thumb|250px|Ogłoszenie drugiej edycji paktu senackiego (2023). Od lewej: Dariusz Wieczorek, Dariusz Klimczak, Marcin Kierwiński, Donald Tusk, Borys Budka, Szymon Hołownia, Michał Kobosko, Zygmunt Frankiewicz, Władysław Kosiniak-Kamysz, Piotr Zgorzelski, Włodzimierz Czarzasty i Robert Biedroń Pakt senacki – nieformalne porozumienie w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zawarte przed wyborami parlamentarnymi w 2019, powtórzone przed wyborami w 2023. W 2019 pakt tworzyły Koalicja Obywatelska, Koalicja Polska i Lewica, do których w 2023 dołączyła Polska 2050. Porozumienie zakładało, że biorące w nim udział podmioty nie będą wystawiały przeciwko sobie kandydatów w jednomandatowych senackich okręgach.
Historia Wybory w 2019 Geneza utworzenia paktu senackiego związana jest ze zwycięstwem Prawa i Sprawiedliwości w wyborach w 2015, które zdobyło większość zarówno w Sejmie, jak i Senacie, wprowadzając do izby wyższej 61 kandydatów. Przed kolejnymi wyborami w 2019 wśród głównych partii opozycyjnych pojawił się pomysł zawarcia porozumienia polegającego na wystawieniu w każdym okręgu wyborczym do Senatu po jednym uzgodnionym kandydacie – co miało zapobiec rozproszeniu głosów i zwiększyć szanse opozycji na uzyskanie w tej izbie przewagi nad partią rządzącą.
Pierwszą osobą, która publicznie zaproponowała taką strategię, był senator Marek Borowski, który pisał o niej w lutym 2018 na łamach tygodnika „Polityka”. Propozycję taką wysunął również Zygmunt Frankiewicz (ówczesny prezydent Gliwic i prezes Związku Miast Polskich), który wspólnie z Jackiem Karnowskim (ówczesnym prezydentem Sopotu) rozpoczął negocjacje w sprawie utworzenia paktu z liderami partii opozycyjnych, a następnie koordynował utworzenie wspólnej listy kandydatów.
W lipcu 2019 Lewica, w liście skierowanym do liderów Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej, Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz Związku Miast Polskich, apelowała o zawarcie „paktu senackiego”, stwierdzając, że cztery lata rządów PiS pokazały, „jak niebezpieczne jest oddanie pełni władzy w Sejmie, Senacie i Pałacu Prezydenckim w ręce jednej partii”.
Partie podjęły współpracę w tym zakresie i do września 2019 ustalony został podział okręgów między poszczególne ugrupowania. Ostatecznie Koalicja Obywatelska wystawiła 73 kandydatów, Koalicja Polska (formalnie KW PSL)Bez ruchu Kukiz’15 i partii Ślonzoki Razem, które mimo ówczesnego startu do Sejmu z list PSL wystawiły własnych kandydatów do Senatu przeciwko kandydatom paktu. – 16, a Lewica (formalnie KW SLD) – 7. Pięcioro kandydatów ogłosiło start z własnego komitetu wyborców. Nie wszędzie udało się osiągnąć porozumienie – w okręgu nr 28 wystartowali kandydaci z SLD i PSL, a w okręgu nr 34 – z KO i PSL. Ponadto w okręgu nr 37 partie paktu senackiego nie wystawiły swojego kandydata.
Kandydaci związani z opozycją wspólnie uzyskali 51 na 100 mandatów (50 dla kandydatów startujących w ramach paktu), co pozwoliło im na przejęcie władzy w izbie wyższej, którą utrzymano do końca kadencji.
Wybory w 2023 Przed wyborami w 2023 pakt senacki został odnowiony – jego stronami ponownie zostały Koalicja Obywatelska, Koalicja Polska oraz Lewica, do których dołączyła Polska 2050Polska 2050 i skupiona wokół PSL Koalicja Polska występowały w pakcie senackim jako oddzielne podmioty, choć w wyborach wystartowały wspólnie jako koalicja Trzecia Droga., a także ruch Tak! Dla Polski i, w konsekwencji sojuszu z KO, Agrounia. Pierwsze porozumienie podpisano w lutym 2023, a prezentacje kandydatów rozpoczęły się w sierpniu. Koordynatorem porozumienia w 2023 był ponownie Zygmunt Frankiewicz. Udziału w pakcie odmówiły, podobnie jak w poprzednich wyborach, Konfederacja oraz Bezpartyjni Samorządowcy, zapowiadając wystawienie własnych kandydatów.
W ramach paktu 49 kandydatów wystawił komitet KO, 28 TD (20 z KP i 8 rekomendowanych przez Polskę 2050), a 15 przypadło komitetowi NL (jeden z nich nie uzyskał jednak rejestracji, w związku z czym pakt nie wystawił w tym okręgu kandydata). 8 kandydatów popieranych przez partie uczestniczące w pakcie wystartowało z własnych komitetów (w tym Jan Maria Jackowski i Józef Zając, którzy nie byli oficjalnie kandydatami paktu, ale przeciw którym ten nie wystawił kontrkandydatów).
Kandydaci paktu zdobyli 65 mandatów. Reelekcję uzyskał także Józef Zając.
Wybór marszałka Senatu +DataKandydatLiczba głosów „za”KomitetPartia12 listopada 2019Tomasz Grodzki51Platforma Obywatelska13 listopada 2023Małgorzata Kidawa-Błońska66
Podział okręgów wyborczych 2019 thumb|300px|Podział okręgów w 2019 OkręgKandydat KomitetCzy zdobył(a) mandat?nr 1Władysław Kozakiewicz nr 2Jerzy Pokój nr 3Elżbieta Stępień nr 4Agnieszka Kołacz-Leszczyńska nr 5Stanisław Jurcewicz nr 6Bogdan Zdrojewski nr 7Alicja Chybicka nr 8Barbara Zdrojewska nr 9Andrzej Kobiak nr 10Krzysztof Brejza nr 11Antoni Mężydło nr 12Ryszard Bober nr 13Jerzy Wenderlich nr 14Arkadiusz Kasznia nr 15Krzysztof Kamiński nr 16Jacek Bury nr 17Sławomir Sosnowski nr 18Rafał Stachura nr 19Józef Kuropatwa nr 20Robert Dowhan nr 21Władysław Komarnicki nr 22Wadim Tyszkiewicz nr 23Artur Dunin nr 24Małgorzata Niewiadomska-Cudak nr 25Krzysztof Debich nr 26Krzysztof Habura nr 27Jacek Walczak nr 28 Brak porozumienia dot. wspólnego kandydata – swoich wystawiły tam SLD (Arkadiusz Ciach) i PSL (Stanisław Witaszczyk). Mandat uzyskał kandydat PiS.nr 29Artur Bagieński nr 30Maciej Koźbiał nr 31Janusz Bargieł nr 32Jerzy Fedorowicz nr 33Bogdan Klich nr 34 Brak porozumienia dot. wspólnego kandydata – swoich wystawiły tam KO (Artur Kozioł) i PSL (Wojciech Kozak). Mandat uzyskał kandydat PiS.nr 35Zbigniew Karciński nr 36Bronisław Dutka nr 37 Brak kandydata paktu senackiego – mandat uzyskał kandydat PiS.nr 38Waldemar Pawlak nr 39Andrzej Kamasa nr 40Jolanta Hibner nr 41Michał Kamiński nr 42Marek Borowski nr 43Barbara Borys-Damięcka nr 44Kazimierz Michał Ujazdowski nr 45Aleksander Pociej nr 46Tadeusz Nalewajk nr 47Mirosław Krusiewicz nr 48Janina Orzełowska nr 49Leszek Przybytniak nr 50Marta Michalska-Wilk nr 51Jan Woźniak nr 52Danuta Jazłowiecka nr 53Beniamin Godyla nr 54Lidia Błądek nr 55Tadeusz Urban nr 56Maciej Masłowski nr 57Daria Balon nr 58Bartosz Romowicz nr 59Zenon Białobrzeski nr 60Zbigniew Nikitorowicz nr 61Igor Łukaszuk nr 62Kazimierz Kleina nr 63Stanisław Lamczyk nr 64Sławomir Rybicki nr 65Bogdan Borusewicz nr 66Ryszard Świlski nr 67Leszek Czarnobaj nr 68Łukasz Banaś nr 69Wojciech Konieczny nr 70Zygmunt Frankiewicz nr 71Halina Bieda nr 72Marek Migalski nr 73Grzegorz Wolnik nr 74Henryk Mercik nr 75Gabriela Morawska-Stanecka nr 76Beata Małecka-Libera nr 77Joanna Sekuła nr 78Agnieszka Gorgoń-Komor nr 79Hubert Maślanka nr 80Marek Plura nr 81Andrzej Lasak nr 82Marzena Dębniak nr 83Edward Rzepka nr 84Jerzy Wcisła nr 85Stanisław Gorczyca nr 86Jarosław Słoma nr 87Jolanta Piotrowska nr 88Adam Szejnfeld nr 89Jan Filip Libicki nr 90Jadwiga Rotnicka nr 91Marcin Bosacki nr 92Paweł Arndt nr 93Maciej Sytek nr 94Wojciech Ziemniak nr 95Ewa Matecka nr 96Janusz Pęcherz nr 97Tomasz Grodzki nr 98Magdalena Kochan nr 99Janusz Gromek nr 100Stanisław Gawłowski
2023 thumb|300px|Podział okręgów w 2023 +OkręgKandydatKomitetPartiaCzy zdobył(a) mandat?nr 1Waldemar WitkowskiKW Nowa LewicaUnia Pracynr 2Marcin ZawiłaPlatforma Obywatelskanr 3Małgorzata Sekuła-SzmajdzińskaKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 4Agnieszka Kołacz-LeszczyńskaPlatforma Obywatelskanr 5Paweł GancarzPolskie Stronnictwo Ludowenr 6Kazimierz Michał UjazdowskiCentrum dla Polskinr 7Grzegorz SchetynaPlatforma Obywatelskanr 8Barbara ZdrojewskaPlatforma Obywatelskanr 9Andrzej KobiakPlatforma Obywatelskanr 10Ryszard Brejzanr 11Tomasz LenzPlatforma Obywatelskanr 12Ryszard BoberPolskie Stronnictwo Ludowenr 13Krzysztof KukuckiKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 14Jan Rajchelnr 15Stanisław MazurKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 16Jacek TrelaPolska 2050 Szymona Hołowninr 17Marek SulimaPolskie Stronnictwo Ludowenr 18 Nieformalne poparcie paktu dla startującego z własnego komitetu Józefa Zająca (w momencie rejestracji kandydatury członka Porozumienia, z którego wkrótce wystąpił), poprzez niewystawienie mu konkurenta (uzyskał mandat).nr 19Marek LipiecPlatforma Obywatelskanr 20Mirosław Różańskinr 21Władysław KomarnickiPlatforma Obywatelskanr 22Wadim TyszkiewiczKWW Wadim Tyszkiewicz – Pakt Senackinr 23Artur DuninPlatforma Obywatelskanr 24Krzysztof KwiatkowskiKWW Krzysztof Kwiatkowski – Pakt Senackinr 25Tadeusz GajdaPolskie Stronnictwo Ludowenr 26Marcin KarpińskiKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 27Dorota RylPlatforma Obywatelskanr 28Marek MazurPolskie Stronnictwo Ludowenr 29Józef MatysiakPolskie Stronnictwo Ludowenr 30Krzysztof KlęczarPolskie Stronnictwo Ludowenr 31Grzegorz MałodobryPlatforma Obywatelskanr 32Jerzy FedorowiczPlatforma Obywatelskanr 33Bogdan KlichPlatforma Obywatelskanr 34Adam KortaPlatforma Obywatelskanr 35Stanisław SorysPolskie Stronnictwo Ludowenr 36Bogusław WaksmundzkiKWW Kandydat Ziem Górskichnr 37Stanisław PasońPolskie Stronnictwo Ludowenr 38Waldemar PawlakPolskie Stronnictwo Ludowenr 39Nieformalne poparcie paktu dla startującego z własnego komitetu Jana Marii Jackowskiego, poprzez niewystawienie mu konkurenta (nie uzyskał mandatu).nr 40Jolanta HibnerPlatforma Obywatelskanr 41Michał KamińskiUnia Europejskich Demokratównr 42Marek BorowskiPlatforma Obywatelskanr 43Małgorzata Kidawa-BłońskaPlatforma Obywatelskanr 44Adam Bodnarnr 45Magdalena BiejatKW Nowa LewicaLewica Razemnr 46Grzegorz NowosielskiPolska 2050 Szymona Hołowninr 47Zgłoszony w ramach paktu przez KW Nowa Lewica Marek Bielec nie został zarejestrowany. Część opozycji udzieliła poparcia Zbigniewowi Widelskiemu (KW Bezpartyjni Samorządowcy), który nie uzyskał mandatu.nr 48Krzysztof BorkowskiKWW Krzysztofa Wawrzyńca Borkowskiego Pakt SenackiPolskie Stronnictwo Ludowenr 49Leszek PrzybytniakPolskie Stronnictwo Ludowenr 50Cezary BrymoraPolska 2050 Szymona Hołowninr 51Tadeusz JarmuziewiczPlatforma Obywatelskanr 52Piotr WoźniakKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 53Beniamin GodylaPlatforma Obywatelskanr 54Paweł BartoszekPolskie Stronnictwo Ludowenr 55Marek PaprockiKW Nowa Lewicanr 56Jolanta KaźmierczakPlatforma Obywatelskanr 57Stanisław SzałajkoKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 58Adam WośPlatforma Obywatelskanr 59Cezary CieślukowskiPolskie Stronnictwo Ludowenr 60Maciej ŻywnoPolska 2050 Szymona Hołowninr 61Sławomir Snarskinr 62Kazimierz KleinaPlatforma Obywatelskanr 63Anna GórskaKW Nowa LewicaLewica Razemnr 64Sławomir RybickiPlatforma Obywatelskanr 65Bogdan BorusewiczPlatforma Obywatelskanr 66Ryszard ŚwilskiPlatforma Obywatelskanr 67Leszek CzarnobajPlatforma Obywatelskanr 68Krzysztof SmelaPolskie Stronnictwo Ludowenr 69Wojciech KoniecznyKW Nowa LewicaPolska Partia Socjalistycznanr 70Zygmunt FrankiewiczKWW Zygmunt Frankiewicz – Pakt Senackinr 71Halina BiedaPlatforma Obywatelskanr 72Henryk Siedlaczeknr 73Piotr MasłowskiPolska 2050 Szymona Hołowninr 74Gabriela Morawska-Staneckanr 75Andrzej DziubaKWW Andrzej Dziuba – Pakt Senackinr 76Beata Małecka-LiberaPlatforma Obywatelskanr 77Joanna SekułaPlatforma Obywatelskanr 78Agnieszka Gorgoń-KomorPlatforma Obywatelskanr 79Konrad GołotaKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 80Maciej KopiecKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 81Edmund KaczmarekPolskie Stronnictwo Ludowenr 82Piotr DasiosPolska 2050 Szymona Hołowninr 83Henryk MilcarzKW Nowa LewicaNowa Lewicanr 84Jerzy WcisłaPlatforma Obywatelskanr 85Gustaw Marek BrzezinPolskie Stronnictwo Ludowenr 86Ewa KaliszukPlatforma Obywatelskanr 87Jolanta PiotrowskaPlatforma Obywatelskanr 88Adam SzejnfeldPlatforma Obywatelskanr 89Jan Filip LibickiPolskie Stronnictwo Ludowenr 90Waldy DzikowskiPlatforma Obywatelskanr 91Rafał GrupińskiPlatforma Obywatelskanr 92Grzegorz FedorowiczPolska 2050 Szymona Hołowninr 93Anna Majdanr 94Wojciech ZiemniakPlatforma Obywatelskanr 95Ewa MateckaPlatforma Obywatelskanr 96Janusz Pęcherznr 97Tomasz GrodzkiPlatforma Obywatelskanr 98Magdalena KochanPlatforma Obywatelskanr 99Janusz GromekPlatforma Obywatelskanr 100Stanisław GawłowskiPlatforma Obywatelska
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Porozumienia partii i ugrupowań III Rzeczypospolitej