Kamienica przy ulicy Garncarskiej 16 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ulicy Garncarskiej, na Piasku.
Historia Budynek wzniesiono w okresie 1897–1898 na podstawie projektu autorstwa architekta Karola Zaremby, który również nadzorował prace budowlane. Obiekt stanowił prywatną siedzibę jego oraz Jadwigi Zarembiny. Pozwolenie na realizację inwestycji wydano 12 października 1896 roku, natomiast zaakceptowanie projektu uzupełniającego nastąpiło 30 listopada 1897 roku. Po zakończeniu robót, 15 listopada 1898 roku, nadano numer ewidencyjny.
W latach 1901–1902 przeprowadzono montaż sieci wodociągowej oraz systemu odprowadzania ścieków. Modernizację instalacji kanalizacyjnej zrealizowano w 1941 roku. Stylowo reprezentuje odmianę eklektyzmu o charakterze malowniczym.
8 kwietnia 1968 budynek został wpisany do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.
Architektura Lokalizacja, konstrukcja i układ przestrzenny Obiekt usytuowany w zabudowie po wschodniej stronie ulicy, tworzącej pierzeję; za budynkiem znajduje się dziedziniec, ograniczony od strony południowej bocznym skrzydłem pełniącym funkcję oficyny.
Budynek wzniesiony z cegły w technologii murowanej. Elewacja frontowa pozostawiona bez wyprawy tynkarskiej, z elementami dekoracyjnymi wykonanymi w tynku oraz kamieniu; powierzchnie zdobione techniką sgraffitową.
Zastosowano stalowe kotwy. Ściany od strony podwórza pokryte tynkiem, z ceglanymi łukami odciążającymi ponad otworami pozostawionymi bez wyprawy.
Plan o formie zbliżonej do prostokąta, z podziałem na dwa trakty rozdzielone korytarzem oraz cztery pasma; pasmo drugie licząc od strony północnej mieści przestrzeń wejściową usytuowaną w trakcie od frontu oraz klatkę schodową o układzie zabiegowym w trakcie tylnym, wystającą przed lico elewacji dziedzińcowej w postaci ryzalitu na rzucie półkola. Poniżej klatki schodowej przeprowadzono wąskie przejście prowadzące ku dziedzińcowi. Z pasmem południowym łączy się skrzydło boczne stanowiące oficynę, o układzie jednotraktowym, wyposażone w spiralne schody.
Konstrukcja dachów i bryła Budynek posiada dwa poziomy z piwnicami, fasadę wieńczy niesymetrycznie umiejscowiony trójkątny szczyt. Wysokie nakrycie dwuspadowe dachu z kalenicą, flankowane jest po stronach szczytu parą mansard, które zostały zwieńczone daszkami namiotowymi o czterech połaciach. Skrzydło boczne przekryte dachem jednospadowym.
Wykończenie wnętrz i wyposażenie Kondygnacja piwniczna przekryta sklepieniami segmentowymi wspartymi na belkach, przestrzeń wejściowa (sień) nakryta kolebką z gurtami, reszta wnętrza została wyposażona w stropy wykonane z drewna. Posadzki piwnic stanowią wylewki z betonu oraz gładź ziemna.
Wrota wejściowe wyposażone w przeszklenie i naświetlenie; skrzydła drzwiowe podwójne o konstrukcji płycinowej. Okna skrzynkowe są dwudzielne, czteropolowe; okna klatki schodowej jednodzielne z drobnymi podziałami dekoracyjnymi.
Główny ciąg schodowy o układzie zabiegowym, ze stopniami z kamienia opartymi na dźwigarach stalowych, z kutą balustradą wykonaną z żelaza wyposażoną w drewniany pochwyt. Komunikacja pomocnicza w skrzydle oficyny w formie krętych schodów drewnianych.
Przestrzenie wejściowe, spoczniki oraz korytarze wyłożone dekoracyjnymi płytkami ceramicznymi. Pomieszczenia mieszkalne wyposażone w podłogi parkietowe.
Architektura fasady i kompozycja elewacji Front budynku pozbawiony symetrii, w zasadniczej części rozplanowany w pięciu osiach, przy czym poziom drugi posiada układ czteroosiowy. Fasada potraktowana dekoracyjnie zestawiona kontrastowo z elementami kamiennymi oraz fragmentami pokrytymi tynkiem.
Otwory okienne prostokątne, zróżnicowane formalnie, w parterze oraz na pierwszym poziomie zamknięte łukami odcinkowymi. Otwór bramny zlokalizowany w drugiej osi licząc od północy, osadzony w płytkiej wnęce zamkniętej łukiem odcinkowym, z nadprożem otynkowanym.
Partię wieńczącą stanowi fryz złożony z arkadek oraz niesymetrycznie umieszczony szczyt o otynkowanej powierzchni, ujęty obeliskiem z kulą. Kondygnację przyziemia od pierwszego piętra oddziela gzyms.
Detal architektoniczny i dekoracja Pomiędzy poziomem pierwszym a drugim, w przestrzeni między pierwszą a drugą osią od południa, umieszczono kamienną rzeźbę przedstawiającą alegoryczną postać męską, osadzoną na kolumnie jońskiej pełniącej funkcję wspornika, nakrytą baldachimem. Dzieło opatrzone sygnaturą „Błotnicki”. Trzon kolumny zdobi kartusz z datą „1898”.
Powyżej bramy na pierwszym piętrze znajduje się wnęka zamknięta półkoliście, wypełniona dekoracją sgraffitową w formie neorenesansowej arabeski kandelabrowej.
Płyciny podokienników pierwszej kondygnacji zdobią sgraffita z ornamentem okuciowym w duchu manieryzmu niderlandzkiego. Poniżej dwóch okien centralnych, w analogicznie ukształtowanym obramieniu, umieszczono inskrypcję autorstwa projektanta o treści: „PROJEKTOWAŁ ARCHITEKT KAROL ZAREMBA R. 1897”.
Konstrukcja i dane metryczne Konstrukcja więźby dachowej drewniana, stolcowa, krycie dachu jest ceramiczne; dwie lukarny nakryte daszkami namiotowymi z pokryciem blaszanym. Kubatura budynku wynosi 3750 m³, a powierzchnia użytkowa 1000 m².
Przypisy
Kategoria:Dzielnica I Stare Miasto Kategoria:Zabytkowe kamienice w Krakowie Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1898 Kategoria:Obiekty w Krakowie wpisane do gminnej ewidencji zabytków