mały|Kieszeń bamberska pod fartuchem, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów PoznańskichKieszeń bamberska – element kobiecego stroju bamberskiego, przywiązywana w pasie pod fartuchem za pomocą bawełnianych tasiemek. Przechowywano w niej pieniądze, pełniła funkcję sakiewki na pieniądze. Wykonywano ją samodzielnie z dwóch prostokątnych kawałków tkaniny. Kolor był kontrastowy w stosunku do koloru spódnicy. Górna część kieszeni była zdobiona haftem i była przecięta tak, by powstał otwór pasujący do dłoni właścicielki. Brzeg wlotu kieszeni lamowano aksamitem lub obszywano ozdobnym sznurkiem. mały|Kieszeń bamberska, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich mały|Kieszeń bamberska wyszywana koralikami, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich
Zdobienia Wykonywane były z kawałków tkaniny o wymiarach ok. 20x17 cm. Najczęściej powstawała z aksamitu, żakardu. Do wykonywania podszewki stosowano satynę, inlet, surówkę bawełnianą. Wierzch kieszeni zdobiono czterema technikami, z wykorzystaniem techniki haftu krzyżykowego lub haftu płaskiego:
haft wełną na kanwie haft koralikami na kanwie lub aksamicie haft jedwabiem na aksamicie, jedwabiu lub brokacie haft złoty na aksamicie
Dominowały motywy roślinne (bukieciki kwiatków, gałązki), zwierzęce (ptaszek na gałęzi), geometryczne (gwiazdki) oraz religijne (serce przebite strzałą, serce "gorejące", krzyżyki, wieniec cierniowy, baranek). Kompozycję haftu często uzupełniał monogram właścicielki i data wykonania lub urodzenia właścicielki. Kieszenie były też wykonywane na szydełku lub dziergane na drutach.
Funkcje praktyczne - przechowywanie pieniędzy, noszono ją do ubioru codziennego. Była wiązana pasie po lewej lub prawej stronie pod nieprzezroczystym fartuchem. Kieszenie do ubioru codziennego miały czasem kształt sakiewki i nazywano je trubkami. dekoracyjne - uzupełnienie stroju ludowego, noszono ją do stroju uroczystego. Zawieszano ją po lewej stronie tak, by była widoczna pod tiulowym fartuchem. estetyczne - wyrażała preferencje estetyczne właścicielki, która ją samodzielnie wykonywała i zdobiła.
Bibliografia Zofia Grodecka, Ozdobne kieszenie - niekonwencjonalny element stroju bamberskiego, „Studia Muzealne”, 1984, z. 14, s. 223-230.
Zobacz też Kornet bamberski Bambrzy Towarzystwo Bambrów Poznańskich Muzeum Bambrów Poznańskich
Przypisy
Kategoria:Bambrzy poznańscy Kategoria:Poznań Kategoria:Stroje ludowe Kategoria:Polskie stroje ludowe Kategoria:Ubrania damskie