Wyższe szkolnictwo rolnicze (PRL) – jednostka naukowo-dydaktyczna i wychowawcza powołana w celu kształcenia osób w naukach agronomicznych, w oparciu o najlepszą wiedzę teoretyczną i praktyczną. Absolwenci studiów w zakresie kształcenia rolniczego otrzymywali kwalifikacje do pełnienia funkcji w administracji państwowej, jednostkach gospodarki uspołecznionej, służbie rolnej, spółdzielczości rolniczej oraz w przemyśle rolno-spożywczym.

Wyższe szkolnictwo rolnicze w II RP W okresie międzywojennym Polska posiadała tylko jedną wyższą szkołę rolniczą. Była to Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie z trzema wydziałami: rolniczym, leśnym i ogrodniczym. W 1920 r. ukazała się ustawa o szkołach akademickich, w której wyróżniano następujące kategorie uczelni: uniwersytety, szkoły główne, politechniki i akademieUstawa z dnia 13 lipca 1920 r. o szkołach akademickich. .. Według ustawy Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego miała charakter uczelni akademickiej.

Ponadto wydziały rolne występowały w następujących uniwersytetachTadeusz Wieczorek, Rozwój wyższego szkolnictwa rolniczego w Polsce, Postępy Nauk Rolniczych 1967, nr 5.: w Uniwersytecie Jagiellońskim – wydział rolny, w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie – wydział rolny, w Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie – wydział rolniczo-leśny, w Uniwersytecie Poznańskim – wydział rolno-leśny.

Lekarzy weterynarii kształciła Akademia Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, a ponadto wydział weterynaryjny istniał przy Uniwersytecie Warszawskim, Łącznie na wszystkich wymienionych wydziałach w 1937/38 r. studiowało 3257 osóbStatystyka Szkolnictwa GUS 1937/38, Główny Urząd Statystyczny RP, Warszawa 1938..

W 1922 r. powstała Wyższa Szkoła Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie, która formalnie miała charakter placówki policealnej (półwyższej), ponieważ w zasadzie realizowano program nauczania akademickiego.

Powstawanie wyższych szkół rolniczych w PRL Po 6 latach przerwy w funkcjonowania uczelni na podstawie dekretu z 1945 r. o utworzeniu wstępnego roku studiów w szkołach wyższych, w całym kraju utworzono na okres przejściowy wstępny rok studiówDekret z dnia 24 maja 1945 r. o utworzeniu wstępnego roku studiów w szkołach wyższych. .. Zadaniem wstępnego roku studiów było przygotowanie studentów do dalszych studiów na danym wydziale. Dopiero po ukazania się dekretu z 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego, należy uważać ten rok za początek funkcjonowania szkolnictwa wyższego na nowych zasadachDekret z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego. ..

Pierwsze lata powojenne charakteryzują się stosunkowo szybkim rozwojem wyższego szkolnictwa rolniczego. W Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie została powołana przy wydziale rolniczym – sekcja melioracyjno-rolna, przy wydziale leśnym – oddział technologii drewna, przy wydziale ogrodniczym – studium gospodarstwa domowego oraz międzywydziałowe studium pedagogiczne.

Na podstawie zarządzenia Ministra Oświaty z 1945 r. powołana Wyższą Szkołę Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi z wydziałami: rolniczym, ogrodniczym, przemysłu rolnego i agronomii społecznejZarządzenie Ministra Oświaty z dn. 18. IX. 1945 r. w sprawie powołania Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi. Dz. U. Ministerstwa Oświaty 1945 nr 4, poz. 138.. Natomiast w Cieszynie uruchomiono Wyższą Szkołą Gospodarstwa Wiejskiego z dwoma wydziałami: rolniczym i mleczarsko-serowarskim. Na Uniwersytecie im. M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie uruchomiono wydziały: rolniczy i weterynaryjny. W nowo założonym Uniwersytecie Wrocławskim powstał wydział rolniczy.

Wyższa Szkoła Rolnicza w Olsztynie Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1950 r. w sprawie zwinięcia Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie i Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi oraz założenia Wyższej Szkoły Rolnictwa w Olsztynie ustanowiono nową uczelnięRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1950 r. w sprawie zwinięcia Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie i Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi oraz założenia Wyższej Szkoły Rolnictwa w Olsztynie. .. Powołanie uczelni w Olsztynie pozostało w związku z dekretem z 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego.

Uczelnia przejęła 30-letnią tradycję szkoły cieszyńskiej i pięcioletni dorobek szkoły łódzkiej i dlatego od razu, mimo trudnych warunków lokalowych, mogła postawić na odpowiednim poziomie pracę dydaktyczno-wychowawczą i naukową. W Olsztynie utworzone zostały wydziały: rolniczy, mleczarski, zootechniczny i rybacki.

Wyższe szkoły rolnicze wg ustawy z 1951 r. Na podstawie ustawa z 1951 r. o szkolnictwie wyższym i o pracownikach nauki rozpoczęto wyodrębniać z uniwersytetów nowe uczelnie w postaci wyższych szkół rolniczychUstawa z dnia 15 grudnia 1951 r. o szkolnictwie wyższym i o pracownikach nauki. ..

Celem szkół wyższych było: przygotowywanie kandydatów na pracowników o najwyższym poziomie kwalifikacji zawodowych, zdolnych przy wykonywaniu swojego zawodu do samodzielnego rozwiązywania zagadnień na podstawach naukowych, kształcenie pracowników nauki i przygotowanie ich do pracy badawczej i dydaktycznej, organizowanie i prowadzenie badań naukowych oraz udział w stosowaniu wyników badań w praktyce, udział w upowszechnianiu osiągnięć nauki i postępu technicznego oraz w szerzeniu naukowego poglądu na świat.

Pojawienie się ustawy – w przypadku szkół rolniczych – pozostawało w związku z zapoczątkowana w 1949 r. nowa polityką rolną, która zmierzała do uspołecznię rolnictwa, poprzez tworzenia sektora państwowego w rolnictwie i kolektywizacji wsi, co według decydentów miało spowodować duże zapotrzebowanie na nowe kadry fachowe z wykształceniem wyższym. W celu zaspokojenia potrzeb zaczęto tworzyć wyższe szkoły rolniczego na ogół na bazie istniejących wydziałów rolnych przy uniwersytetach.

Wyższa Szkoła Rolnicza w Poznaniu i we Wrocławiu Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1951 r. w sprawie utworzenia Wyższych Szkół Rolniczych w Poznaniu i we Wrocławiu oraz zmian organizacyjnych na Uniwersytetach Poznańskim i Wrocławskim utworzono dwie uczelnieRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1951 r. w sprawie utworzenia Wyższych Szkół Rolniczych w Poznaniu i we Wrocławiu oraz zmian organizacyjnych na Uniwersytetach Poznańskim i Wrocławskim. .. Wyższa Szkoła Rolnicza w Poznaniu powstała w wyniku przeniesienia z Uniwersytetu Poznańskiego wydziału leśnego, wydziału rolnego wraz ze studium ogrodniczym oraz połączonymi z nimi zakładami naukowymi.

Wyższa Szkoła Rolnicza we Wrocławiu powstała w wyniku przeniesienia z Uniwersytetu Wrocławskiego wydziału rolnictwa z oddziałem ogrodniczym i oddziałem melioracji oraz wydział medycyny weterynaryjny wraz z katedrami i połączonymi z nimi zakładami naukowymi.

Wyższa Szkoła Rolnicza w Krakowie Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1953 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie ustanowiono uczelnięUchwała nr 565 Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1953 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie. ..

Wyższa Szkoła Rolnicza w Szczecinie Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1954 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie zorganizowano uczelnięUchwała Nr 490a Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1954 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie. .. Uczelnia z powodu braku kadry naukowej posiadała tylko wydział rolniczy.

Wyższa Szkoła Rolnicza w Lublinie Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1955 r. w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Lublinie ustanowiono uczelnięUchwała nr 603 Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 1955 r. w sprae utworzenia Wyższej Szkoły Rolniczej w Lublinie. .. Pracownikami WSR w Lublinie zostali pracownicy wydziałów: rolnego, zootechnicznego oraz weterynaryjnego oraz pracownicy aparatu administracyjnego z Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Tworzenie akademii rolniczych Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1972 r. w sprawie zmiany nazwy wyższych szkół rolniczych, które pozostawało w ścisłym związku ustawą z 1969 r. o szkolnictwie wyższym zarządzono zmiany nazwy następujących szkół wyższychRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 1972 r. w sprawie zmiany nazwy wyższych szkół rolniczych. .: Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego – na Akademię Rolniczą w Warszawie, Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie – na Akademię Rolniczą w Krakowie, Wyższej Szkoły Rolniczej w Lublinie – na Akademię Rolniczą w Lublinie, Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie – na Akademię Rolniczo-Techniczną w Olsztynie, Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu – na Akademię Rolniczą w Poznaniu, Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie – na Akademię Rolniczą w Szczecinie, Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu – na Akademię Rolniczą we Wrocławiu.

Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1974 r. w sprawie przekształcenia Wyższej Szkoły Inżynierskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy w Akademię Techniczno-Rolniczą im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy utworzono uczelnięRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1974 r. w sprawie przekształcenia Wyższej Szkoły Inżynierskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy w Akademię Techniczno-Rolniczą im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy. .. Do Akademii włączono Filię Akademii Rolniczej w Poznaniu. Utworzenie Akademii pozostawało w ścisłym związku z ustawą z 1958 r. o szkolnictwie wyższymObwieszczenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 10 lipca 1973 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 5 listopada 1958 r. o szkolnictwie wyższym. ..

Akademia Rolniczo-Pedagogiczna w Siedlcach Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1977 r. w sprawie przekształcenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Siedlcach w Wyższą Szkołę Rolniczo-Pedagogiczną w Siedlcach ustanowiono uczelnięRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 1977 r. w sprawie przekształcenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Siedlcach w Wyższą Szkołę Rolniczo-Pedagogiczną w Siedlcach. .. Utworzenie Akademii pozostawało w ścisłym związku z ustawą z 1958 r. o szkolnictwie wyższym.

Zmiana nazwy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1975 r. w sprawie zmiany nazwy Akademii Rolniczej w Warszawie dokonano zmiany nazwy Akademia Rolnicza na Szkoła Główna Gospodarstwa WiejskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 września 1975 r. w sprawie zmiany nazwy Akademii Rolniczej w Warszawie. Dz. U. 1975 nr 31, poz. 166..

Przypisy

Kategoria:Szkolnictwo wyższe w Polsce Kategoria:Rolnictwo w Polsce