Europejska Karta Naukowca stanowi rekomendację dobrych praktyk dla naukowców oraz pracodawców i/lub grantodawców zatrudniających naukowców wydaną przez Dyrekcję Generalną ds. Badań Komisji Europejskiej. Określa prawa i obowiązki badaczy i ich instytucji finansujących. Została opublikowana wraz z Kodeksem postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, który określa zasady zatrudniania i mianowania naukowców. Dokument przygotowano w oparciu o obszerne zalecenia badaczy i interesariuszy polityki badawczej. Komisja Europejska określiła w Europejskiej Karcie Naukowca i Kodeksie Postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych "kluczowe elementy polityki Unii Europejskiej na rzecz uczynienia nauki atrakcyjną karierą, co jest istotnym elementem jej strategii stymulowania gospodarki i zatrudnienia wzrost". Do 2020 roku prawie tysiąc instytucji europejskich formalnie przyjęło kartę, co wskazuje na jej praktyczne wdrożenie.
Ogólne zasady i wymagania mające zastosowanie do naukowców w karcie Wolność myśli Przestrzeganie uznanych praktyk etycznych Odpowiedzialność zawodowa * Profesjonalna postawa (np. uzyskanie niezbędnych zgód przed rozpoczęciem badań) Zobowiązania umowne i prawne Odpowiedzialność (np. przestrzeganie zasad należytego, przejrzystego i efektywnego zarządzania finansami) Dobre praktyki w badaniach (np. rzetelne tworzenie kopii zapasowych danych) Promowane jest rozpowszechnianie i wykorzystywanie wyników Promowane jest zaangażowanie społeczne Badacze powinni w przyjęty sposób korzystać z dostępnej superwizji Starsi naukowcy mają obowiązek dobrze zarządzać młodszymi naukowcami i wspierać ich Promowany jest ciągły rozwój zawodowy
Ogólne zasady i wymagania obowiązujące pracodawców i grantodawców Uznanie naukowców za profesjonalistów na ścieżce kariery (od poziomu studiów podyplomowych wzwyż) Zakaz dyskryminacji Środowisko badawcze powinno być stymulujące i bezpieczne Warunki pracy powinny być legalne i elastyczne Stabilność i trwałość zatrudnienia (wdrażanie zasad Dyrektywy UE w sprawie pracy na czas określony) Finansowanie i wynagrodzenia powinny być sprawiedliwe i atrakcyjne Równowaga płci („pracodawcy i/lub podmioty finansujące powinny dążyć do reprezentatywnej równowagi płci na wszystkich poziomach personelu, w tym na szczeblu nadzorczym i kierowniczym”) Należy wspierać rozwój kariery Wartość mobilności powinna być uznawana i promowana Dostęp do szkoleń badawczych i ciągłego rozwoju Dostęp do porad zawodowych Prawa własności intelektualnej powinny być chronione Współautorstwo należy postrzegać pozytywnie Nadzór powinien być zapewniony początkującym naukowcom Dydaktykę należy uznać za ważną, nie nakładającą nadmiernych obciążeń na badaczy Należy zapewnić systemy oceny/oceny Należy zapewnić procedury składania skarg/odwołań Promowany jest udział w organach decyzyjnych Rekrutacja powinna być zgodna z Kodeksem postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych
Kodeks postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych Rekrutacja powinna być otwarta, skuteczna i przejrzysta Selekcja powinna być dokonywana przez zrównoważone i przeszkolone panele Przejrzystość procedury dla kandydatów Zasługi należy oceniać zarówno pod względem jakościowym, jak i ilościowym, równoważąc szeroki zakres kryteriów Przerwy w karierze i inne wielowymiarowe ścieżki kariery nie powinny być penalizowane Uznanie doświadczenia w zakresie mobilności Uznanie kwalifikacji Staż pracy („wymagane poziomy kwalifikacji powinny być zgodne z potrzebami stanowiska i nie powinny stanowić bariery wejścia”) Stanowiska podoktoranckie powinny zapewniać możliwości rozwoju zawodowego
Cel i realizacja Biorąc pod uwagę, że z prawnego punktu widzenia Karta i Kodeks są tylko zaleceniami, to wdrożenie dokumentów początkowo pozostawiono krajowym instytucjom. Karta i Kodeks stanowią świadectwo jakości instytucji badawczych. Jeśli prawo krajowe lub regionalne zapewnia naukowcom korzystniejsze warunki niż przewidziane w Karcie, to karta wymaga, aby korzystniejsze warunki nie były umniejszane.
Wdrożenie Karty Naukowca zaleca nie tylko Komisja Europejska, lecz również inne organizacje naukowe, w tym Eurodoc i Stowarzyszenie Marie Curie Fellows.
Zobacz też Dyrekcja Generalna Wspólnego Centrum Badawczego (Komisja Europejska) Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych (Komisja Europejska)
Przypisy
Linki zewnętrzne Europejska Karta Naukowca i Kodeks Postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych Lista niżej podpisanych organizacji. Zarchiwizowane od oryginału w dniu 3 marca 2016 r. Źródło 17 maja 2019 r.
Kategoria:Nauka w Unii Europejskiej Kategoria:Filozofia nauki