Władysław Steinhaus (ur. 24 sierpnia 1896 w Jaśle, zm. 31 października 1915 w Kowlu) – aspirant oficerski (podchorąży) Legionów Polskich w randze plutonowego, działacz niepodległościowy wyznania mojżeszowego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się 24 sierpnia 1896 w Jaśle, w rodzinie Ignacego (1860–1928), doktora praw, adwokata i Malwiny z Ruckerów (zm. 1936), tu podano, że urodził się we Lwowie, 30 września 1914 wstąpił do Legionów Polskich, 23 października 1915 został ranny pod Czartoryskiem.. Uczył się w Wyższym Gimnazjum Realnym im. A. Mickiewicza we Lwowie, w którym w maju 1914 zdał maturę.
W sierpniu 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego. 16 września 1914, po rozwiązaniu Legionu, wyjechał z rodzicami do Wiednia. Tam przez jeden semestr studiował w Akademii Handlowej. Pracował w Biurze Prasowym NKN i jako korespondent wydawanego przez biuro tygodnika „Polen”, w którym publikował m.in. tłumaczenia zagranicznych artykułów prasowych na temat Legionów PolskichMarek Gałęzowski, Władysław Steinhaus, [w:] Na wzór Berka Joselewicza. Sylwetki żołnierzy i oficerów pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich, Warszawa: IPN, 2010, s. 597..
Wiosną 1915 przyjechał do Piotrkowa, gdzie wstąpił do III batalionu uzupełniającego Legionów Polskich. Uznany przez komisję lekarską za niezdolnego do służby liniowej został przydzielony do kancelarii rachunkowej 6 pułk piechoty. W sierpniu został mianowany sekcyjnym. 15 września wyjechał z pułkiem na front. Walczył w szeregach oddziału sztabowego pułku. Był odpowiedzialny za prowadzenie archiwum i kroniki pułku. Jako „pomocnik kancelarii pułkowej dobrowolnie podejmował się roznoszenia meldunków wśród bardzo silnego ognia artyleryjskiego i karabinowego, aczkolwiek nie był do tego zobowiązany”. Po objęciu dowództwa pułku przez majora Mieczysława Norwid-Neugebauera (9 października) objął komendę nad konnymi gońcami (niem. meldereiter).
Wyróżnił się w bitwie pod Maniewiczami. Były dowódca 6 pp, generał podporucznik Mieczysław Norwid-Neugebauer we wniosku na odznaczenie orderem „Virtuti Militari” napisał:
28 października w bitwie pod Kuklami został zraniony szrapnelem w płuca i kość pacierzową. Zmarł 31 października 1915 w szpitalu w Kowlu w następstwie odniesionych ran. 5 listopada tego roku został pochowany na cmentarzu wojennym nr 387 w Krakowie. Imieniem Władysława Steinhausa nazwano w 1934 r. ulicę we LwowieMarek Gałęzowski, Władysław Steinhaus, [w:] Na wzór Berka Joselewicza..., s. 599..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6381 – pośmiertnie, 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 6 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Pamiątkowy 6 pułku piechoty Legionów Polskich pośmiertnie Srebrny Medal Waleczności 1 klasy
Twórczość Pamiętnik Legionisty. Kraków: Centralne Biuro Wydawnictw N.K.N, 1916 Jego ponowne wydanie, w opracowaniu Marka Gałęzowskiego, ukazało się w 2015Marek Gałęzowski, Władysław Steinhaus i jego „Pamiętnik legionisty” [w:] Z dziejów walk o niepodległość, t. 3, red. M. Gałęzowski, i inni, Warszawa: IPN, 2015..
Przypisy
Bibliografia Marek Gałęzowski, Władysław Steinhaus, [w:] Na wzór Berka Joselewicza. Sylwetki żołnierzy i oficerów pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 597-599. Marek Gałęzowski, Żydzi walczący o Polskę. Zapomniani obrońcy Rzeczypospolitej, rozdział „Jesteśmy dolą i niedolą społeczności żydowskiej”, s. 229, Wydawnictwo Znak-Horyzont: Kraków 2021.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Jaśle Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym 6 pułku piechoty Legionów Polskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1915 Kategoria:Żołnierze 6 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1915–1917) Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich polegli w I wojnie światowej Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego