Masakra na festiwalu muzycznym w Re’im – masakra dokonana 7 października 2023 roku przez bojowników rządzącego Strefą Gazy palestyńskiego ugrupowania Hamas na uczestnikach festiwalu muzyki psychedelic trance Supernova Sukkot Gathering, rozpoczętego poprzedniego dnia i zorganizowanego w zachodniej części pustyni Negew, niedaleko kibucu Re’im w Izraelu, leżącego około 3 km od granicy Izraela ze Strefą Gazy. Stanowiła część ataku Hamasu na Izrael, który zapoczątkował wojnę Izraela z Hamasem. Teren festiwalu był jednym z pierwszych miejsc w Izraelu zaatakowanych 7 października przez bojowników Hamasu.
Wydarzenia rozpoczęły się w godzinach 6:30–7:00 od uruchomienia syren alarmowych, ostrzegających o wystrzelonych rakietach. Niedługo później pięćdziesięciu bojowników Hamasu ubranych w mundury wojskowe przybyło na teren festiwalu furgonetkami, motocyklami i paralotniami, wyłączyli prąd po czym otworzyli ogień we wszystkich kierunkach. Uczestnicy festiwalu, których liczba wynosiła według różnych źródeł od 3000 do 3500 osób, w panice rzucili się do ucieczki pieszo lub samochodami, jednak wielu z nich nie zdołało uniknąć postrzału lub zasadzek urządzanych na odjeżdżające samochody. Duża liczba ludzi została rozstrzelana przez bojowników przy wyjściach awaryjnych z terenu festiwalu. Pewna ilość festiwalowiczów próbowała się ukrywać w pobliskich krzakach i sadach owocowych lub w schronach przeciwbombowych w kibucu Re’im, które to miejsca były znane bojownikom Hamasu prowadzącym ich ostrzał. Masakra trwała, według relacji, od czterech do pięciu godzin zanim na miejscu pojawili się izraelscy żołnierze i funkcjonariusze służb ratunkowych.
Podczas ataku Hamasu na teren festiwalu życie straciły 364 osoby, zaś setki zostały ranne. Oprócz tego 40 osób zostało . Atak na festiwal Supernova jest uważany za największą masakrę na ludności cywilnej w historii Izraela, a także za najbardziej śmiercionośny atak na koncercie muzycznym w historii.
Miejsce Miejscem masakry był dwudniowy festiwal muzyki psychedelic trance Supernova Sukkot Gathering, znany także pod nazwami Universo Paralello Festival i Tribe of Nova. Był on izraelską wersją festiwalu Universo Paralello, odbywającego się od prawie dwudziestu lat w brazylijskim stanie Bahia. Rozpoczął się w piątek 6 października 2023 roku około 22:00, kilka godzin po zakończeniu trwającego tydzień żydowskiego święta Sukkot. Został zorganizowany w zachodniej części pustyni Negew, niedaleko kibucu Re’im, leżącego około 3 km od granicy Izraela ze Strefą Gazy. Wśród występujących na nim wykonawców byli artyści zarówno krajowi jak i zagraniczni (z takich krajów, jak m.in. Brazylia, Hiszpania, Japonia i Meksyk). Obszar festiwalowy obejmował trzy sceny, pole namiotowe, bar i strefę gastronomiczną. Według późniejszych relacji niektórych uczestników festiwalu, przez całą noc z 6 na 7 października uczestniczyły w nim tysiące ludzi (od 3000 do 3500) w wieku 20–40 lat z całego kraju. Za zabezpieczenie imprezy odpowiedzialny był personel ochrony, ponadto obecna była także policja.
Atak Hamasu thumb|Porzucone i zniszczone samochody na terenie festiwalu na zdjęciu wykonanym 12 października 2023 roku Festiwal Supernova Sukkot Gathering był jednym z pierwszych miejsc w Izraelu, które w sobotę 7 października 2023 roku w godzinach wczesnoporannych zostały zaatakowane przez bojowników rządzącego Strefą Gazy palestyńskiego ugrupowania Hamas. Według relacji niektórych uczestników festiwalu atak rozpoczął się w godzinach 6:30–7:00. Inni uczestnicy wskazali, że o świcie rozbrzmiały syreny alarmowe, a następnie wystrzelono rakiety i rozległy się strzały. Kolejne relacje ściślej opisywały początek ataku, a z ich treści wynikało, że pięćdziesięciu bojowników ubranych w mundury wojskowe przybyło furgonetkami i motocyklami (byli też tacy, którzy przylecieli paralotniami), wyłączyło prąd i nagle wdarło się na teren festiwalu, otwierając ogień we wszystkich kierunkach. Główne uzbrojenie bojowników stanowiły karabiny AK-47 i granatniki.
Atak bojowników Hamasu wywołał masową panikę. Tysiące ludzi zaczęło biec do swoich samochodów lub uciekać pieszo we wszystkie możliwe strony. Wielu uciekających otrzymało postrzał w plecy. Wezwany na miejsce festiwalu ratownik medyczny podał, że na ludzi chcących opuścić teren festiwalu przez wyjścia awaryjne, czekały oddziały bojowników, które mordowały ich na miejscu. Relacja jednej z uczestniczek festiwalu mówiła z kolei, że niektórzy ludzie wskakiwali do dowolnych samochodów, a droga wyjazdowa z terenu festiwalu została usłana spalonymi samochodami. Bojownicy strzelali do odjeżdżających samochodów, a także blokowali drogi i organizowali zasadzki na uciekające pojazdy. Skuteczne unikanie zagrożenia znacznie utrudniała festiwalowiczom otwarta przestrzeń, niezapewniająca zbyt wielu miejsc do ukrycia się, zwłaszcza, że wśród broni używanej przez bojowników były także karabiny snajperskie i ciężka artyleria.
Niektórzy uczestnicy festiwalu godzinami udawali martwych dopóki nie usłyszeli hebrajskojęzycznych rozmów oznaczających nadejście pomocy. Inni z kolei przez wiele godzin ukrywali się w pobliskich krzakach i sadach owocowych, czekając na możliwy ratunek ze strony izraelskich żołnierzy. Bojownicy Hamasu wiedzieli jednak o tych kryjówkach i prowadzili ich metodyczny ostrzał. W końcu, jak podała w relacji jedna z uczestniczek ukrywających się wśród krzewów i drzew, po trzech godzinach usłyszano głosy żołnierzy. Inny uczestnik opisał całość ataku na festiwal jako „cztery-pięć godzin horroru”.
Jednej z grup festiwalowiczów około 7:55 udało się uciec do kibucu Re’im, gdzie ukryli się w schronie przeciwbombowym. W grupie znajdował się izraelski żołnierz , który, według doniesień medialnych, najpierw podjął walkę z bojownikami Hamasu mając do dyspozycji „jedynie nóż, stłuczoną butelkę i gołe ręce”, a następnie odrzucał wrzucane przez nich do schronu granaty ręczne. W sumie zdołał odrzucić siedem zanim ósmy śmiertelnie go zranił. Media podkreślały potem jego bohaterstwo stwierdzając, że swymi działaniami uratował życie co najmniej siedmiu ukrywającym się wraz z nim osobom.
Rozmiary tragedii na terenie festiwalu pokazywały zamieszczane w internecie materiały filmowe. Izraelska stacja telewizyjna Keszet 12 podała, że dziesiątki festiwalowiczów ewakuowano jeepami do miasta Ofakim, które samo było pod ostrzałem Hamasu, gdzie mogli się spotkać ze znajomymi i rodziną. Natomiast zgodnie z doniesieniami portalu internetowego Ynet część rannych została przewieziona do szpitali na południu Izraela, w tym do Soroka Medical Center w Beer Szewie.
Bojownicy Hamasu nieznaną początkowo liczbę uczestników festiwalu . Wśród porwanych, a oficjalnie uznawanych za zaginionych znaleźli się też obcokrajowcy i osoby o mieszanym pochodzeniu lub podwójnym obywatelstwie, m.in. Brytyjczyk Jake Marlowe, który na festiwalu pracował jako ochroniarz, mająca po matce chińskie pochodzenie (w dniu ataku na festiwal w sieci pojawiło się nagranie wideo pokazujące Argamani oddzieloną od swojego chłopaka, a następnie ze związanymi rękami wiezioną na motocyklu), mającą izraelskie oraz niemieckie obywatelstwo (30 października 2023 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela potwierdziło jej śmierć) i trzy osoby o podwójnym izraelsko-brazylijskim obywatelstwie.
W późniejszym czasie w przestrzeni publicznej pojawiły się doniesienia o dokonanych przez bojowników Hamasu na niektórych kobietach uczestniczących w festiwalu. Wśród nich były zeznania młodej kobiety ocalałej z ataku Hamasu, która przed śledczymi z , jednostki kryminalnej Policji Izraela, opisała zbiorowy gwałt a następnie morderstwo jednej z uczestniczek festiwalu. Zeznania te, będące jednym z tysięcy różnych dowodów zebranych przez policję, zostały opublikowane w izraelskich hebrajskojęzycznych i anglojęzycznych serwisach informacyjnych. Oprócz tego reporter izraelskiego dziennika „Ha-Arec” poinformował w serwisie Twitter (X), że policja zebrała także zeznania od członków służby poszukiwawczo-ratowniczej , którzy twierdzili, że znaleźli nagie kobiety z obrażeniami i okaleczonymi narządami płciowymi, w tym niektóre ze związanymi dolnymi częściami ciała. Siły Obronne Izraela nie potwierdziły doniesień o gwałtach w trakcie lub po ataku z 7 października twierdząc, że nie uzyskały na ich potwierdzenie żadnych dowodów.
Ofiary Po ataku Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela opublikowało zdjęcia pokazujące dziesiątki zwłok na terenie festiwalu. Zgodnie z informacjami podanymi przez służbę ZAKA, dzień po ataku na terenie festiwalu znaleziono co najmniej 260 ciał. Według komunikatu Policji Izraela z 17 listopada 2023 roku ostateczna liczba ofiar śmiertelnych ataku wyniosła 364, w tym 17 policjantów. Setki festiwalowiczów odniosło obrażenia, ponadto 40 z nich zostało .
Wśród zabitych na festiwalu znaleźli się m.in. izraelski piłkarz , dziennikarki Szai Regew i Ajelet Arnin, pracujące dla, odpowiednio, dziennika „Ma’ariw” i publicznego nadawcy Kan, oraz organizatorzy festiwalu, bracia bliźniacy Oszer i Michael Wakninowie.
Śledztwo w sprawie ataku Według raportów opublikowanych 17 listopada 2023 roku Policja Izraela na podstawie przesłuchań i własnego śledztwa doszła do wniosku, że Hamas nie wiedział wcześniej o festiwalu Supernova Sukkot Gathering, ale natrafił na niego przypadkiem i zdecydował się przeprowadzić atak. Do podobnych wniosków doszły też izraelskie organy bezpieczeństwa, których przedstawiciele jednocześnie założyli, że Hamas mógł dowiedzieć się o imprezie za pomocą dronów lub osób lecących na paralotniach, a następnie skierował bojowników na miejsce, w którym się odbywała, posługując się swoim systemem łączności.
Według dziennikarza „Ha-Arec” Josha Breinera anonimowe źródło policyjne podało, że śledztwo policji wykazało, że śmigłowiec Sił Obronnych Izraela, który ostrzelał bojowników Hamasu, „najwyraźniej trafił także w niektórych uczestników festiwalu muzycznego w Re’im”. 19 listopada 2023 roku policja skrytykowała doniesienia „Ha-Arec” i wydała oświadczenie, w którym stwierdziła, że jej śledztwo skupiało się tylko i wyłącznie na działalności policji, a nie na jakiejkolwiek działalności Sił Obronnych Izraela, w związku z czym nie dostarczyło „żadnych wskazówek na temat szkód wyrządzonych cywilom w wyniku działań powietrznych w tym miejscu”. W oświadczeniu wezwano także media, aby „wzięły odpowiedzialność za swoje publikacje i opierały się wyłącznie na oficjalnych źródłach”.
Dochodzenie służby bezpieczeństwa wewnętrznego Szin Bet wykazało, że izraelscy szpiedzy i dowódcy wojskowi odbyli nocne spotkania na kilka godzin przed wydarzeniami z 7 października, aby omówić możliwy atak Hamasu i wiedzieli o zagrożeniu dla festiwalu niedaleko Re’im. Organizatorów imprezy nie poinformowano jednak o możliwym niebezpieczeństwie. Według dziennika „Ha-Arec”, pierwsze spotkanie odbyło się około północy, a drugie o godzinie 3:00, jednak uczestnicy doszli do wniosku, że Hamas raczej prowadził ćwiczenia treningowe na granicy ze Strefą Gazy niż przygotowywał się do ataku terrorystycznego. Niemniej izraelskim żołnierzom nakazano zwiększenie liczby lotów obserwacyjnych za pomocą dronów, a jednostka znana jako „Team Tequila”, specjalnie przeszkolona w zakresie zapobiegania porwaniom, została wysłana do kibucu Nachal Oz.
Reakcje Hamas