thumb|Boston Celtics Boston Celtics – amerykański klub koszykarski uczestniczący w rozgrywkach ligi NBA, w której są członkami Dywizji Atlantyckiej (Konferencja Wschodnia). Swoje mecze rozgrywa w hali TD Garden. Celtics wygrywając finały w 2024 roku i zdobywając 18 mistrzowski tytuł stali się najbardziej utytułowanym klubem NBA – wyprzedzili tym samym LA Lakers, którzy zdobyli 17 tytułów mistrzowskich. Ich zawodnicy otrzymali łącznie 10 tytułów najbardziej wartościowego zawodnika sezonu, a 28 osób związanych z Celtics jest członkami koszykarskiej galerii sław.
Klub powstał w 1946 roku w Bostonie, współtworząc ligę BAA, która trzy lata później przekształciła się w NBA. W pierwszych latach istnienia zespół prowadził Red Auerbach, a gwiazdą zespołu był Bob Cousy. Nieco później do drużyny dołączył Bill Russell, który wkrótce objął też stanowisko głównego i grającego trenera. Za ich czasów, Celtics zdobyli 11 tytułów mistrzowskich, dominując resztę ligi. W końcówce lat 70., w Bostonie pojawił się Larry Bird, który doprowadził Celtics do trzech tytułów mistrzowskich. Jego rywalizacje z Magikiem Johnsonem w owych latach, stały się klasykiem światowej koszykówki. Po zakończeniu kariery przez Birda w 1993 roku, Celtics przeżywali kryzys, jednakże wszystko zmieniło się, gdy wybrali oni w drafcie NBA 1998 Paula Pierce’a. Przez 9 kolejnych lat drużyna wracała powoli do dawnej sławy. W 2007 roku zawodnikami Celtics zostali Kevin Garnett i Ray Allen, którzy wraz z Pierce’em stworzyli tzw. Wielką Trójkę. Ówczesny sezon zasadniczy, Celtics zakończyli z bilansem 66–16, zwyciężając o 40 spotkań więcej niż sezon wcześniej. Dotarli do Finałów NBA, gdzie to pokonali wynikiem 4:2 Los Angeles Lakers. Tym samym zdobyli kolejny – 17 tytuł mistrzowski, po 22 latach przerwy. W 2010 roku, Celtics awansowali do Finałów NBA i prowadzili już 3:2, jednakże przegrali ostatecznie w 7 meczach z Los Angeles Lakers. Po 16 latach przerwy Boston Celtics pokonując wynikiem 4:1 Dallas Mavericks zostają ponownie najlepszą drużyną ligi w sezonie 2023/2024, jednocześnie zdobywając 18 tytuł Mistrza NBA.
Historia 1946–1950: Pierwsze lata Boston Celtics zostali utworzeni w 1946, przez prezydenta Boston Garden-Arena Corporation Waltera A. Browna i dołączyli do Basketball Association of America, stając się też po połączeniu BAA i National Basketball League członkiem nowej ligi, National Basketball Association. W 1950 roku Celtics stali się pierwszym zespołem, który wybrał w drafcie afroamerykańskiego gracza, którym stał się Chuck Cooper. W 1951 roku, Brown stał się właścicielem Boston Bruins z National Hockey League, kiedy to ich poprzedni zarządca Charles Adams borykał się z problemami finansowymi. Brown posiadał już wówczas dwie zawodowe drużyny, które rozgrywały swoje mecze w Boston Garden.
1950–1969: Lata Auerbacha i Russella Prawie od początku istnienia drużyną kierował trener Arnold „Red” Auerbach. Za jego kadencji Celtics zdobyli dziewięć tytułów mistrzowskich NBA, z czego osiem zostało wywalczonych rok po roku. Pierwszy znaczącym posunięciem transferowym Auerbacha było pozyskanie w 1951 znakomitego rozgrywającego Boba Cousy. Kilka lat później oddał do St. Louis Hawks dwóch doświadczonych zawodników, Eda Macauleya i Cliffa Hagana, w zamian za prawo pierwszego wyboru w drafcie przed sezonem 1956–1957, zyskując w ten sposób 208-centymetrowego Billa Russella, grającego na pozycji środkowego. Auerbach zaangażował również K.C. Jonesa i Tommy’ego Heinsohna. Po roku korzystając z przysługującego Celtics wyboru w pierwszej rundzie draftu, dodał do ekipy obrońcę, Sama Jonesa. Z tymi zawodnikami Auerbach zdominował ligę w latach 60. Po zakończeniu sezonu 1965–1966 Auerbach przekazał swoje obowiązki Russellowi, który stał się pierwszym w NBA czarnym głównym trenerem. Pod wodzą Russella, pełniącego przez trzy sezony podwójną rolę trenera i zawodnika, Boston Celtics wywalczyli mistrzostwo ligi jeszcze dwa razy.
1970–1978: Duet Heinsohn-Cowens Dorobek ten powiększył się o dwa tytuły w latach 70., gdy trenerem był Heinsohn, a czołowymi zawodnikami John Havlicek i Dave Cowens. Jednak bostończycy już w sezonie 1977–1978 uzyskali poniżej 50% zwycięstw.
1979–1993: Era Larry’ego Birda Auerbach, mając prawo pierwszego wyboru w drafcie zdecydował się na Larry’ego Birda. Następne posunięcie Auerbacha polegało na dość skomplikowanym „handlu wymiennym” z Golden State Warriors. „Red” oddał im dwa prawa wyboru w drafcie za środkowego Roberta Parisha oraz wybór nr 3, który został wykorzystany później na Kevina McHale’a. Auerbachowi udało się też pozyskać obrońców, Dennisa Johnsona i Danny’ego Ainge’a. W tym składzie Celtics, pod wodzą Larry’ego Birda, pięciokrotnie walczyli wówczas w finałach NBA, trzy razy zdobywając mistrzostwo ligi. W 1986, dwa dni po drafcie, umarł utalentowany Len Bias na skutek przedawkowania narkotyków, w 1992 kontuzja wyeliminowała z gry Larry’ego Birda, a w lecie 1993 zmarł nowy lider drużyny, Reggie Lewis. Te wydarzenia zapoczątkowały wielki kryzys w zespole.
1993–2007: Przebudowa zespołu W 1997 Auerbach ściągnął do Bostonu trenera Ricka Pitino, który wcześniej pomógł wrócić do świetności New York Knicks, a następnie doprowadził drużynę uniwersytetu Kentucky do mistrzostwa uczelnianej ligi NCAA. Pitino dokonał gruntownej przebudowy Boston Celtics angażując młodych graczy. Trzon zespołu tworzyli: dwaj utalentowani debiutanci – rozgrywający Chauncey Billups i wszechstronny Ron Mercer, grający wcześniej w drużynie uniwersytetu Kentucky, a także młodzi skrzydłowi Antoine Walker i Eric Williams oraz środkowy Travis Knight. Niestety, duże rotacje kadrowe nie przyniosły efektów. Po rezygnacji Pitino w 2001, zespół prowadzili kolejno: Jim O’Brien, Danny Ainge i w końcu Doc Rivers, a zespół przechodził bezustanną przebudowę. Wskutek tego, największym sukcesem w ciągu ostatnich 15 lat był zaledwie finał konferencji w 2002.
W 2006 Celtowie pozyskali nowego gracza wybrany z numerem 21 w drafcie. Był to Rajon Rondo który został wysłany do Phoenix Suns jednak natychmiast został odesłany do Bostonu. W swoim drugim sezonie stał się graczem pierwszej piątki, a zespół z wielkimi gwiazdami: Paulem Pierce’em, Kevinem Garnettem i Rayem Allenem, w składzie sięgnął po mistrzowskie pierścienie. Obecnie uznawany za jednego z najlepszych rozgrywających NBA.
2007–2013: Wielcy Celtowie 2007 rok przyniósł największe pozytywne zmiany w składzie od lat. Do zespołu zaangażowano dwie wielkie gwiazdy: Kevina Garnetta i Raya Allena. Wraz z Paulem Pierce’em i Rajonem Rondo stanowili oni trzon Celtów, których od początku stawiało się w gronie faworytów ligi w sezonie 2007–2008. Sezon zasadniczy Celtics zakończyli na pierwszym miejscu w lidze, odnosząc najwięcej zwycięstw (bilans 66-16). W fazie play-off bostończycy, mający zapewnioną przewagę własnego boiska, rozegrali aż 20 meczów (Lakers – 15), zwyciężając kolejno Atlanta Hawks 4-3, Cleveland Cavaliers 4-3 i Detroit Pistons 4-2, i po raz pierwszy od 1987 wystąpili w finałach ligi, spotykając się z odwiecznymi rywalami – Los Angeles Lakers. Zakończyli je zwyciężając w serii 4-2, a w ostatnim, szóstym meczu w swojej własnej hali deklasując przeciwników 39 punktami (131-92). MVP finałów został ogłoszony Paul Pierce.
W sezonie 2009-10 Celtics ponownie – pomimo dopiero czwartego miejsca w Konferencji Wschodniej po sezonie zasadniczym – dotarli do finałów NBA, w których zmierzyli się z Lakers. W siedmiomeczowej serii Celtics ostatecznie przegrali 3:4.
W sezonie 2010-11 do klubu dołączył Shaquille O’Neal. Zespół z Bostonu zakończył jednak sezon na półfinale konferencji, przegrywając 1-4 z Miami Heat.
Rok później gracze Celtics postraszyli Heat w finale konferencji. Jednakże pomimo prowadzenia w serii 3-2, Boston przegrał 3-4, a po sezonie, do zwycięzców tej serii dołączył rzucający obrońca Celtics Ray Allen.
W sezonie 2012-13 Boston odpadł już w pierwszej rundzie playoffs, przegrywając z New York Knicks 2-4. Pracę w klubie stracił Doc Rivers, a do Brooklyn Nets w wyniku transferu odeszli Kevin Garnett, Paul Pierce i Jason Terry.
Stanowisko Riversa objął Brad Stevens, trener uniwersyteckiej drużyny Butler Bulldogs. Przez sezony 2013-14, 2014-15 i 2015-16 w klubie dokonywano zmian w składzie. Celtics raz nie dostali się do playoffs, a dwa razy zakończyli sezon na 1. rundzie.
W sezonie 2016-17 prowadzeni przez Isaiaha Thomas gracze z Bostonu uzyskali najlepszy wynik w konferencji wschodniej, notując 53 zwycięstwa. W playoffs pokonali Chicago Bulls 4-2 oraz Washington Wizards 4-3 i dotarli do finału konferencji, po raz pierwszy od 2012 roku. Ulegli w nim 1-4 Cleveland Cavaliers.
W drafcie 2017 roku, Boston Celtics wybrali z trzecim numerem Jaysona Tatuma.
Nazwa Celtowie to rdzenni mieszkańcy obszarów zachodniej Europy – Irlandii, Bretanii i Wysp Brytyjskich. Nazwa nawiązuje w ten sposób do licznych emigrantów, głównie irlandzkich, spośród których rekrutuje się trzon ludności zamieszkującej północno-wschodnie stany USA, w tym Massachusetts. Do tej tradycji nawiązuje także logo klubu – Lucky the Leprechaun.
Zawodnicy
Skład na sezon 2023/24 Stan na 13 lutego 2024
Trenerzy Główni trenerzy Stan na 13 lutego 2024 Trener Początek Koniec Sezony Sezon regularny Playoffs W P % Gry W P % Gry John RussellJohn Russell Coaching Record, nba.com/celtics. Retrieved November 4, 2010. Początek istnienia klubu Koniec sezonu 1947/48 2 42 66 38,9 108 1 2 33,3 3 Alvin JulianDoggie Julian Coaching Record, nba.com/celtics. Retrieved November 4, 2010. 11 kwietnia 1948 Koniec sezonu 1949/50 2 47 81 36,7 128 – – – – Red AuerbachRed Auerbach Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 27 kwietnia 1950 Koniec sezonu 1965/66 16 795 397 66,7 1192 90 58 60,8 148 Bill RussellBill Russell Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. Początek sezonu 1966/67 Koniec sezonu 1968/69 3 162 83 66,1 245 28 18 60,9 46 Tom HeinsohnTom Heinsohn Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. Początek sezonu 1969/70 3 stycznia 1978 9 427 263 61,9 690 47 33 58,8 80 Tom SandersTom Sanders Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 3 stycznia 1978 listopad 1978 2 23 39 37,1 62 – – – – Dave CowensDave Cowens Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved November 4, 2010. listopad 1978 Koniec sezonu 1978/79 1 27 41 39,7 68 – – – – Bill FitchBill Fitch Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 23 maja 1979 27 maja 1983 4 242 86 73,8 328 26 19 57,8 45 K.C. JonesK.C. Jones Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 7 czerwca 1983 Koniec sezonu 1987/88 5 308 102 75,1 410 65 37 63,7 102 Jim RodgersJimmy Rodgers Coaching Record, nba.com/celtics. Retrieved November 4, 2010. Początek sezonu 1988/89 8 maja 1990 2 94 70 57,3 164 2 6 25 8 Chris FordChris Ford Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 12 czerwca 1990 17 maja 1995 5 222 188 54,1 410 13 16 44,8 29 M.L. CarrM.L. Carr Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 20 czerwca 1995 30 kwietnia 1997 2 48 116 29,3 164 – – – – Rick PitinoRick Pitino Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 8 maja 1997 8 stycznia 2001 4 102 146 41,1 248 – – – – Jim O’BrienJim O’Brien Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved November 4, 2010. 8 stycznia 2001 27 stycznia 2004 4 139 119 53,9 258 13 13 50 26 John CarrollJohn Caroll Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 27 stycznia 2004 Koniec sezonu 2003/04 1 14 22 38,9 36 0 4 0 4 Doc RiversDoc Rivers Coaching Record, basketball-reference.com. Retrieved October 28, 2010. 29 kwietnia 2004 23 czerwca 2013 9 416 305 57,7 721 59 47 55,7 106 Brad Stevens 3 lipca 2013 3 czerwca 2021 8 354 282 55,7 636 38 40 48,7 78 Ime Udoka 28 czerwca 2021 16 lutego 2023 2 51 31 62,2 82 14 10 58,3 24 Joe Mazzulla 16 lutego 2023 Obecnie 2 57 25 55,7 82 11 9 55 20