Kazimierz Błeszyński (filozof)

mały|205x205px|Herb Suchekomnaty thumb|Grób Kazimierza Błeszyńskiego na Cmentarzu Powązkowskim Kazimierz Błeszyński herbu Suchekomnaty (ur. 1 maja 1881 w Stawie, gm. GruszczyceWg Jana Koprowskiego Błeszyński urodził się we wsi Staw, gmina Gruszczyce, na ziemi wieluńskiej. Jednak w ówczesnej gminie Gruszczyce nie było miejscowości Staw, a pobliski Staw był siedzibą osobnej gminy, z kolei ani Gruszczyce, ani Staw nie leżą w ziemi wieluńskiej. Wg "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" (t. XI, s. 288) w powiecie wieluńskim, w gminie Wydrzyn, parafia Czarnożyły, znajdowały się dwie wsie i folwark o nazwie Staw. albo w Błaszkach, zm. 17 lutego 1972 w Łodzi) – polski filozof, poeta, dramaturg, tłumacz, krytyk literacki, działacz rewolucyjny.

Życiorys Błeszyński pochodził z rodziny szlacheckiej, która zubożała po powstaniu styczniowym. W młodości mieszkał w Żelisławiu k. Błaszek. Jego ojciec był prawnikiem i rotmistrzem w wojsku. Błeszyński uczęszczał do szkoły w Radomsku oraz do III Gimnazjum w Warszawie. Następnie służył jako podchorąży armii carskiej. Tam działał we Wszechrosyjskim Związku Oficerów, agitował wśród żołnierzy i kolportował pisma rewolucyjne, do których pisywał artykuły. Ponadto publikował m.in. w „Chimerze”, „Krytyce” i „Nowej Gazecie”. Następnie studiował przyrodoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, lecz został wydalony ze studiów za udział w konspiracji i skazany na warszawskie więzienie (w którym odsiadywał z Feliksem Perlem). Z aresztu uciekł przez Galicję, udając się na emigrację. Następnie studiował filozofię kolejno w Berlinie u Georga Siemela i Aloisa Riehla, później studiował w Lipsku i Heidelbergu. Przez kilka lat mieszkał w Paryżu, gdzie słuchał wykładów Henriego Bergsona, a następnie w Brukseli, gdzie wykładali uczniowie tego filozofa. Podczas emigracji pisywał artykuły do „Robotnika”, „Myśli filozoficznej”, „Nowej Gazety” w Warszawie i „Krytyki Krakowskiej”, gdzie miał stałą rubryczkę. Publikował również artykuły filozoficzne w pismach niemieckich.

Podczas I wojny światowej, gdy Belgia znalazła się pod okupacją niemiecką, z jego inicjatywy zaczęto wydawać podziemne pismo . Ponadto Błeszyński redagował pismo rewolucyjne „Sołdatskij listok”. Po wojnie był wykładowcą propedeutyki filozofii w gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie, a następnie pracował jako urzędnik cenzurujący filmy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i pracownik Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych oraz był doradcą literackim i recenzentemTowarzystwa Wydawniczego „Rój”. Został także członkiem Towarzystwa Filozoficznego oraz redaktorem „Przeglądu Filozoficznego”. Był patronem debiutu Poli Gojawiczyńskiej, pisywał artykuły do „Wiadomości Literackich” Ponadto napisał i wystawił dwa dramaty: „Badyle i pąki” (1917) wystawione w warszawskim Teatrze Rozmaitości, i „Skromną Hankę” (1921) wystawioną w Teatrze Miejskim w Łodzi.

Podczas II wojny światowej przebywał w Warszawie. Tam, mieszkając na Saskiej Kępie, opiekował się młodym Leszkiem Kołakowskim. Po upadku powstania warszawskiego, został wywieziony do Jędrzejowa, następnie przebywał w Miechowie i Krakowie. Po II wojnie światowej zamieszkał w Łodzi, w Domu Literatów, gdzie zajmował się pracą literacką. Był autorem tłumaczeń m.in. Bergsona i Marksa, a także utworów dramatycznych i wierszowanych. Napisał m.in. wspomnienia „O mnie i nie o mnie” (wyd. I, Łódź 1961; wyd. II Łódź 1963). Był członkiem łódzkiego Oddziału Związku Literatów Polskich.

Życie prywatne Kazimierz Błeszyński pochodził z rodziny szlacheckiej, z Błeszyńskich herbu Suchekomnaty. Był synem Zdzisława Tomasza (ur. ok. 1832) – powstańca styczniowego, dziedzica dóbr Żelisław, rotmistrza 4 szwadronu 1 pułku Kaliskiej Brygady Kawalerii Narodowej i Heleny z domu Sękowskiej, córki Franciszka i Karoliny z domu Drotkiewicz. Miał troje rodzeństwa z pierwszego małżeństwa jego ojca – Ludwikę Józefę Bronisławę (ur. 1865), Tomasza Abdona Albina (ur. 1863) i Józefa Beniamina (1867). Był bliskim przyjacielem Franciszka Fiszera. Jego żoną była Wanda zd. Landau 1° v. Gajewska, matka Wacława i Stanisława Gajewskich.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 269-1-10,11,12).

Tłumaczenia Henri Bergson: „Wstęp do metafizyki” (1912), (Myśl i Ruch) (1963), Nikołaj Czernyszewski: „Pisma Filozoficzne” (1961), Fiodor Dostojewski: „Młodzik” (1956), Friedrich Engels: „W kwestii mieszkaniowej” (1949), : „Dziennik Japoński” (1954), Hermann Hesse „Sidharta”, : Cytologia doświadczalna (1900), Włodzimierz Lenin: „Zeszyty Filozoficzne”, Michaił Łomonosow „Pisma filozoficzne” (1956), Karl Marx: „Nędza filozofii”, „Dzieła” (1969), Franz Mehring: „Legenda o Lessingu. Przyczynek do historii i krytyki pruskiego despotyzmu i klasycznej literatury” (1960), Jean Artur Rimbaud „Iluminacje” i „Sezon w piekle”.

Publikacje W związku z cenzurą carską, publikując używał wielu pseudonimów, ponadto swoich prac nie gromadził i gubił, a także części z nich nie wydał w formie książkowej.

„O Jaśni i Ciemni Bytowej”, „Monizm a filozofia” (1912), „Magnus parens”, Wiadomości Literackie (1924), „Andrzeja Struga postawa duchowa” (1938), „Szekspir i owce” (1961), „O mnie i nie o mnie” (1961, 1963), „Wywoływanie Boga” (1964).

Odznaczenia Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955), Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1965).

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Nauczyciele związani z Warszawą Kategoria:Ludzie związani z Brukselą Kategoria:Absolwenci uczelni w Berlinie Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)