Elfik zielony (Coeligena orina) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje w Andach w północno-zachodniej części Ameryki Południowej, jest endemitem Kolumbii. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek zagrożony (EN, ).
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał amerykański ornitolog Alexander Wetmore w 1953 roku na łamach „Smithsonian Miscellaneous Collections”. Autor nadał mu nazwę Coeligena orina, a jako miejsce typowe podał Páramo de Frontino w departamencie Antioquia w Kolumbii. Takson ten był uważany także za podgatunek elfika złotobrzuchego (C. bonapartei), jednak badania genetyczne wykazały, że stanowi odrębny gatunek. Jest gatunkiem monotypowym.
Etymologia Coeligena: epitet gatunkowy Ornismya coeligena Lesson, 1833; „urodzony w niebie, niebiański”, od coelum lub caelum „niebo”; genus „potomstwo”, od gignere „przynosić”. orina: grecki przedrostek ο- oznaczający siłę; ῥις rhis, ῥινος rhinos „nos”.
Morfologia Mały koliber o długim i prostym, czarnym dziobie. Występuje dymorfizm płciowy. U samca nogi i stopy czarniawe z białawymi podeszwami, u samicy podeszwy od białawych do różowawych. U samca szczyt głowy i jej boki aksamitnie czarne, czoło od opalizującego niebieskozielonego do złotozielonego, grzbiet i pokrywy skrzydeł zielone, pokrywy ogonowe i kuper złotozielone, ogon jaśniejszy, zielony. Gardło i pierś ciemnozielone, z czarnymi przebarwieniami z dużą kobaltowo-błękitną plamą pośrodku dolnej części gardła. Brzuch i pokrywy podogonowe opalizujące złotozielone. Samica ma górę głowy i jej boki, grzbiet i pokrywy skrzydeł zielone z czarniawymi zakończeniami piór, co daje efekt łuskowania. Zad, pokrywy ogonowe, ogon jak u samców, z tym, że zad jest mniej opalizujący. Policzki i gardło jasnocynamonowe z linią zielonych plamek na bokach gardła. Brzuch złotozielony opalizujący, pokrywy podogonowe lekko matowe. Długość ciała około 14 cm. Szczegółowe wymiary: +SamiecSamicaMasa ciała (g)6,9 – 7,26,7 – 7,0Długość rozłożonego skrzydła (mm)86,5 – 86,876,1 – 78,5Długość dzioba (mm)35,7 – 35,838,9 – 41,2Długość ogona (mm)43,9 – 44,442,2 – 43,4Skok (mm)6,2 – 6,46,1 – 6,2
Zasięg występowania Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 6,7 tys. km², prawdopodobnie w 6–10 odosobnionych podpopulacjach. Gatunek ten występuje głównie w zakresie wysokości od 2950 do 3400 m n.p.m., jednak sporadycznie spotykany był w zakresie wysokości 1800 do 3500 m n.p.m. Elfik zielony występuje w Páramo de Frontino w departamencie Antioquia, w sąsiadującym Parku Narodowym Las Orquídeas, w paśmie górskim Farallones del Citará, w okolicach miasta Jardín oraz w górach Cerro Montezuma w Parku Narodowym Tatamá.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są wysokie lasy mgliste, karłowate lasy wilgotne oraz obszary z formacją roślinną paramo. Nie ma wielu informacji na temat diety tego gatunku, ale wiadomo, że składa się z nektaru, drobnych owadów i pajęczaków. Długość pokolenia jest określana na 2,4 roku.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo o rozmnażaniu tego gatunku. Opisano 2 gniazda w Parku Narodowym Tatamá; były one usytuowane na ścianach skalnych w pobliżu strumieni i zawieszone na cienkich korzonkach około 3 m nad ziemią. W obu gniazdach znajdowały się 2 jaja.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN elfik zielony jest klasyfikowany jako gatunek zagrożony (EN, ). Liczebność populacji jest oszacowana na więcej niż 250, a mniej niż 2499 dorosłych osobników; gatunek ten jest opisywany jako rzadki. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy, na co główny wpływ ma utrata i degradacja siedlisk oraz niekorzystny wpływ zmian klimatycznych.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Kolibrowate Kategoria:Fauna endemiczna Kolumbii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1953 roku