Danielowice () – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś położona jest 16 kilometrów od Oławy, a także 2 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 23 kilometry od Wrocławia.

Podział administracyjny W okresie pruskim Danielowice należały do gminy z siedzibą w Nowojowicach (Haltauf) i tamteż znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy dla Danielowic. Od 1816 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk. Do 1928 r. Danielowice dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski (Gutsbezirk). W 1928 r. w wyniku reformy likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Danielowice (Dammelwitz) wszedł w skład wsi gminnej o tej samej nazwie.

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku Danielowice wchodziły w latach 1945-1954 w skład gminy DomaniówWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1972 miejscowość wchodziła w skład gromady DomaniówUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71), a od 1973 r. jest częścią gminy DomaniówUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 przynależała do urzędu rejonowego w Oławie.

Do 29 kwietnia 2003 r. Danielowice były przysiółkiem wsi Kuchary. W latach 2003-2015 r. częścią sołectwa Danielowice była osada GostkowiceUchwała Nr. XI/60/15 Rady Gminy Domaniów z dnia 30 września 2015 r. w sprawie nadania statutu Sołectwu Gostkowice (Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego 2015, poz. 4044).

Historia Teren wsi był zasiedlony już w okresie neolitu.

Wieś o charakterze osady majątkowej, założona w 1288 r. na wspólnym polu posiadanym przez wsie Gostkowice, Nowojowice, Kuchary i Radłowice. Wieś miała powierzchnię co najmniej 10 łanów i należała w XIII w. do hrabiego z Danielowic (Graf von Danielowicz). W 1390 r. właścicielem wsi był Friedrich von Zolcz, a w 1689 r. Kaspar Wilhelm von Minckwitz. W 1783 r. właścicielem Danielowic był landrat oławski von Kottulinsky, a na przełomie XVIII i XIX w. wieś należała do rodu von Hahn. Od ok. 1819 r. wieś jest wzmiankowana jako własność rodu von Anders (Andersch, Aedersch), a w 1894 r. jako właściciel majątku w Danielowicach jest wspomniany Wilhelm Anders.

Między 1898 a 1902 r. majątek w Danielowicach nabył Ludwig Stein z Kuchar (Kochern), a w 1912 r. jako właściciel majątku jest wspomniany Friedrich Stein. W 1917 i 1930 r. majątek należał do dziedziców Friedricha Steina, którzy oddali majątek w dzierżawę Walterowi Schumannowi z Gostkowic (Eulendorf). W 1937 r. jako właściciel majątku jest wspomniana firma "Schlesische Landgesellschaft Breslau".

26 stycznia 1945 r. niemieccy mieszkańcy Danielowic zostali ewakuowani w obawie przed nacierającą w kierunku wsi Armią Czerwoną na rozkaz naczelnika grupy lokalnej NSDAP w Piskorzówku (Klein-Peiskerau).

W okresie PRL-u w pałacu w Danielowicach urządzono szkołę podstawową, zaś sam dawny pałac w 1968 r. uległ przebudowie, w wyniku czego utracił wszelkie cechy stylowe. Szkoła podstawowa we wsi była pierwotnie ośmioklasowa, a następnie sześcioklasowa. W 2010 r. szkoła była trójklasowa. W roku szkolnym 2011/2012 do szkoły uczęszczało 20 uczniów. W 2012 r. szkoła podstawowa we wsi została zlikwidowana, a jej dotychczasowi uczniowie zostali przeniesieni do szkoły podstawowej w Domaniowie. Dotychczasowy budynek szkoły został w całości przekazany przedszkolu w Danielowicach.

Nazewnictwo W ciągu swojego istnienia Danielowice nosiły następujące nazwy:

w XIII w.: Danielowicz w 1783 r.: Dammelwiz 1845 r. Danilów (nazwa polska wsi) do 1945 r. Dammelwitz (nazwa niemiecka wsi) do 1945 r. Dalinów (nazwa polska wsi wg. tomu I „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1880 r.) od 1945 r. Danielowice (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku), pierwotnie DalinówObwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał nazwę wsi "Dammelwitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju lokalnego obszaru i części składowych krajobrazu. Adamy podawał pierwotną, starosłowiańską nazwę wsi „Dalinów”, a znaczenie nazwy wsi w języku niemieckim jako "Weit entfernter Ort".

Gospodarka W 1783 r. we wsi znajdował się oprócz pałacu rodowego folwark i młyn z wiatrakiem. W pierwszej połowie XIX w. oprócz folwarku i młynu zbożowego wieś posiadała browar, gorzelnię, zajazd i 3 warsztaty rzemieślnicze. W 1845 r. odnotowano we wsi działalność pszczelarską.

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi gminnej (Landgemeinde) wynosiła 10 ha, z czego pola uprawne stanowiły 6 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 26,24 marek niemieckich za hektar. Powierzchnia katastralna obszaru dworskiego (Gutsbezirk) wynosiła w tym samym roku 135 ha, z czego pola uprawne stanowiły 121 ha, łąki 5 ha i lasy 5 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 30,55 marek za hektar pola, 22,32 marek za hektar łąki i 13,71 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 291,5 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 32,30 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Kucharach (Kochern) oraz w Węgrach (Wangern).

Przed II wojną światową we wsi znajdował się sad owocowy.

W okresie PRL-u we wsi znajdowała się piaskownia. W 2010 r. w Danielowicach funkcjonowała rolnicza spółdzielnia produkcyjna.

Teraźniejszość We wsi działa Przedszkole PubliczneStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 151, założone w 2010 r.. W roku szkolnym 2024/25 do przedszkola uczęszczało 100 dzieci zrzeszonych w 4 grupyStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 152. W 2018 r. przedszkole przeszło remont polegający na zmianie barwy elewacji budynku.

We wsi znajduje się plac zabaw i boisko.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: pałac, obecnie szkoła, z początku XIX w., przebudowany na początku XX w. mauzoleum, w parku, z początku XIX w. Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi oprócz mauzoleum pałacowego będącego w stanie ruiny znajdują się następujące zabytki:

historyczny układ ruralistyczny wsi park pałacowy

Demografia W 1783 r. wieś zamieszkiwało 85 osób. W 1819 r. we wsi mieszkało 92 osoby, w 1830 r. 88 osób, a w 1845 r. 84 osoby. W 1871 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 60 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) mieszkało 48 osób. W 1885 r. we wsi gminnej i obszarze dworskim mieszkało odpowiednio 48 i 52 osoby, w 1895 r. 50 i 62 osoby, a w 1905 r. 59 i 57 osób. W 1925 r. wieś zamieszkiwało 184 osoby, w 1935 r. 168 osób, a cztery lata później też 168 osób. W 2011 r. wieś zamieszkiwały 82 osobyGUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r., a w 2023 r. 74 osobyRaport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 4.

W 1925 r. na 184 mieszkańców wsi 89 było mężczyznami, a 95 kobietami. We wsi mieszkało 145 ewangelików i 34 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Borku Strzelińskim (Großburg), a katolicy do parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Przypisy

Bibliografia

Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów) Christa Dziedo, Großburg – eine Dorfgeschichte, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/1977, s. 15 Günter H. Wiege, Chronik der Familie von Minckwitz Linie Breitenhain – Sonnewalde – Drehna, Frankfurt/Main 2001, s. 88 i 91 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 37

Linki zewnętrzne

"Dammelwitz mit Eulendorf" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" (dostęp 2026-06-15) http://www.starks-historische-spurensuche.de/eigene%20familie/Dammelwitz.htm (dostęp 2026-07-18) Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku (dostęp 2026-07-18) Urząd Gminy Domaniów, Wielkopolska Akademia Nauki i Rozwoju, Strategia rozwoju gminy Domaniów na lata 2026-2035 (dostęp 2026-07-18)

Kategoria:Danielowice