Mieczysława Mitera-Dobrowolska (ur. 1 stycznia 1900 w Skołyszynie, zm. 17 marca 1992 w Krakowie) – polska polonistka, historyczka literatury, badaczka dziejów oświaty, nauczycielka akademicka na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Życiorys Urodziła się 1 stycznia 1900 roku w Skołyszynie w rodzinie nauczycielskiej. Edukację odebrała w Krakowie, gdzie ukończyła Gimnazjum św. Anny (obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie), w którym złożyła maturę. W 1920 roku podjęła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jej zainteresowania naukowe, obejmujące historię literatury oraz dzieje oświaty, kształtowali profesorowie Ignacy Chrzanowski i Stanisław Kot. W 1927 roku obroniła doktorat z filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, przedstawiając pracę dotyczącą działalności pedagogicznej księcia Adama Czartoryskiego.
W czasie swojej edukacji działała w różnych organizacjach i związkach młodzieżowych. W latach 1916–1918 uczestniczyła w pracach tajnego Związku Filareckiego. Należała także do Chrześcijańskiego Związku Akademików i Koła Polonistów UJ.
W 1926 roku rozpoczęła pracę jako nauczycielka w Prywatnym Seminarium Żeńskim w Rzeszowie. Dwa lata później przeniosła się na Górny Śląsk, gdzie podjęła zatrudnienie jako nauczycielka języka polskiego oraz propedeutyki filozofii w Żeńskim Gimnazjum i Liceum w Katowicach (późniejsze VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach). W 1932 roku powierzono jej kierowanie Ogniskiem Metodycznym Języka Polskiego dla nauczycieli województwa śląskiego. Funkcję tę sprawowała, z przerwą w okresie II wojny światowej, aż do roku szkolnego 1945/1946.
W czasie niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej, wraz z mężem została wysiedlona z Katowic i zamieszkała w Krakowie. Tam zaangażowała się w działalność Tajnego Kuratorium Szkolnego. We wczesnych latach okupacji, w ramach akcji prowadzonej przez Radę Główną Opiekuńczą w Krakowie, sprawowała opiekę społeczną nad nauczycielami pochodzącymi z ziem zachodnich oraz nad rodzinami osób uwięzionych. W listopadzie 1941 roku została aresztowana przez Gestapo i osadzona w więzieniu Montelupich, skąd zwolniono ją w kwietniu 1942 roku. Pod koniec wojny, działając w Sekcji Pedagogicznej Tajnego Kuratorium Oświaty, zajmowała się opracowywaniem programów nauczania języka polskiego dla tajnych liceów pedagogicznych.
Po zakończeniu wojny powróciła na Górny Śląsk, gdzie aktywnie angażowała się w działalność zawodową i społeczną. W roku szkolnym 1945/1946 rozpoczęła pracę w Państwowym Pedagogium. Po utworzeniu w 1950 roku Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach i otwarciu Wydziału Humanistycznego prowadziła zajęcia z poetyki i metodyki polonistycznej. W 1958 roku została kierownikiem zakładu, a rok później, po uzyskaniu tytułu docenta, zorganizowała Katedrę Metodyki Nauczania Literatury i Języka Polskiego. Od 1968 aż do przejścia na emeryturę pracowała na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
W latach 1960–1973 pełniła funkcję prezesa katowickiego oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.
Zmarła 17 marca 1992 roku w rodzinnym domu w Krakowie. Pochowana została na cmentarzu przy ulicy Francuskiej w Katowicach
Działalność naukowa Jej zainteresowania naukowe, skupiały się wokół historii literatury, dziejów oświaty, problematyki górnośląskiej i tajnego nauczania. Opracowała ponad 60 publikacji, w tym kilka książek. Działała w licznych towarzystwach naukowych, a od 1960 była członkinią Komisji Historycznoliterackiej PAN w Krakowie oraz Komisji Pedagogicznej PAN w Krakowie. Współpracowała z ministerstwem w zakresie siatek studiów i programów wyższych szkół pedagogicznych oraz studiów nauczycielskich, opracowując i recenzując materiały w ramach komisji rzeczoznawców.
Życie prywatne Miała czterech braci i dwie siostry: Stanisława, Jadwigę, Julię, Kazimierza, Zygmunta i Tadeusza. Zygmunt Mitera, doktor geologii, został osadzony w Starobielsku, natomiast Stanisław Mitera, legionista, poległ w bitwie w 1915 roku.
W 1938 roku, po zniesieniu celibatu nauczycielskiego w województwie śląskim, zawarła związek małżeński z – chemikiem, nauczycielem Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego im. Mikołaja Kopernika w Katowicach oraz wykładowcą chemii w Instytucie Pedagogicznym w Katowicach.
Nagrody i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (1934) Srebrny Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury (1937) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1972) Śląska Nagroda im. Juliusza Ligonia (1973) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1974) Medal Stulecia Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza (1990) Nagroda Wojewody Śląskiego (1991)
Upamiętnienie Jej nazwiskiem w 1992 roku (pośmiertnie) Rada Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nazwała jedną z sal wykładowych w budynku przy placu Sejmu Śląskiego w Katowicach.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Ludzie urodzeni w Skołyszynie Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Polscy historycy oświaty Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele związani z Katowicami Kategoria:Nauczyciele związani z Krakowem Kategoria:Nauczyciele związani z Rzeszowem Kategoria:Członkowie Rady Głównej Opiekuńczej 1939–1945 Kategoria:Więźniowie więzienia Gestapo na Montelupich w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej