Czernidłówka nadrzewna, czernidłak nadrzewny (Coprinopsis extinctoria (Fr.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Coprinopsis, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1838r. Elias Fries, nadając mu nazwę Coprinus extictorius. Badania z zakresu filogenetyki molekularnej wykazały, że rodzaj Coprinus nie był taksonem monofiletycznym i należy go rozbić na rodzaje. W 2010 r. Scott Alan Redhead, Rytaj J. Vilgalys i Jean-Marc Moncalvo przenieśli Coprinus cortinatus do rodzaju Coprinopsis. Synonimy: Agaricus extinctorius Bull. 1790 Agaricus ferrugineus var. extinctorius Pers. 1801 Agaricus micaceus var. extinctorius (Pers.) Weinm. 1836 Agaricus pseudoextinctorius DC. 1805 Coprinus extinctorius Fr. 1838 Coprinus extinctorius f. ochraceus Britzelm. 1883 W 1896 r. Franciszek Błoński nadał mu polską nazwę czernidłak niszczący, w 2003 r. Władysław Wojewoda zarekomendował nazwę czernidłak nadrzewny dla synonimu Coprinus extinctorius, w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym dla rodzaju Coprinopsis zarekomendowała polską nazwę „czernidłówka”.
Morfologia Kapelusz Średnica 13–15 mm, grubość 9–13 mm po osiągnięciu dojrzałości, stożkowaty, stopniowo wypukły, pękający na brzegu, szybko rozpływający się. Powierzchnia brązowawa w pobliżu środka do półprzezroczystej w pobliżu brzegów, z białawymi resztkami osłony. Blaszki Gęste, wycięte, o szerokości do 2 mm, z wiekiem coraz ciemniejsze, w końcu czarne. Trzon W stanie dojrzałym o wysokości 22–31 i grubości 2–3 mm, zwężający się ku górze, biały, bez pierścienia i pochwy. Miąższ Zapach słaby, niecharakterystyczny. Cechy mikroskopowe Bazydiospory 8,0–10,5 × 4,8–7,2 μm, Q = 1,4–2,0, elipsoidalne we wszystkich widokach do nieco kanciastych w widoku z boku, ścięte, z widoczny wyrostkiem wnęki, z szeroką, centralną porą rostkową, gładkie, ciemnokasztanowobrązowe do prawie czarnych. Skórka kapelusza zbudowana z wydłużonych, rozgałęzionych strzępek. Osłona złożona ze splątanych regularnie rozgałęzionych, rozgałęzionych strzępek 5–40 × 3–5 μm, czasami zwężających się przy przegrodach, w około 75% cienkościennych, bezbarwnych i w około 25% grubościennych i inkrustowanych złocistobrązową pigmentacją, ściany wydające się drobnoziarniste. Sprzążki występują, ale rzadko.
Występowanie Podano stanowiska w Europie, Ameryce Północnej, Australii i na Hawajach. W Polsce w 2003 roku Władysław Wojewoda przytoczył 5 stanowisk, w późniejszych latach podano wiele następnych.
Nadrzewny saprotrof. Występuje pojedynczo na powalonych kłodach i gałęziach.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski