thumb|Grób Stanisława Macieja Krosnowskiego na Cmentarzu Powązkowskim Stanisław Maciej Krosnowski, herbu Junosza (ur. 24 lutego 1865 w Lipnie - zm. 27 stycznia 1933 w Warszawie) – polski inżynier chemik, wykładowca petersburskiego Instytutu Technologicznego.
Życie Ukończył szkołę realną w Warszawie. Następnie studiował na Wydziale Chemiczno-Technicznym Politechniki w Zurychu, który ukończył w 1887Magdalena Grochowska, Beata Kinga Nykiel, Krosnowski (Załuski-Krosnowski) Stanisław Maciej, Polski Petersburg [dostęp 18.08.2023]. Następnie w 1888 przeniósł się do Petersburga, gdzie studiował w Instytucie Technologicznym, ale studiów nie ukończyłSpis Inżynierów Technologów Polaków, [w:] Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933, s. 92. W latach 1896–1897 Krosnowski był dyrektorem zarządzającym Fabryki Tkanin K. Phala w Petersburgu. Od 1897 do 1904 był także właścicielem farbiarni. Był także w latach 1904-1911 wraz z Leonidem G. Bogajewskim (1858–1911),współwłaścicielem fabryki wyrobów chemicznych, produkującej barwniki i preparaty techniczne. Po jego śmierci wznowił produkcję po wybuchu I wojny światowej i wobec embarga na dostawy z Niemiec zaopatrywał rosyjskie farbiarnie w barwnik siarkowy khaki. W latach 1900–1918 był laborantem a następnie asystentem i przy katedrze technologii farbiarstwa i barwników Instytutu Technologicznego w PetersburguJan Jeziorański, Historia Instytutu Technologicznego w Petersburgu, w: Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933, s. 24. W 1905 r. otrzymał rangę radcy tytularnego, a w 1916 r. został asesorem kolegialnym.
Brał czynny udział w życiu polskiej Polonii w Petersburgu, był członkiem wielu organizacji charytatywnych i samopomocowych, m.in. Towarzystwa Niesienia Pomocy Niezamożnym Uczniom Gimnazjum św. Katarzyny oraz członkiem honorowym Polskiej Macierzy Szkolnej. Po wybuchu I wojny światowej zaangażował się w pomoc na rzecz polskich uchodźców i jeńców wojennych z armii pruskiej i austro-węgierskiej. W latach 1917–1918 udzielał schronienia wielu zagrożonych aresztowaniami Polakom. Był także znanym kolekcjonerem antyków i dzieł sztuki. Zbierał m.in. prace polskich artystów, wykupywał zastawy, wymieniał eksponaty. Na jego zbiór składały się obrazy (m.in. dzieła flamandzkich mistrzów), rzeźby, gobeliny, meble i rzemiosło artystyczne oraz kilka obrazów z kolekcji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1917 przekazał swoją kolekcję na rzecz Komisji Likwidacyjnej do spraw Królestwa Polskiego kierowanej przez Aleksandra Lednickiego co uchroniło ją przed nacjonalizacją.
Pod koniec1918 powrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie, najpierw przy al. Szustra 52, a następnie jako zasłużony dla kultury polskiej w pałacu Pod Blachą przy Zamku Królewskim. W latach 1918–1922 wykorzystując wszystkie dostępne środki (w tym osobistą znajomość z Leninem) z powodzeniem przeprowadził operację rewindykacji na rzecz Polski swojej kolekcji. Jej zbiory wystawiano m.in. w Warszawie na Zamku Królewskim, gdzie zdobiły Garderobę Królewską, pokój „Żółty” i pokój „Zielony” i w pałacu Rady Ministrów, na Wawelu oraz na dawnym Zamku Cesarskim w Poznaniu. Przed 1939 r. zbiory fundacji rozmieszczone były w kilkunastu budynkach państwowych oraz znajdowały się na ekspozycji kilku muzeów w Warszawie.
Był członkiem Rady Nadzorczej i Komitetu Wykonawczego warszawskiego Banku dla Handlu i Przemysłu. Pomimo ambitnych planów oraz wynalazków nie dysponując odpowiednim kapitałem nie był w stanie osiągnąć powodzenia w branży chemicznej. Zmarł, ciężko chory na serce. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim (kw. 56, rz. 2, m. 5).
Odznaczony Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta (3 maja 1925).
Życie prywatne Był synem lekarza guberni płockiej Michała Juliana (1832–1871) i Anieli Ludwiki ze Strzegowskich (ur. ok. 1830). Ożenił się z córką polskiego matematyka Mariana Wojciecha Krosnowskiego (1831-1891) - Zofią Sarą (1877-1944). Mieli dzieci, pięciu synów Juliana (1897–1920), Eugeniusza (1899 –1934), Zygmunta (1901–1987), Michała (1916– 1925) i Mariana (1916–1971) oraz trzy córki: Anielę (1898 –1989), żonę Kazimierza Tyszki, Zofię (1904–1967), żonę Zygmunta Brienstiern-Pfanhausera, i Izabelę (1905–1944).
Przypisy
Kategoria:Polscy inżynierowie chemicy Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Absolwenci Politechniki Federalnej w Zurychu Stanisław Maciej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Petersburskiego Państwowego Instytutu Technologicznego Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XIX wieku Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XX wieku Kategoria:Polscy przedsiębiorcy polonijni Kategoria:Polscy przemysłowcy Kategoria:Polscy kolekcjonerzy sztuki Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1933