thumb|240px|Od lewej: Denzil Best, Al Casey i John Levy, 1947 John Levy (ur. 11 kwietnia 1912 w Nowym Orleanie, zm. 18 listopada 2012 w Altadenie) – amerykański kontrabasista jazzowy oraz przedsiębiorca muzyczny. Pierwszy w Stanach Zjednoczonych afroamerykański agent i menadżer w świecie muzyki jazzowej i popularnej. Prowadził sprawy najwybitniejszych wykonawców estradowych. Laureat NEA Jazz Masters Award 2006.
Życiorys Był wnukiem niewolników z plantacji Plaquemines Parish w stanie Luizjana. Jego ojciec, John, pracował na kolei jako palacz w parowozowni, rozpalający paleniska w lokomotywach i przygotowujący je do drogi. Matka, Laura z d. Hagen, była wykwalifikowaną pielęgniarką i położną. Gdy miał pięć lat, rodzina przeniosła się z Nowego Orleanu do Chicago. Ojciec zmienił pracę i zatrudnił się w rzeźni, gdzie oprawiał skóry ubitych zwierząt.
Na kontrabasie zaczął grać w Wendell Phillips High School, szkole średniej, której nie skończył. Za radą zatroskanej o jego przyszłość nauczycielki podjął pracę na poczcie, ale tylko na krótko. Stracił ją bowiem wskutek wielkiego kryzysu. Wtedy zaczął ustawiać numery taneczne i promować tancerzy. Po odwołaniu prohibicji zajmował się reklamą występów artystycznych oferowanych w klubach Chicago. Nieco wcześniej kontynuował także naukę gry na kontrabasie pod okiem starszego kolegi ze szkoły Milta Hintona oraz Trucka Parhama. Zaczął również występować z lokalnymi zespołami.
W 1944 wyjechał z Chicago do Nowego Jorku, żeby podjąć pracę z triem skrzypka Stuffa Smitha, który miał angaż w klubie Onyx. Trzecim członkiem grupy był pianista Jimmy Jones. W następnych latach grał z wieloma znakomitościami jazzu, m.in. saksofonistą Benem Websterem, perkusistą Buddym Richem, pianistami Errolem Garnerem i Billym Taylorem, oraz wibrafonistą Miltem Jacksonem. W 1948 akompaniował Billie Holiday w wypełnionej po brzegi Carnegie Hall podczas pierwszego koncertu wokalistki po opuszczeniu więzienia.
W 1949 pianista George Shearing usłyszał go w klubie Birdland, grającego w big-bandzie Buddy’ego Richa. Zaproponował mu z pozytywnym skutkiem przejście do swojego kwintetu, w którego składzie znajdował się wówczas sławny klarnecista Buddy DeFranco. Z upływem czasu i wzrostem liczby koncertów zagranych na tournées, zaczął przejmować w zespole Shearinga obowiązki menadżera trasy. W rezultacie w 1951 zrezygnował z grania i objął w pełnym zakresie funkcję menadżera grupy. W ten sposób otworzył nowy rozdział w historii amerykańskiego showbiznesu i rozpoczął karierę zawodową, która była jego udziałem przez następne pół wieku. Jako menadżer osobisty zarobił dla swoich klientów miliony dolarów, a wielu z nich doprowadził od anonimowości do globalnego sukcesu. W ramach firmy The John Levy Enterprises zajmował się ponad osiemdziesięcioma pięcioma artystami m.in. takimi, jak saksofoniści Stanley Turrentine oraz Nat i Cannonball Adderleyowie, wokaliści Joe Williams, Betty Carter, Roberta Flack, Abbey Lincoln, Carol Sloane, Dakota Staton, Les McCann, Randy Crawford i Nancy Wilson, pianiści Herbie Hancock, Shirley Horn, Ahmad Jamal i Ramsey Lewis, trębacz Freddie Hubbard, flecista Herbie Mann oraz gitarzysta Wes Montgomery. Jedynym jego klientem spoza świata muzyki był aktor, prezenter telewizyjny i stand-uper Arsenio Hall.
Zmarł w swoim kalifornijskim domu w obecności żony. Miał 99 lat.
Życie prywatne Był czterokrotnie żonaty. Trzy małżeństwa zakończyły się rozwodem. Z pierwszą żoną, która nosiła imię Gladys, chodził do tej samej szkoły średniej. Miał z nią troje dzieci: Vincenta, Michaela i Pamelę. Drugą małżonką (1964–1972) była aktorka i tekściarka Gail Fisher. Para doczekała się dwóch córek: Samary i Jole. Czwartą wybranką została Devra z d. Hall. Była córką gitarzysty Jima Halla. Z Devrą pozostał do końca życia.
Dyskografia 1943 Stuff Smith – The 1943 Trio (Progressive) 1945 Erroll Garner – Penthouse Serenade (Savoy) 1991 Billie Holiday – The Complete Decca Recordings (GRP) 2000 Billy Taylor – Billy Taylor – 1945-1949 (Classics) 2001 George Shearing – Complete Savoy Trio and Quintet Sessions (Jazz Factory) Zestawienie wg dat wydania płyt
Autobiografia John Levy, Devra Hall, Men, Women and Girl Singers – My Life As a Musician Turned Talent Manager, wyd. Beckham Publications, 2008,
Nagrody i wyróżnienia 1997 Wprowadzenie do Międzynarodowego Panteonu Sław Jazzu (The International Jazz Hall of Fame) 2002 Nagroda za całokształt osiągnięć (The Lifetime Achievement Award) przyznana przez Los Angeles Jazz Society 2006 NEA Jazz Masters Award
Przypisy
Bibliografia John Levy, National Endowment for the Arts Lushlife – The virtual home of John Levy, lushlife.com John Levy, Manager to Countless Jazz Luminaries, Dies at Age 99, Jazz Corner Interview with John Levy, The Smithsonian Jazz Oral History Program, jazzday.com John Levy – Interview, part 1, JazzWax John Levy – Interview, part 2, JazzWax John Levy – Interview, part 3, JazzWax Men, Women & Girl Singers, snapsizzlebop.com
Kategoria:Amerykańscy muzycy bebopowi Kategoria:Amerykańscy kontrabasiści jazzowi Kategoria:Amerykańscy producenci muzyczni Kategoria:Amerykańscy przedsiębiorcy Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Orleanie Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 2012