mały|Stroczek domowy mały|Drewno zniszczone przez stroczka domowego. Widoczne jego ryzomorfy Grzyby domowe – grzyby powodujące zgnilizny drewna w budynkach. Należą do typu podstawczaków i powodują brunatne zgnilizny drewna.
Podział grzybów domowych Pod względem szkodliwości grzyby domowe dzieli się na 3 grupy: Występujące na drewnie niedosuszonym użytym do budowy nowych budynków. Tworzą one na powierzchni drewna obfitą pleśń i płasko rozpostatre owocniki, ale rozkładają drewno tylko na powierzchni, nie powodując dużych szkód. Należą do nich m.in. żylica olbrzymia (Phlebiopsis gigantea) i Cylindrobasidium evolvens Grzyby o dużej szkodliwości, np. gnilica mózgowata (Coniophora puteana), włóknica sznurowata (Fibroporia vaillantii) Grzyby bardzo szkodliwe. Jest to głównie stroczek domowy (Serpula lacrymans), popularnie zwany prawdziwym grzybem domowym lub grzybem domowym właściwym. Trzy gatunki (stroczek domowy, gnilica mózgowata i jamkówka sznurowata) są odpowiedzialne za około 90% zgnilizn drewna w budynkach, a naniebezpieczniejszy z nich stroczek domowy atakuje zarówno drewno liściaste, jak iglaste, ale rzadko drewno zawierające dużo garbników (np. dębowe).
Do grzybów domowych należą także gatunki: ponurnik bocznotrzonowy (Tapinella panuoides) niszczący drewno iglaste i gmatwek dębowy (Daedalea quercina) niszczący drewno dębowe.
Rozkład drewna Grzyby domowe to nadrzewne grzyby saprotroficzne uzyskujące niezbędną i energię i substancje przez rozkład drewna. Wspólną ich cechą są duże wymagania co do temperatury i względnej wilgotności powietrza. Grzyby te tworzą grzybnię przede wszystkim na powierzchni drewna, co powoduje, że jest wrażliwa na osuszające działaanie ruchu powietrza. Z tego względu grzybnia tworzy się w pęknięciach drewna, wąskich szparach między elementami drewnianymi, za przepierzeniami i na wewnętrznych powierzchniach konstrukcji. Tylko w miejscach o dużej wilgotności (np. w piwnicach) grzybnia tworzy się również na czołowych powierzchniach.
W pierwszym etapie drewno zaatakowane przez stroczka domowego pokrywa się białą, watowatą grzybnią, potem wytwarza się owocnik grzyba. Drewno brunatnieje, robi się miękkie i pęka zarówno wzdłuż, jak i w poprzek włókien. W rezultacie rozpada się na wielościenne, spróchniałe klocki. Wytwarzane przez grzyba sznury grzybniowe mogą przerastać ściany, mury, beton, niektóre wykładziny podłogowe i docierać do miejsc odległych nawet o kilka metrów, gdzie grzyb znów kontynuuje rozwój, jeśli napotka na drewno. Podczas rozkładu drewna powstaje para wodna, dwutlenek węgla, markaptany i inne produkty gazowe. Ich nieprzyjemny zapach stęchlizny jest jednym z wskaźników występowania grzybów. Czasami można też dostrzec na powierzchni ich grzybnię. W przypadku stroczka domowego jest to trudne, zwykle bowiem jego grzybnia rozwija się na ukrytych powierzchniach, np. na dolnej stronie desek podłogowych i gdy objawy zostaną często jedynym ratunkiem jest wymiana drewna.
Optymalna temperatura rozwoju dla stroczka domowego wynosi około , przy temperaturze powyżej jego rozwój ulega zahamowaniu. Niezbędnym warunkiem jest wilgotność drewna wynosząca co najmniej 20–22%, ale gdy grzyb już wniknie w drewno sam zwiększa jego wilgotność, jednym z produktów rozkładu drewna jest bowiem woda i w miarę rozwoju grzyba jej ilość wzrasta i dlatego w pomieszczeniach zagrzybionych jest wilgotno.
Zwalczanie grzybów domowych Nie można uniknąć kontaktu drewna z zarodnikami grzybów, gdyż są one bardzo liczne w powietrzu. Podstawowym warunkiem uniknięcia zagrzybienia drewna jest jego wysuszenie. Drewno wykorzystywane w konstrukcjach budowlanych powinno mieć wilgotność poniżej 21% i zabezpieczone odpowiednimi impregnatami. Drewno nie powinno być całkowicie zabudowane, aby możliwe było jego przewietrzanie, nie może też mieć do niego dostępu woda i wilgoć. Drewno zagrzybione należy odgrzybiać. W konstrukcjach zabytkowych w elementach częściowo spróchniałych usuwa się spróchniałe drewno i ubytek wypełnia specjalnymi masami wypełniającymi, w innych wymienia się je na nowe. Elementy drewniane impregnuje specjalnymi preparatami grzybobójczymi.
Ekspertyzą, profilaktyką i zwalczaniem grzybów domowych zajmuje się mykologia budowlana.
Przypisy
Kategoria:Nieformalne grupy grzybów