Jan Marceli Zaorski (ur. 6 maja 1887 w Krakowie, zm. 10 marca 1956 w Warszawie) – polski chirurg, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, major lekarz Wojska Polskiego, w okresie okupacji hitlerowskiej twórca i koordynator Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie (tzw. Szkoła dr. Jana Zaorskiego), w której realizowano program konspiracyjnego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys Ukończył studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Lwowskiego, uzyskując stopień doktora w 1912. W 1913 odbył studia uzupełniające w uniwersytetach w Berlinie i Hamburgu. Pracował we lwowskiej Klinice Chirurgicznej kierowanej przez Ludwika Rydygiera. W czasie I wojny światowej dowodził szpitalem polowym przy Legionach Polskich. 1 lipca 1916 awansował na porucznikaLista starszeństwa oficerów Legionów Polskich ..., s. 54.. Po wojnie pracował jako lekarz powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim i Płocku. Ponownie był dowódcą szpitala polowego w latach 1919–1920. Uczestniczył w wojnie polsko-radzieckiej w 1920. Zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzyRocznik oficerski rezerw 1934, s. 213, 731..

Związał się następnie z II Kliniką Chirurgiczną Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, kierowaną przez Zygmunta Radlińskiego; w 1930 habilitował się na podstawie rozprawy Nowe spostrzeżenia o ruchomości części żołądka pozostałej po wycięciu.

Od 1930 był ordynatorem Oddziału Chirurgicznego i dyrektorem Szpitala Sióstr Elżbietanek w Warszawie. Zorganizował w nim pierwszy w stolicy ośrodek krwiodawstwa.

W czasie okupacji niemieckiej organizował tajne nauczanie medycyny. Na polecenie rady tajnego Wydziału Lekarskiego UW utworzył uznaną przez władze okupacyjne Prywatną Szkołę Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie (tzw. Szkołę dr. Jana Zaorskiego), stanowiącą tajny wydział lekarski UW. W 1943 przez trzy miesiące był więźniem Pawiaka. Był głównym chirurgiem szpitala powstańczego w podziemiach budynku PKO.

W 1946 został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Zakładu Chirurgii Operacyjnej i Anatomii Topograficznej Uniwersytetu Warszawskiego. Był również ordynatorem Oddziału Chirurgicznego Szpitala Dzieciątka Jezus oraz wykładowcą anatomii w Akademii Stomatologicznej. Mianowany profesorem zwyczajnym w 1951, objął wkrótce kierownictwo III Kliniki Chirurgicznej Uniwersytetu, powstałej z Zakładu Chirurgii Operacyjnej i Anatomii Topograficznej.

Od 1948 członek korespondent, a od 1951 członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego WarszawskiegoReprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN.

Przyczynił się do rozwoju chirurgii wrzodu trawiennego, m.in. wprowadził modyfikacje do operacji Ludwika Rydygiera w tej dziedzinie. Jako pierwszy w Polsce zastosował frenekserezę i frenektomię w leczeniu gruźlicy płuc. Jest uważany za twórcę warszawskiej szkoły chirurgii eksperymentalnej i pediatrycznej. Autor ponad 60 prac naukowych.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 154b-2-7).

Wybrane prace naukowe "Podręcznik mięsienia leczniczego" (1928) "Nowe spostrzeżenia o ruchomej części żołądka, pozostałej po wycięciu" (1930) "Leczenie owrzodzeń żołądka i dwunastnicy w świetle własnych przypadków" (1936) "Odmiana techniki zabiegu wycięcia żołądka metodą Rydygiera" (1936) "Kompendium chorób chirurgicznych" (1945) "Choroba wrzodowa i jej współczesne leczenie" (1951) "Szkice chirurgii operacyjnej" (1954)

Odznaczenia Przed 1938: Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

Przypisy

Bibliografia Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917. Jan Nielubowicz, Andrzej Karwowski, Jan Zaorski, w: Sylwetki chirurgów polskich (pod redakcją Józefa Bogusza i Witolda Rudowskiego), Ossolineum, Wrocław 1983. Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne, zeszyt 2: M-Z (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1991. Rocznik oficerski rezerw 1934. Andrzej Zaor­ski "Profesor Jan Zaorski (1887–1956)", Encyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego

Kategoria:Ludzie związani z Prywatną Szkołą Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego w Warszawie Kategoria:Majorowie lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Oficerowie lekarze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polscy lekarze w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Ludzie związani z Płockiem Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie