mały M-20 – benzynowy silnik czterosuwowy konstrukcji radzieckiej, produkowany także w Polsce i montowany w wielu pojazdach w Polsce i ZSRR do lat 70. XX w.

Historia silnika M-20 Silnik M-20 wywodził się ze skróconego o dwa cylindry amerykańskiego sześciocylindrowego silnika rzędowego Dodge o pojemności 3,6 l (217,8 cali sześciennych). Silnik Dodge D-5 z 1937 roku został uznany przez władze przemysłu ZSRR za najbardziej odpowiedni silnik dla samochodów osobowych i lekkich ciężarówek, lecz nie można było uzyskać licencji na jego produkcję. Wobec tego, silnik ten został skopiowany w 1938 roku w zakładach GAZ tuż przed II wojną światową przez zespół pod kierunkiem Je. Agitowa, przy wykorzystaniu niepełnej dokumentacji pozyskanej w drodze szpiegostwa przemysłowego, i w 1940 roku wdrożony do produkcji pod oznaczeniem GAZ-11. Radziecki silnik został przewymiarowany do systemu metrycznego, na skutek czego jego pojemność zmniejszyła się z 3568 cm³ do 3485 cm³; średnica cylindrów wynosiła 82 mm, a skok tłoka 110 mm. Moc wynosiła 76 KM, a w wersji GAZ-11A, z aluminiową głowicą i wyższym stopniem sprężania, 85 KM (oryginał miał moc 87 KM). Następnie został opracowany slnik czterocylindrowy dla nowego samochodu GAZ-M20 Pobieda, jako bardziej ekonomiczna alternatywa silnika sześciocylindrowego.

Silnik M-20 był bardzo popularny w Polsce i ZSRR. Montowano go w samochodach: GAZ-69, Pobieda, Warszawa, Nysa, Tarpan, Żuk. Był produkowany w FSO do lat 70. XX wieku. Był w międzyczasie modernizowany, zwiększono stopień sprężania z 6,2 do 6,8, co dało niewielki przyrost mocy i spadek zużycia paliwa. Silnik był bardzo elastyczny w pracy, nieskomplikowany, miał niskie wymagania odnośnie do jakości paliwa. Zalety te zostały okupione dużym zużyciem paliwa i sporą masą samego silnika.

Później zmieniono w nim nieco kadłub i głowicę (zmiana kształtu komory sprężania, podniesienie stopnia sprężania, wprowadzanie systemu górnozaworowego, tzn. zawory i prowadnice zaworów w głowicy, zawory napędzane od wałka rozrządu pozostawionego w kadłubie silnika poprzez układ popychacz-laska popychacza-dźwigienka - system znany jako OHV) i w ten sposób skonstruowano najpopularniejszy polski silnik: S-21 o mocy maksymalnej 51,5 kW (70 KM), instalowany dalej w samochodach: Warszawa, Nysa, Tarpan, Żuk. Silnik S-21 był produkowany do 1993 roku.

Opis techniczny Silnik M-20 był chłodzony cieczą, posiadał tradycyjny gaźnik, cztery cylindry w układzie rzędowym, po 2 zawory na cylinder. Był silnikiem dolnozaworowym.

Chłodzony cieczą Smarowanie ciśnieniowo-rozbryzgowe, pompa oleju typu zębatego napędzana od wałka rozrządu Aparat zapłonowy napędzany od pompy oleju z regulatorem odśrodkowym i podciśnieniowym. Kolejność zapłonu 1-2-4-3 Wałek rozrządu napędzany od wału korbowego za pośrednictwem przekładni zębatej Gaźnik 1-gardzielowy (typu G-35) wyposażony w układy: biegu jałowego, przejściowy, główny, wzbogacania (uruchamiany mechanicznie), pompkę przyspieszającą, układ rozruchowy

+ Dane technicznesilników benzynowych rodziny M-20 i pochodnych ParametrM-20M-20U (prototyp)S-21Liczba cylindrów4Średnica cylindra x skok tłoka82,0 × 100,0 mmPojemność skokowa2120 cm³Stopień sprężania6,2:1Warszawa M20/6,8:1Warszawa M20-57Warszawa 204/2247,0:17,5:1Moc maksymalna50Warszawa M20/52Warszawa M20-57/57Warszawa 204/224 KM (37/38,2/40,5 kW)60 KM (44,1 kW)70 KM (51,5 kW)Obroty mocy maks.3600 obr./min.3900 obr./min.4000 obr./min.Maks. moment obrotowy116Warszawa M20/122Warszawa M20-57Warszawa 204/224 Nm127 Nm150 NmObroty maks. momentu2200 obr./min.2300 obr./min.2500 obr./min.ZasilaniegaźnikRodzaj rozrząduSVOHVKolejność zapłonu/wtrysku1-2-4-3Masa suchego silnika195 kgbd.188 kg

Zobacz też R4 (silnik)

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Polskie silniki spalinowe tłokowe Kategoria:Silniki rzędowe