Maria Hadera (ur. 30 września 1901 w Orzegowie, zm. 11 lipca 1991) – polska pielęgniarka, sanitariuszka w trakcie powstań śląskich i II wojny światowej.

Życiorys Urodziła się 30 września 1901 roku w Orzegowie (bądź w Rudzie) w rodzinie górniczej. W 1918 roku została członkinią tamtejszego Towarzystwa Śpiewaczego „Szopen”. Była zaprzysiężona w Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, a przed wybuchem I powstania śląskiego uczestniczyła w konspiracyjnym kursie sanitarnym w drogerii Leona Staniszewskiego w Orzegowie. W 1920 roku brała udział w kursie dla pielęgniarek w Bytomiu i Zabrzu oraz odbyła praktykę w szpitalu wojskowym w Poznaniu. W trakcie III powstania śląskiego była sanitariuszką kompanii szturmowej w Orzegowie, a następnie w pułku zabrzańskim pod dowództwem Pawła Cymsa. Brała udział w akcjach powstańczych na terenie Gliwic, Kędzierzyna, Kłodnicy i w rejonie Góry św. Anny.

Po zakończeniu powstań była pielęgniarką w Górnośląskim Szpitalu Polskiego Czerwonego Krzyża w Mysłowicach aż do jego likwidacji w 1922 roku, a w 1923 roku podjęła pracę w Szpitalu Spółki Brackiej w Chorzowie. W 1926 roku ukończyła Szkołę Pielęgniarstwa w Warszawie, po czym wróciła do Chorzowa, pełniąc funkcję pielęgniarki przełożonej. W latach 1936–1939 pracowała w Poradni Przeciwgruźliczej w Katowicach.

W czasie II wojny światowej została wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa. W 1941 roku w Boguchwale wstąpiła do Armii Krajowej, gdzie pod pseudonimem „Szarotka” udzielała pomocy medycznej w oddziałach partyzanckich. Podczas epidemii czerwonki zorganizowała szpital polowy.

Po wojnie wróciła do Katowic. W czerwcu 1945 roku podjęła pracę w katowickiej misji dworcowej, pomagającej jeńcom i repatriantom, a w 1947 roku została kierowniczką ośrodka repatriacyjnego dzieci zagubionych w trakcie okupacji. W latach 1949–1961 była miejską instruktorką pielęgniarek, a następnie do 1969 roku pracowała w gabinecie fizykoterapii w Miejskim Wydziale Zdrowia w Katowicach.

Była organizatorką i pierwszą przewodniczącą koła Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego w Katowicach. Funkcję przewodniczącej pełniła przez 7 lat.

Zmarła 11 lipca 1991 roku. Została pochowana na cmentarzu przy ulicy Francuskiej w Katowicach.

Ordery i odznaczenia Śląska Wstęga Waleczności i Zasługi (1921) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1929) Srebrny Krzyż Zasługi (1950) Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1953) Krzyż Partyzancki (1959) Odznaka Honorowa PCK IV Stopnia (1959) Śląski Krzyż Powstańczy (1964) Złoty Krzyż Zasługi (1964) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1965) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1968) Medal Florence Nightingale (1969) Medal pamiątkowy „W 50 rocznicę III powstania śląskiego” (1971)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska Kategoria:Ludzie urodzeni w Orzegowie Kategoria:Ludzie związani z Chorzowem Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Ludzie związani z Mysłowicami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Florence Nightingale Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża IV stopnia Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Śląskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Kategoria:Polskie pielęgniarki Kategoria:Sanitariuszki Armii Krajowej Kategoria:Uczestnicy I powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1991