Jan Marcin Stößel (ur. 1 października 1655Źródła podają rok urodzenia 1655, na płycie nagrobnej wyryty jest rok 1654 w Braniewie, zm. 18 maja 1726 w Dobrym Mieście) – warmiński duchowny katolicki, doktor teologii, kanonik (1687), następnie prepozyt (1707) kapituły kolegiackiej w Dobrym Mieście, ekonom biskustwa warmińskiego (1691), pisarz, budowniczy sanktuarium w Głotowie.
Życiorys mały|240x240px|Zbudowane przez Stößela sanktuarium w Głotowie mały|397x397px|Monumentalne wnętrze sanktuarium w Głotowie Pochodził z zamożnej rodziny braniewskich patrycjuszy. Jego ojciec Johann sprawował liczne urzędy w radzie Starego MiastaDanuta Bogdan, Jerzy Przeracki, Urzędnicy Starego i Nowego Miasta Braniewa do 1772 roku, Olsztyn 2018, s. 283–309. Jan Marcin Stößel pierwsze nauki pobierał najprawdopodobniej w miejscowym kolegium jezuickim, następnie w RzymieTadeusz Oracki, Słownik biograficzny Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku L- Ż, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn, 1988, s. 165. 19 marca 1687 został mianowany rzeczywistym kanonikiem kapituły dobromiejskiej, w miejsce zmarłego kanonika Filipa de Pluesa; instalowany na urząd 10 kwietnia 1687Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo Katolickie Diecezji Warmińskiej w latach 1525–1821, cz. 2 Słownik, Olsztyn 2000, s. 315. Za rządów biskupa Zbąskiego (zm. 1697) był generalnym ekonomem biskupstwa warmińskiego. 10 stycznia 1701 uzyskał w Akademii Wileńskiej doktorat z teologii. W czasie III wojny północnej, ze względu na swoje bezpieczeństwo, opuścił bez zgody kapituły Dobre Miasto i schronił się w Królewcu. To oburzyło kapitułę, która wstrzymała mu na ten czas uposażenieAnneliese Triller Geschichte des Kollegiatstiftes in Guttstadt 1341–1811 von Dr. Anneliese Birch-Hirschfeld, ZGAE 24, 1932, Heft 3, s. 630. 22 sierpnia 1707 został instalowany na urząd prepozyta kapituły dobromiejskiej. W grudniu 1712, na czas nieobecności biskupa Potockiego, był mianowany wikariuszem sądowym (oficjałem) biskupstwa. Był głównym inicjatorem i nadzorcą budowy kościoła odpustowego w Glotowie (kamień węgielny położony został 22 sierpnia 1722, uroczyste poświęcenie wybudowanej świątyni nastąpiło już po jego śmierci, 24 lipca 1726).
Opracował kronikę kościołów w Krośnie i w GlotowieIwona Maciejewska Warmia na mapie urodzin ludzi literatury polskiego kręgu kulturowego do 1795 roku, Komunikaty Mazursko-Warmińskie 2, 2010, s. 208. W 1716 wydał w jezuickiej oficynie wydawiczej w Braniewie dzieło Gedechtnüss der wunderbahren Dingen des unter den Sacramentalischen Gestalten verborgenen Gottes von dem Glottausche Ochsen angebete deutlicher erleuteret (108 stron). Na tym dziele oparł później Franciszek Herr rozdział I, poświęcony dziejom kultu Eucharystii w kościele Glotowskim, książki pielgrzymkowej przeznaczona dla glotowskiego bractwa Najświętszego Serca JezusowegoJulian Wojtkowski Kult Eucharystii w Glotowie według Dobromiejskich Kanoników Jana Leo (†1635) i Franciszka Ignacego Herra (†1747), Studia Warmińskie XXVII (1990), s. 253. Stößel był też jednym z pięciu kanoników dobromiejskich, którzy podjęli starania i doprowadzili do wydania w oficynie wydawniczej w Braniewie w 1725 roku kroniki Historia Prussiae (Dzieje Prus) napisanej przez księdza Jana Leo.
25 stycznia 1725, wczesnym rankiem, doznał udaru. 16 miesięcy leżał w łóżku, częściowo sparaliżowany. Zmarł 18 maja 1726 roku. Pochowany został w kolegiacie w Dobrym Mieście. Kapituła ufundowała mu płytę nagrobną. Płyta nagrobna Stößela, znajdująca się pierwotnie w chórze kościoła, podczas remontu świątyni w roku 1872 tak jak wiele innych zmieniła swoje pierwotne miejsce – została umiejscowiona pośrodku lewej nawy. Jest to jedna z nielicznych z ponad 30 płyt nagrobnych znajdujących się w posadzce tej świątyni, na której zachowała się do czasów współczesnych inskrypcja i która została rozpoznanaJohann Martin Saage, Carl Peter Woelky Scriptores rerum Warmiensium Band I, Braniewo 1866, s. 267Zbigniew Czernik Nowożytne obiekty sepulkralne w kościołach historycznej Warmii (ok. 1500–ok. 1800), Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1 (320) 2023, Olsztyn 2023, s. 78–80:
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Duchowni diecezji warmińskiej (I Rzeczpospolita) Kategoria:Kanonicy dobromiejskiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Ludzie związani z Braniewem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1655 Kategoria:Zmarli w 1726 Kategoria:Ludzie urodzeni w Braniewie Kategoria:Pochowani w bazylice Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych w Dobrym Mieście