Brama Lidzbarska w Bisztynku – brama miejska zlokalizowana w północno-wschodniej części starego miasta w Bisztynku (województwo warmińsko-mazurskie). Stanowi jedyny zachowany element bisztynieckich obwarowań miejskich.
Historia thumb|200px|left|Widok od strony zewnętrznej Brama powstała pomiędzy rokiem 1481 a 1547 jako jedna z trzech (obok Reszelskiej i Warszawskiej, które nie zachowały się), a przebudowana została około 1780.
W XIX w. zaadaptowana została na więzienie.
W XX w. w budowli mieściła się biblioteka i dom kultury. Pierwsze prace remontowe po zniszczeniach wojennych przeprowadzone zostały w latach 1947 – 1949, prawdopodobnie były to jedynie działania zabezpieczające i porządkowe. Kolejny remont związany z adaptacją obiektu na cele kultury miał miejsce w końcu lat 50. XX w., świadczy o tym zachowana na elewacji południowej data wyryta w tynku.
Bramę murowaną z cegły na kamiennym cokole wzniesiono w stylu gotyckim na planie bardzo zbliżonym do kwadratu z przejazdem pośrodku zamkniętym dwoma ostrołukowymi otworami bramnymi. Zewnętrzny otwór uzbrojony był we wrota i w opuszczaną bronę. W XVIII w. bramę przebudowano, obniżono i zmieniono jej wyraz architektoniczny. Bryle i elewacjom nadano styl barokowy, który jak się okazało w trakcie obecnego remontu dobrze zachował się pod XIX- i XX-wiecznymi tynkami. Oryginalna stolarka okienna nie zachowała się, dlatego też barokowe otwory okienne i stolarka zostały zrekonstruowane na podstawie zachowanej ikonografii i badań architektonicznych. W późniejszym okresie w środku przejazdu bramnego postawiono mur z ostrołukowym otworem, który stanowił konstrukcję pod centralnie umieszczony komin.
Elewacje bramy zostały odtworzone w nawiązaniu do jej wyglądu z okresu barokowego z rekonstrukcją cienkowarstwowej wyprawy tynkarskiej i kolorystyką określoną na podstawie zachowanych reliktów kolorów: czerwień żelazowa i czerń. W przejeździe bramnym pozostawiono odsłonięte zachowane wątki gotyckie. Stolarka okienna i skrzydło drzwiowe zaaranżowane zostały w nawiązaniu do ustalonej kolorystyki elewacji z okresu baroku: stolarka okienna – szarość, ościeżnica drzwiowa – zabytkowa z XIX w. – kolor ugrowy, skrzydło drzwiowe - ugrowo-brązowy. Zachowane i odsłonięte oryginalne ceglane barokowe dekoracje architektoniczne (przyczółki, gzymsy, pilastry) poddane zostały zabiegom konserwatorskim.
Późnobarokowe szczyty najprawdopodobniej są projektem Ernesta Mazura.
W 2019 brama oraz jej otoczenie zostało zrewitalizowane, w wyniku czego powstały pomieszczenia przeznaczone między innymi na kawiarnię młodzieżową, pracownię Młodzieżowego Klubu Integracji Społecznej, toaletę i pomieszczenie gospodarcze, z których korzysta klub oraz zagospodarowany został teren wokół bramy będący przestrzenią rekreacyjną mieszkańców gminy oraz turystów.
Architektura Gotycki obiekt jest murowany (ceglany), posadowiony na kamiennej podmurówce, wzniesiony na planie zbliżonym do kwadratu. Przechodzi przez niego sień z ostrołukowymi otworami bramnymi. Dawniej działały wrota i opuszczana brona.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Brama Lidzbarska - Heilsberger Tor| polska-org.pl Lidzbarska, Bisztynek Kategoria:Obiekty budowlane w Bisztynku Kategoria:Architektura barokowa w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Zabytki nieruchome w Bisztynku