Mnożyca szuwarówka (Coccidula scutellata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych i podrodziny Coccinellinae. Zamieszkuje Europę, zachodnią Afrykę Północną, zachodnią Syberię i Azję Środkową.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1783 roku przez Johanna F.W. Herbsta pod nazwą Chrysomela scutellata. Jako miejsce typowe wskazane zostało Pomorze. Stanowi gatunek typowy dla wprowadzonego w 1798 roku przez Johanna Gottlieba Kugelanna rodzaju Coccidula.
Morfologia thumb|left|Imago, widok z boku thumb|left|Imago, widok od spodu Chrząszcz o ciele spłaszczonym, w zarysie podługowato-owalnym z nieco szerszym tyłem, długości od 2,8 do 4,2 mm, od 1,85 do 2,05 raza dłuższym niż szerszym.
Głowa i przedplecze są żółtopomarańczowe lub czerwonorude, pokryte bezładnymi, małymi punktami ze szczecinkami; pojedyncze szeregi większych punktów szczecinkowych obecne są przy bocznych krawędziach przedplecza. Głowa wyposażona jest w duże czarne oczy oraz długie czułki złożone z jedenastu członów, z których trzy ostatnie tworzą luźne i niesymetryczne buławki. Warga górna duża i wypukła, gęsto porośnięta włoskami.
Pokrywy są wyraźnie szersze o przedplecza, o wyraźnych guzach barkowych, ubarwione żółtopomarańczowo lub czerwonorudo, typowo każda z trzema czarnymi plamkami, z czego jedna znajduje się przy pięciokątnej tarczce, a dwie kolejne obecne są w połowie długości pokryw i często zlewają się ze sobą w poprzeczną przepaskę. Niekiedy plamki przytarczkowe przedłużone są wzdłuż szwu. Czasem plamki ulegają w różnym stopniu redukcji, a nawet całkowitemu zanikowi i wówczas pokrywy są jednobarwne. Na powierzchni pokryw występują dwa typy punktów szczecinkowych – małe i bezładnie rozmieszczone oraz większe, umieszczone w okrągłych, bardzo bliskich sobie wciskach i tworzące wyraźne szeregi podłużne.
Przedpiersie jest czerwonorude z czarnym wyrostkiem międzybiodrowym. Przednia krawędź przedpiersia ma nieprzerwane obrzeżenie, a wspomniany wyrostek cechuje się esowatymi żeberkami bocznymi połączonymi okrągławo ze sobą i zlanymi z przednim jego brzegiem; żeberka te wykształcone są silniej niż u mnożycy rdzawej. Śródpiersie i zapiersie są czarno ubarwione. Przednia krawędź śródpiersia jest pośrodku przerwana. Linie udowe (zabiodrowe) zapiersia pośrodku maja przebieg poprzeczny i nie łączą się na wyrostku. Szczecinki na zapiersiu są bardzo skąpe pośrodku, gęste po bokach, a za liniami udowymi i ponad biodrami rozmieszczone w pojedynczych szeregach większych punktów.
Odnóża są czerwonorude, z wąskimi u podstawy pazurkami stóp, zakończonymi cienkim i szpiczastym zębem.
Odwłok jest na spodzie gęsto punktowany i ma na pierwszym z widocznych sternitów w pełni wykształcone, półokrągłe, zajmujące nieco ponad połowę jego odsłoniętej długości linie udowe (zabiodrowe). Spód odwłoka jest czerwonorudy z czarną większą częścią pierwszego i środkową częścią drugiego z widocznych sternitów. Genitalia samca mają płat środkowy () fallobazy w przybliżeniu dwukrotnie dłuższy od paramer, w widoku wewnętrznym o kształcie prawie trójkątnym i spiczastym szczycie. Podłużnie eliptyczne paramery mają gładkie powierzchnie wewnętrzne. Samo prącie ma uproszczoną budowę i cechuje się spiczastym wierzchołkiem. Genitalia samicy cechują się robakowatą, wyraźnie rozszerzoną w części wierzchołkowej spermateką, o połowę krótszym od niej przewodem nasiennym oraz dłuższym od tegoż przewodu, błoniastym gruczołem dodatkowym.
Biologia Zamieszkują otwarte tereny podmokłe. Spotykane wśród szuwarów, wilgotnych łąk czy torfowisk na liściach trzcin i tataraków, często w towarzystwie innych bagiennych biedronkowatych, takich jak trzcinówki (Anisosticta novemdecimpunctata) i czerwonki trzynastokropki (Hippodamia tredecimpunctata). Imagines i larwy afidofagiczne, żerują na koloniach na przykład mszycy śliwowo-trzcinowej (Hyalopterus pruni). Obserwowane najczęściej od kwietnia do października. Wiosną samice składają jaja na roślinach żywicielskich mszyc. Larwy wykluwają się w czerwcu lub lipcu. Zimują postacie dorosłe, w ściółce lub pod korą starych drzew, szczególnie wierzb.
Występowanie Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Wielkiej Brytanii, Andory, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii oraz europejskiej części Rosji, w Afryce Północnej z Maroka, a w Azji z Kazachstanu i zachodniej części Syberii.
W Europie powszechny, ale wyraźnie rzadszy na północy kontynentu. W Polsce występuje pospolicie na terenie całego kraju z wyjątkiem wyższych partii górskich.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1783 roku