thumb|Wojciech Dzieduszycki Grono Konserwatorów Galicji Wschodniej – instytucja ochrony zabytków, która zajmowała się ochroną, konserwacją i restauracją zabytków w Galicji Wschodniej. Istniała w latach 1889–1923 z siedzibą we Lwowie.
Historia W 1848 r. w rzece Zbrucz koło Husiatyna odnaleziono Idola ze Zbrucza, który z inicjatywy przyszłego konserwatora Koła Konserwatorów Galicji Wschodniej Mieczysława Potockiego został przekazany Towarzystwu Naukowemu KrakowskiemuСаламаха І. Охорона пам'яток історії та культури Східної Галичини у другій половині XІX-на початку XX ст: організаційні засади, законодавство, фінансування. — Львівський національний університет імені Івана Франка. — 2015. — 202 s..
W 1850 r. w Wiedniu utworzono Centralną Komisję Badań i Konserwacji Zabytków w celu ochrony zabytków Cesarstwa Austriackiego, w skład którego wchodziła Galicja. W 1873 r. Centralna Komisja została zreorganizowana w Centralną Komisję Badań i Konserwacji Zabytków Historycznych i Artystycznych, która została podzielona na trzy sekcje: archeologiczną, zabytków architektury i sztuki oraz zabytków archiwalnychБулик Н. М. Пам'яткоохоронні традиції кінця ХІХ – першої половини ХХ ст. у археологічному середовищі Галичини // Сіверщина в історії України. — Глухів, 2016. — Вип. 9. — S. 42–49.Саламаха І Участь «Грона консерваторів Східної Галичини» у проведенні реставраційних робіт у Львові на початку ХХ ст. // Наукові записки Тернопільського національного педагогічного університету імені Володимира Гнатюка. Сер. Історія. Тернопіль : ТНПУ ім. В. Гнатюка, 2019. — Вип. 1. — S. 83–88.Серцелевич Р. Об'єднання пам'яткоохоронців і кореспондентів Східної Галичини: організаційна структура та персоналії в 1889—1914 роках (до 125-річчя від дня створення) // Наша спадщина. — 2014. — № 1. — S. 39—41..
W dniach 24–25 maja 1888 r. w gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie odbył się I Zjazd Konserwatorów Galicji. Podczas obrad podjęto decyzję o powołaniu w Galicji Wschodniej i Zachodniej organizacji, których zadaniem będzie pomoc i koordynacja działań konserwatorów i członków korespondentów w zakresie funduszy przeznaczanych corocznie przez Sejm Krajowy Galicji na konserwację i restaurację zabytków. Ich organy wykonawcze (komitety) mieściły się we Lwowie i Krakowie. Zjazd podjął również uchwałę o rozpoczęciu inwentaryzacji zabytków i opracowaniu mapy okręgów konserwatorskich.
Jesienią 1889 r. we Lwowie wschodniogalicyjscy konserwatorzy i członkowie korespondencyjni założyli organizację „Koło Konserwatorów Galicji Wschodniej”, która w 1905 r. została przemianowana na „Grono Konserwatorów Galicji Wschodniej”* Саламаха І. Державна охорона історичних пам'яток у Східній Галичині напередодні Першої світової війни (1910–1914) // Україна: культурна спадщина, національна свідомість, державність. — 2008. — Вип. 17. — S. 73—79..
17 grudnia 1889 r. w Krakowie zachodniogalicyjscy konserwatorzy i członkowie korespondencyjni założyli Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej, na czele którego stanął Józef Łepkowski.
W 1911 r., zgodnie z reformami w Galicji, ustanowiono stanowisko jedynego konserwatora państwowego, co przekształciło lwowskie Grono w Towarzystwo Miłośników Starożytności. W 1916 r. konserwatorzy wschodniogalicyjscy na zebraniu postanowili zreorganizować swoją organizację w Krajowe Grono Konserwatorów Galicji Wschodniej. W 1923 r. instytucja przestała istnieć, ponieważ jej funkcje zostały w pełni przejęte przez nowy państwowy system ochrony zabytków.
W latach 1892, 1900, 1902–1910 Grono Konserwatorów Galicji Wschodniej wydało trzy tomy „Tek Konserwatorskich”.
W różnych latach dla organizacji pracowali: Ksawery Liske, Antoni Schneider, Adam Kirkor, Aleksander Czołowski, Izydor Szaranewycz, Władysław Przybysławski, Włodzimierz Antoniewicz, Bohdan Janusz, Teodor Talowski, Wojciech Kętrzyński, Julian Zachariewicz, Ołeksandr Kołessa, Eugeniusz Barwiński i wielu innych.
Kierownictwo
Zobacz Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej
Przypisy
Kategoria:Historia Lwowa Kategoria:Galicja Kategoria:Archeologia Polski Kategoria:Konserwacja i ochrona zabytków w Polsce Kategoria:Archeologia Ukrainy