Bociany () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1839 roku.
Publikacja Baśń literacka Andersena o Bocianach została po raz pierwszy opublikowana przez wydawnictwo C.A. Reitzel w Kopenhadze 19 października 1839 roku w antologii Bajki, opowiadane dla dzieci. Nowa kolekcja. Druga broszura. 1839 (). Pisarz dedykował cały tomik aktorce i poetce Johanne Luise Heiberg, żonie dramaturga i krytyka Johana Ludviga Heiberga. Utwór był dwukrotnie wznawiany za życia Andersena w latach 1849 oraz 1862.
Podstawę dla fabuły stanowi ludowe wierzenie w bociany przynoszące niemowlęta młodym rodzicom. Ptaki te były postrzegane jako symbol szczęścia w folklorze ogólnoeuropejskim, w tym w duńskim. Spełniały szczególną rolę w uświadamianiu sobie cyklu życia. Przesłaniem baśni jest też lekcja o traktowaniu innych z szacunkiem i empatią. Dobroć jest nagradzana, a okrucieństwo karane. Drwienie z bocianów zostaje ukarane.
Polskie przekłady Baśń o Bocianach została przetłumaczona na język polski: 1890 – Bociany: 1898 – Bociany: tłum. anonimowe, 1900 – Bociany: 1900 – Bociany: 1905 – Bociany: 1931 – Bociany: 1938 – Bociany: 1946 – Bociany, 2006 – Bociany: (z oryginału)
Fabuła Na dachu ostatniego domu w małym miasteczku znajduje się gniazdo bocianie. Bocianica siedzi w gnieździe z czwórką piskląt, które nie mają jeszcze czerwonych dziobów. Tata-bocian stoi na jednej nodze na kalenicy, jakby pełnił wartę. Dzieci na ulicy zauważają bociany i zaczynają śpiewać o młodych bocianach złośliwą piosenkę. Bocianiątka się boją, ale matka je uspokaja i radzi nie zwracać uwagi. Tylko jeden chłopiec, Peter, uważa, że nie należy drwić ze zwierząt.
Bocianica chwali tatę-bociana i stara się pocieszyć młode. Następnego dnia dzieci znów śpiewają złośliwą piosenkę. Samica obiecuje młodym naukę latania i wyprawę na łąkę po żaby. Opowiada też o wielkim manewrze przed odlotem do ciepłych krajów. Bocianiątka uczą się latać, ale początkowo są niezgrabne. Jedno z piskląt nie chce latać, lecz matka je przekonuje, strasząc zimą i dziećmi. Po kilku dniach wszystkie młode potrafią już unosić się w powietrzu.
Dzieci nadal śpiewają złośliwe wierszyki, co wzbudza gniew bocianiątek. Bocianica nakazuje ćwiczyć, a nie myśleć o zemście. Bociany intensywnie trenują przed odlotem do Egiptu. W czasie manewrów młode sprawdzają się znakomicie i zdobywają najlepsze oceny. Wreszcie bocianica ogłasza czas na zemstę, ale nie krwawą. Bociany lecą do jeziora, skąd przynoszą braciszków i siostrzyczki tym, którzy nie śpiewali złych piosenek. Złośliwy chłopiec dostaje martwego braciszka, a dobry Peter rodzeństwo. Odtąd wszystkie bociany nazywane są – Peter.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne „Bociany” (audiobook) na YouTube
Kategoria:Baśnie Kategoria:Utwory Hansa Christiana Andersena Kategoria:Utwory literackie z 1839 Kategoria:Utwory literackie o ptakach