SM UB-57 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III.
Okręt miał wyporność 516 ton w położeniu nawodnym i 646 ton pod wodą, a jego główną bronią było 10 torped o kalibrze 500 mm wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,8 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 9020 Mm przy prędkości 6 węzłów (i 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą).
UB-57 został zwodowany 21 czerwca 1917 roku w stoczni AG Weser w Bremie, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 30 lipca 1917 roku. W czasie służby operacyjnej we Flotylli Flandria odbył 11 patroli bojowych, podczas których zatopił 46 statków o łącznej pojemności BRT, a także uszkodził 11 statków o łącznej pojemności BRT. SM UB-57 zatonął 14 sierpnia 1918 roku po wejściu na minę u wybrzeży Flandrii.
Projekt i budowa Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt wiele czasu, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Konsekwencją był duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczone było przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.
Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych, jak i pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do , przez co spadła prędkość podwodna i zasięg. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.
Przyszły UB-57 zamówiony został 20 maja 1916 roku jako jednostka z liczącej 24 jednostki I serii okrętów typu UB III. Powstał w stoczni AG Weser w Bremie jako jeden z 36 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni. UB-57 otrzymał numer stoczniowy 269 (Werk 269). Stępkę okrętu położono 13 września 1916 roku, a zwodowany został 21 czerwca 1917 roku.
Dane taktyczno-techniczne mały|lewo|alt=Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu podwodnego UB-110|Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu SM UB-57 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,85 metra, szerokość 5,8 metra i zanurzenie 3,72 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 516 ton, a w zanurzeniu 646 ton.
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne o łącznej mocy 780 kW (1060 KM) przy 450 obr./min, zaś pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,8 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 9020 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 75 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund.
Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 8,8 cm TK C/08 L/30, z zapasem amunicji wynoszącym od 160 do 296 naboi. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa.
Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.
Służba 1917 rok SM UB-57 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 30 lipca 1917 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Otto Steinbrinck, wcześniej dowodzący U-6, UB-10, UB-18 i UC-65. Po okresie szkolenia U-Boot 20 września wszedł w skład Flotylli Flandria (niem. U-Flottille Flandern).
7 października w odległości 12 Mm na północny zachód od Boulogne-sur-Mer UB-57 zatrzymał i po ewakuacji załogi zatopił za pomocą ładunków wybuchowych zbudowany w 1884 roku brytyjski drewniany kecz „Alcyone” o pojemności 116 BRT, płynący z Kingston upon Hull do Dieppe z ładunkiem węgla. 11 października ten sam los spotkał zbudowany w 1864 roku brytyjski żaglowiec „Joshua” (60 BRT), transportujący glinkę kaolinową z Fowey do Dieppe, zatrzymany i zatopiony na zachód od wyspy Wight (na jego pokładzie zginęły trzy osoby, w tym kapitan jednostki). 20 października w pobliżu Flamborough Head U-Boot zatopił dwa przewożące węgiel norweskie parowce: zbudowany w 1892 roku „Leander” o pojemności 2968 BRT, płynący z do Savony (w wyniku ataku zginął jeden marynarz) i pochodzący z 1903 roku „Nitedal” (1714 BRT), płynący z Jarrow do Rouen, na którym zginęło 12 członków załogi. Dwa dni później w odległości 8 Mm na północny wschód od Scarborough okręt podwodny zatopił zbudowany w 1895 roku duński parowiec „Novillo” o pojemności 2336 BRT, transportujący węgiel na trasie Newcastle upon Tyne – Blaye (na jego pokładzie zginęły cztery osoby). 23 października nieopodal Flamborough Head UB-57 storpedował bez ostrzeżenia i zatopił dwa brytyjskie uzbrojone parowce: zbudowany w 1907 roku „Seistan” o pojemności 4238 BRT, płynący z ładunkiem węgla z Newcastle upon Tyne do Falmouth (na pozycji , w wyniku ataku śmierć poniosło pięciu marynarzy) i pochodzący z 1906 roku „Tredegar Hall” (3764 BRT), transportujący ładunek rudy żelaza z Melilli do Middlesbrough (na pokładzie zginęło trzech członków załogi).
22 listopada w odległości 0,5 Mm na południowy wschód od U-Boot zatopił w ataku torpedowym zbudowany w 1904 roku norweski parowiec „Krosfond” o pojemności 1707 BRT, przewożący węgiel z Newport do Rouen (na pozycji , zginęło 15 marynarzy). 24 listopada o godzinie 11:00 w odległości 3 Mm na południowy wschód od Lizard Point okręt storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1897 roku brytyjski uzbrojony parowiec „Nyassa” (2579 BRT), transportujący węgiel z Cardiff do Rouen (na pozycji , nikt nie zginął). Trzy dni później ten sam los spotkał dwa kolejne uzbrojone brytyjskie parowce: zbudowany w 1896 roku „Almond Branch” o pojemności 3461 BRT, płynący z ładunkiem drobnicy z Londynu do Ameryki Południowej (na pozycji , w wyniku ataku zginął jeden marynarz) i pochodzący z 1901 roku „Eastfield” (2145 BRT), transportujący węgiel z Newport do Dieppe (na pozycji , na pokładzie śmierć poniósł jeden członek załogi).
22 grudnia o godzinie 6:50 w odległości 4 Mm na południowy zachód od Lizard Point UB-57 storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1901 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Mabel Baird” o pojemności 2500 BRT, który wypłynął z Penarth z ładunkiem węgla (na pozycji , na pokładzie zginęło pięć osób). Nazajutrz w odległości 35 Mm na zachód od Bishop Rock załoga U-Boota zatopiła zbudowany w 1876 roku norweski żaglowiec „Vellore” (1672 BRT), płynący pod balastem z Hawru do Nowego Jorku (obyło się bez strat w załodze). Wieczorem 26 grudnia w odległości 9 Mm na południe od przylądka okręt zatopił w przeprowadzonych bez ostrzeżenia atakach torpedowych dwa płynące w konwoju uzbrojone brytyjskie parowce: zbudowany w 1907 roku „Benito” o pojemności 4712 BRT, który wypłynął z Newcastle upon Tyne z ładunkiem węgla i koksu oraz pochodzący z 1917 roku „Tregenna” (5772 BRT), transportujący węgiel z Newcastle upon Tyne do Gibraltaru (oba statki zatonęły na pozycji , a na ich pokładach nikt nie zginął). 28 grudnia o godzinie 22:30 ten sam los spotkał zbudowany w 1898 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Clara” o pojemności 2425 BRT, płynący pod balastem z Rouen do Barry Roads, zatopiony bez strat w załodze w odległości 1,5 Mm na południe od . Następnego dnia w odległości 7 Mm na północny zachód od Lizard Point UB-57 storpedował i zatopił zbudowany w 1910 roku norweski parowiec „Tiro” (1442 BRT), przewożący węgiel na trasie Barry – Rouen (na pozycji , na pokładzie zginęło osiem osób).
1918 rok Na początku 1918 roku niemieckie siły podwodne przeszły reorganizację, w wyniku której Flotylla Flandria została podzielona na dwie części: I Flotyllę Flandria (I. U-Flottille Flandern) i II Flotyllę Flandria (II. U-Flottille Flandern), a UB-57 znalazł się w składzie tej pierwszej. 2 stycznia nastąpiła zmiana dowódcy okrętu – kpt. mar. Otto Steinbrinck został zastąpiony przez por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) , dowodzącego uprzednio SM UC-75.