thumb|Grób Henryka Weissa na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Henryk Weiss (ur. 27 stycznia 1882 w Iwanczycach, zm. 31 grudnia 1942 w Warszawie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 27 stycznia 1882 w Iwanczycach, w ówczesnym powiecie powiecie brnowskim Margrabstwa Moraw, w rodzinie Ludwika i Marii z Millerów.

Po ukończeniu Szkoły Kadetów Piechoty we Lwowie został 18 sierpnia 1900 mianowany kadetem-zastępcą oficera ze starszeństwem z 1 września 1900 i wcielony do 6 węgierskiego pułku piechoty w Budapeszcie. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1901. Na porucznika awansował ze starszeństwem z 1 maja 1908. W 1911 został przeniesiony do 30 galicyjskiego pułku piechoty we Lwowie. W szeregach tego oddziału wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach (1912–1913), a następnie walczył na I wojnie światowej. Na stopień kapitana awansował ze starszeństwem z 1 sierpnia 1914.

8 grudnia 1919, po powrocie z Serbii do Lwowa, wstąpił do Wojska Polskiego i objął dowództwo 5 kompanii 3 pułku strzelców lwowskich, późniejszego 40 pułku piechoty. 1 stycznia 1919 został w tym oddziale dowódcą I batalionu. Wziął udział we wszystkich walkach pułku na wojnie z Ukraińcami, a później wojnie z bolszewikami. Od 15 do 20 grudnia 1919 pełnił obowiązki dowódcy pułku. Wyróżnił się 18 lutego w walce z bolszewikami o wieś Szrubków i 24 lutego 1920, gdy „energicznym uderzeniem zmusił nieprzyjaciela do wycofania się z Nowokonstantynowa”. Za te czyny męstwa 19 marca 1920 ówczesny dowódca pułku, major Alojzy Łukawski sporządził wniosek na odznaczenie orderem „Virtuti Militari”, w którym napisał:

Wniosek został poparty przez dowódcę X Brygady Piechoty, pułkownika Pawła Szymańskiego, dowódcę 5 Dywizji Piechoty, generała podporucznika Władysława Jędrzejewskiego i dowódcę frontu podolskiego, generała porucznika Wacława Iwaszkiewicza. 31 maja został ranny w bitwie pod Nowochwastowem i do 12 lipca 1920 leczył się w szpitalu we Lwowie. 11 czerwca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. 20 sierpnia 1920 objął dowództwo 40 pp.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i nadal dowodził 40 pp we Lwowie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 83. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1923 został przeniesiony do 84 pułku piechoty w Pińsku na stanowisko dowódcy pułku, lecz już 1 czerwca tego roku został przeniesiony na takie samo stanowisko do 25 pułku piechoty w Piotrkowie. Z dniem 15 stycznia 1925 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 29 Dywizji Piechoty w Grodnie. W kwietniu 1927 został mianowany członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Z dniem 1 października 1928 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, a z dniem 30 listopada tego przeniesiony w stan spoczynku.

W 1933 był zatrudniony w Spółce w charakterze urzędnika. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.

Zmarł 31 grudnia 1942 w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach [kwatera A 8, rząd 8, grób 25 (23)].

Był żonaty z Węgierką – Aranką z domu Komary (1900–1957), z którą miał syna Henryka, ps. Wicher (1927–1944), kaprala podchorążego 104 kompanii Związku Syndykalistów Polskich, i córkę Jadwigę, ps. Baśka zamężną Dudziak (1929–2017), łączniczkę Obwodu II Żoliborz Armii Krajowej.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 816 – 22 lutego 1921 Krzyż Walecznych Krzyż Obrony Lwowa 9 maja 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia. austro-węgierskie Order Korony Żelaznej 3. klasy z dekoracją wojenną i mieczami Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami dwukrotnie Srebrny Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Krzyż Jubileuszowy Wojskowy – 1908 Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 – 1913

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Oficerskiego Trybunału Orzekającego Kategoria:Dowódcy 25 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Dowódcy 84 Pułku Strzelców Poleskich Kategoria:Dowódcy batalionów 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 29 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1942