana nastąpiła 12 grudnia 1928 roku.

W latach 1910–1914 uczył się w średnie szkole rolniczej w Ołomuńcu. Następnie podjął studia na Wyższej Szkole Rolniczej w Taborze, gdzie ukończył dwa semestry, po czym został powołany do wojska.

W dniu 2 kwietnia 1915 roku został wcielony jako kandydat na oficera do 13 pułku piechoty w Ołomuńcu, następnie został skierowany do szkoły oficerów rezerwy w Opawie. Po jej ukończeniu jako kadet-aspirant został w dniu 25 sierpnia 1915 roku skierowany na front rosyjski. W dniu 20 lipca 1916 roku dostał się do niewoli rosyjskiej.

Następnie przebywał w obozach jenieckich w Tomsku, Omsku i Nowonikołajewsku. W dniu 1 grudnia 1916 roku zgłosił się na ochotnika do Legionu Czechosłowackiego. Służbę rozpoczął w 1 czechosłowackim pułku zapasowym w Bobrujsku 28 lipca 1917 roku, skąd został wysłany do szkoły oficerskiej. Po jej ukończeniu 16 września 1917 roku skierowany został do 1 pułku zapasowego w Żytomierzu, w pułku tym służył do 27 marca 1918 roku, zajmując w nim kolejno stanowiska dowódcy plutonu, a od 14 stycznia 1919 roku dowódcy szkoły podoficerskiej. Wraz z tym pułkiem uczestniczył w odwrocie Korpusu Czechosłowackiej z Ukrainy. Następnie po przemianowaniu pułku na 9 pułk strzelecki latem 1919 roku, uczestniczył w walkach odwrotowych do Władywostoku, pełniąc kolejno funkcję dowódcy: pociągu sztabowego pułku, oddziału telefoniczno-telegraficznego, p.o. szefa kwatermistrzostwa pułku, dowódcy półbatalionu w Omsku (2 września – 8 października 1918) i oficera kadrowego pułku. W dniu 5 sierpnia 1920 roku powrócił wraz z oddziałami Korpusu Czechosłowackiego do kraju.

Po powrocie pozostał w wojsku i w latach 1920–1933 służył w 9 pułku piechoty w Mostach, a później w Jáchymovie. Pełnił w nim kolejno stanowiska: dowódcy kompanii sztabowej, p.o. dowódcy garnizonu w Jachymowie, dowódcy pułkowej kompanii technicznej, komendanta szkoły podoficerskiej, 1 zastępcy dowódcy pułku i dowódcy 3 kompanii 9 batalionu piechoty. W tym czasie ukończył szereg kursów: dowódców kompanii technicznych w 5 pułku saperów w Pradze (2.12.1922-24.09.1923), sześciotygodniowy kurs gazowy w Ołomuńcu (1923), kurs doskonalący oficerów piechoty w Moście (1.11.1925-30.04.1926), kurs kawalerii w 1 pułku w Terezinie (13.06.-7.09.1927) i kurs dowódców urzędów i jednostek wojskowych w Pradze (15.10.1931-25.06.1932). W dniu 15 maja 1933 roku przeniesiony został do V Wydziału Ministerstwa Obrony Narodowej, gdzie był początkowo referentem oddziały szkolenia, a od 1 maja 1938 roku pełnił obowiązki szefa oddziału. W czasie mobilizacji jesienią 1938 roku pracowała w Wydziale Prezydialnym MON jako referent łączności telefonicznej i telegraficznej w kraju i zagranicą. W dniu 4 lipca 1939 roku opuścił MON w likwidacji i przeszedł do służby cywilnej w Najwyższego Urzędu Cen, gdzie był szefem III oddziału VII Wydziału. Jednocześnie zaangażował się w działalność konspiracyjnej organizacji „Obrona Narodu”.

W związku z ujawnieniem jego działalności konspiracyjnej i zagrożenie aresztowaniem w dniu 29 marca 1940 roku przekroczył granicę słowacką i przez Węgry udał się do Belgradu, gdzie dotarł 3 kwietnia 1940 roku. Następnie jako dowódca XIX transportu ochotników, udał się przez Grecję i Turcję do Francji.

27 maja 1940 roku został skierowany do obozu szkoleniowego wojsk czechosłowackich w Agde, a w dniu 10 maja 1940 roku został p.o. dowódcy 1 kompanii 2 batalionu. Na czele tej kompanii brał udział w czasie odwrotu od 10 do 26 maja 1940 roku w walkach z Niemcami. Po upadku Francji odpłynął 28 czerwca 1940 roku do Wielkiej Brytanii, gdzie dotarł 12 lipca 1940 roku.

Po przybyciu do Wielkiej Brytanii 12 sierpnia 1940 roku przydzielony został do 1 Czechosłowackiej Brygady Mieszanej, gdzie był początkowo zastępcą dowódcy, a od 11 lipca 1941 roku dowódcą 2 batalionu piechoty, którym dowodził do maja 1943 roku. Był także przewodniczącym sądu wojskowego brygady od 1 czerwca 1942 roku.

Wiosną 1943 roku czechosłowackiej Ministerstwo Obrony zdecydowało o wysłaniu grupy wyższych oficerów do ZSRR, w celu uzupełnienia kadry oficerskiej w tworzonych na terenie ZSRR oddziałach czechosłowackich. W tej grupie znalazł się również on.

W dniu 3 lipca 1943 roku wraz z grupą oficerów czechosłowackich został zaokrętowany w kanadyjski statek pasażerski „Duchess of York” w Glasgow. W czasie podróży do Afryki w dniu 11 lipca 1943 roku statek został zbombardowany przez samoloty niemieckie i został uszkodzony, później został zatopiony przez okręty eskorty. Pasażerowie i załoga została przejęta przez inne statki i okręty, on sam znalazł się na kanadyjskim niszczycielu HMCS „Iroquois”, którym dopłynął do Casablanki. Następnie udał się przez Lagos, Stanleyville, Chartum, Kair, Damaszek, Teheran, Baku, Astrachań, Saratów do Moskwy, gdzie przybył 7 września 1943 roku.

Następnie został skierowany do Nowochopiorska, gdzie 11 września został zastępcą dowódcy 1 Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady. Następnie wziął udział w walkach o Kijów, gdzie także p.o. dowódcy pod nieobecność dowódcy płk. Svobody.

W styczniu 1944 roku został skierowany do Jefriemow, gdzie od 5 stycznia p.o. dowódcy, a 22 stycznia 1944 roku został dowódcą 2 Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady Desantowej, na czele tej brygady wziął udział w operacji dukielskiej, a 26 września 1944 roku wraz z brygada został przerzucony na Słowację, gdzie do 28 października walczył w Słowackim powstaniu narodowym. Po upadku powstania wraz ze swoimi żołnierzami wycofał się w góry, gdzie brał udział w walkach partyzanckich do 19 lutego 1945 roku, gdy do terenu jego działania dotarły oddziały Armii Czerwonej.

Następnie odszedł do I Czechosłowackiego Korpusu, a w dniu 7 marca 1945 roku został dowódcą nowo tworzonej 2 Dywizji Piechoty w Kieżmarku, a którą tworzony na bazie 2 Brygady Desantowej. W kwietniu 1945 roku został odsunięty od dowodzeni i wszczęto przeciwko niemu proces w sprawie utratę batalionu z jego brygady. W maju 1945 roku przybył jednak do wyzwolonej Pragi i rozpoczął pracę w MON. W dniu 23 lipca 1945 roku skierowany został do ośrodka szkolenia wojsk w Milovicach, gdzie był komendantem do lutego 1949 roku. W tym czasie w okresie od 1 marca do 30 maja 1948 roku ukończył wyższy kurs dowodzenia w Pradze. W dniu 15 lutego 1949 roku został komendantem garnizonu w Brnie.

W dniu 16 maja 1949 roku został aresztowany i po śledztwie w czasie którego był torturowany, w procesie na podstawie fałszywych dowodów w dniu 30 lipca 1949 roku skazany na 4 lata ciężkiego więzienia, został zdegradowany do stopnia szeregowego i pozbawiony wszystkich odznaczeń. Potem w kolejnym procesie w dniu 2 grudnia 1949 roku skazany został na kolejne 4 lata więzienia, później otrzymał jeszcze kare sześciu miesięcy. Karę odbywał początkowo w więzieniu w Pradze, później w Pilźnie i w Leopoldowie. W dniu 5 sierpnia 1953 roku opuścił więzienie po ułaskawieniu przez prezydenta.

Po wyjściu z więzienia pracował jako pracownik fizyczny w zakładach „Polabská Fruta” w Nymburku, a od 9 listopada 1959 roku jako stróż nocny w firmie „Středočeských dřevařských závodů” w Zábodovicach. W tym czasie cały czas podejmował starania o unieważnienie skazujących go wyroków, co ostatecznie uwieńczone został wyrokiem z dnia 20 października 1964 roku uniewinniającym go. W dniu 1 listopada 1964 roku został również przywrócony mu stopień wojskowy (generał major w st. spoczynku) i wszystkie odznaczenia.

Awanse armia austro-węgierska kadet podchorąży (Kadett-Offiziersstellvertreter) (02.02.1916)

Legion Czechosłowacki chorąży (Praporčík) (16.09.1917) podkapitan (podkapitán) (20.09.1918) kapitan (kapitán ruských légií) (17.10.1918)

armia czechosłowacka kapitan sztabowy (štábny kapitan) (30.12.1922) major (major) (29.12.1928) podpułkownik (podplukovník) (09.07.1936) pułkownik (plukovník) (28.01.1944) generał brygady (brigádny generál) (25.10.1946, ze starszeństwem od 07.03.1945) szeregowy (vojín) (30.07.1949 – zdegradowany) generał major w st, spoczOdpowiednik generała brygady po zmianie nazw stopni.. (generálmajor vo výslužbe) (01.11.1964 po rehabilitacji 20.10.1964)

Odznaczenia Order Milana Rastislava Štefánika (1991 – pośmiertnie)Oficjalna strona prezydenta Republiki Czeskiej. Order Sokoła z mieczami Krzyż Wojenny Czechosłowacki (1914–1918) Czechosłowacki Medal Rewolucyjny Medal Zwycięstwa Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 (czterokrotnie) Czechosłowacki Medal za Odwagę w Obliczu Nieprzyjaciela Medal Wojskowy za Zasługi I stopnia Czechosłowacki Wojskowy Medal Pamiątkowy z okuciami F-VB-SSSR Order Słowackiego Powstania Narodowego I klasy Odznaka czechosłowackiego partyzanta Order Suworowa II stopnia (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I stopnia (ZSRR) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Krzyż Oficerski Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny z palmą (Francja) Order Partyzanckiej Gwiazdy ze złotym wieńcem (Jugosławia) Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Atlantyku (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Order Gwiazdy Rumunii III klasy za wojskowe męstwo

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Czechosłowaccy generałowie Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej Kategoria:Uczestnicy wojny domowej w Rosji Kategoria:Członkowie czechosłowackiego ruchu oporu Kategoria:Uczestnicy walk na froncie wschodnim w II wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy słowackiego powstania narodowego Kategoria:Uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim (1914–1918) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim 1939 Kategoria:Odznaczeni Dukielskim Medalem Pamiątkowym Kategoria:Odznaczeni Orderem Štefánika Kategoria:Odznaczeni Orderem Sokoła Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za Odwagę” (ZSRR) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Partyzanckiej Gwiazdy (Jugosławia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Atlantyku Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45 Kategoria:Odznaczeni Medalem Obrony Kategoria:Czeskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991 Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1968