thumb|Józef Łepkowski (1826–1894) Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej – instytucja ochrony zabytków, która zajmowała się ochroną, konserwacją i restauracją zabytków w Galicji Zachodniej. Istniała w latach 1889–1923 z siedzibą w Krakowie.
Historia W 1850 roku powstała Komisja Archeologiczna Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, która odbudowała zniszczone zabytki po wielkim pożarze KrakowaWoźny M. Początki Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej w świetle krakowskich materiałów // Rocznik Krakowski. — 2011. — t. 77, s. 77–88.. W tym samym roku w Wiedniu utworzono Centralną Komisję Badań i Konserwacji Zabytków w celu ochrony zabytków Cesarstwa Austriackiego, w skład którego wchodziła Galicja. W 1873 r. Centralna Komisja została zreorganizowana w Centralną Komisję Badań i Konserwacji Zabytków Historycznych i Artystycznych, która została podzielona na trzy sekcje: archeologiczną, zabytków architektury i sztuki oraz zabytków archiwalnychБулик Н. М. Пам'яткоохоронні традиції кінця ХІХ – першої половини ХХ ст. у археологічному середовищі Галичини // Сіверщина в історії України. — Глухів, 2016. — Вип. 9. — С. 42–49..
W dniach 24-25 maja 1888 r. w gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie odbył się I Zjazd Konserwatorów Galicji. Podczas obrad podjęto decyzję o powołaniu w Galicji Wschodniej i Zachodniej organizacji, których zadaniem będzie pomoc i koordynacja działań konserwatorów i członków korespondentów w zakresie funduszy przeznaczanych corocznie przez Sejm krajowy Galicji na konserwację i restaurację zabytków. Ich organy wykonawcze (komitety) mieściły się we Lwowie i Krakowie. Zjazd podjął również uchwałę o rozpoczęciu inwentaryzacji zabytków i opracowaniu mapy okręgów konserwatorskichLeszek S. Zarys głównych kierunków działań Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej z lat 1888–1905 // Wiadomości Konserwatorskie. — 2008. — nr 24. — s. 95–102.Саламаха І. Охорона пам'яток історії та культури Східної Галичини у другій половині XІX-на початку XX ст: організаційні засади, законодавство, фінансування. — Львівський національний університет імені Івана Франка. — 2015. — 202 с..
17 grudnia 1889 r. w Krakowie zachodniogalicyjscy konserwatorzy i członkowie korespondencyjni założyli Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej. W 1911 r., zgodnie z reformami w Galicji, ustanowiono stanowisko jedynego konserwatora państwowego, co przekształciło lwowskie Grono w Towarzystwo Miłośników Starożytności. W 1916 r. konserwatorzy zachodniogalicyjscy na zebraniu postanowili zreorganizować swoją organizację w Krajowe Grono Konserwatorów Galicji ZachodniejСаламаха І. Державна охорона історичних пам'яток у Східній Галичині напередодні Першої світової війни (1910–1914) // Україна: культурна спадщина, національна свідомість, державність. — 2008. — Вип. 17. — С. 73—79.. W 1923 r. instytucja przestała istnieć, ponieważ jej funkcje zostały w pełni przejęte przez nowy państwowy system ochrony zabytków.
W latach 1898 i 1904 opublikowano dwa tomy „Tek Konserwatorskich”.
W czasie jej istnienia pracowali dla organizacji: Włodzimierz Demetrykiewicz, Stanisław Krzyżanowski, Sławomir Odrzywolski, Zygmunt Hendel, Adolf Szyszko-Bohusz, Eustachy Stanisław SanguszkoArtykuł: Śp. Eustachy ks. Sanguszko, „Tygodnik Ilustrowany Nr 15”, 1903. i wielu innych.
Kierownictwo Józef Łepkowski (1889–1894) Marian Sokołowski (1894) Stanisław Tomkowicz
Zobacz Grono Konserwatorów Galicji Wschodniej
Przypisy
Bibliografia Dobosz P., Gaczoł A. 80-ta rocznica utworzenia Krajowego Urzędu Konserwatorskiego w Krakowie // Ochrona Zabytków. — vol. 47. — Art. no. 3-4 186-187. — 1994. — s. 323—346.
Kategoria:Historia Krakowa Kategoria:Galicja Kategoria:Archeologia Polski Kategoria:Konserwacja i ochrona zabytków w Polsce