Kapliczka ariańska w Cielętnikach, również Kaplica Kawalerii i Jazdy Polskiej – zabytkowy obiekt zlokalizowany w powiecie częstochowskim, gminie Dąbrowa Zielona w Polsce, w miejscowości Cielętniki. Początkowo pełniła funkcję zboru arian, choć po czasie została przemianowana w lamus dworski. Obecnie kaplica powróciła do swojego pierwotnego przeznaczenia, stając się ponownie miejscem kultu o charakterze chrześcijańskim.

Fundatorami obiektu była rodzina Majów herbu Starykoń, ówcześni właściciele Cielętnik i sympatycy arianizmu.

Historia Kaplica została wzniesiona w XVI wieku, jest budynkiem dawnego zboru, będącego miejscem kultu religijnego arian, wyznawców religijnej wspólnoty ukształtowanej w XVI wieku z kalwinizmu. Arianie wyróżniali się tym, że nie uznawali dogmatu Trójcy Świętej, co stało się charakterystycznym założeniem ich wyznania. W Polsce arianie byli także znani jako bracia polscy. Obiekt jest jednym z nielicznych ocalałych świadectw dawnej świetności arian w Polsce.

Kaplicę ufundowała rodzina Majów herbu Starykoń, a właściwie bliżej nieokreśleni bracia z rodziny Majów, będący właścicielami Cielętnik i protektorami arian na terenach lokalizacji kapliczki.

W 1967 roku kapliczka została wpisana do rejestru zabytków, jako część zespołu dworsko-parkowego w Cielętnikach. Zespół obejmuje późnobarokowy, cielętnicki dwór z 1725 r. (nr rej. 457 z 17.01.1950 oraz 218 z 27.12.1967) wraz z kapliczką (nr rej. 724 z 27.12.1967) oraz parkiem z I połowy XVIII wieku (nr rej. A/139/07 z 15.03.2007). Narodowy Instytut Dziedzictwa wskazuje, że kapliczka pochodzi z XVIII wieku, może być to błąd z uwagi na fakt, że inne źródła podają wcześniejszą datę powstania obiektu.

W rocznicę 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości w 2018 roku, została w niej odprawiona uroczysta msza św. pod przewodnictwem ks. dr Andrzeja Dmochowskiego. Kaplica wróciła do roli miejsca kultu. Aktualnie jest to jedyna w Polsce Kaplica Kawalerii i Jazdy Polskiej p.w. Matki Boskiej Hetmanki Żołnierza Polskiego.

Według źródeł z 2021 roku, właścicielem kapliczki jak i całego zespołu dworsko-parkowego był lekarz, Marcin Grduszak, który był odpowiedzialny za odnowienie kompleksu.

Architektura Kaplica w Cielętnikach jest wykonana w stylu barokowym. Nad jej wejściem znajduje się herb Starykoń, należący do rodziny Majów.

Zobacz też Kaplica ariańska w Silniczce

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bracia polscy

Kategoria:Obiekty sakralne w powiecie częstochowskim Kategoria:Zabytki w powiecie częstochowskim