Dmitrij Władimirowicz Uspienski (, ur. we wsi w guberni smoleńskiej (obecnie w obwodzie kałuskim), zm. w lipcu 1989 w Moskwie) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych, podpułkownik bezpieczeństwa państwowego, naczelnik wielu obozów pracy przymusowej.
Życiorys Miał wykształcenie niepełne średnieInformacje na stronie Moskwa-Wołga.ru (ros.) [dostęp 2025-10-21]. Od 1 listopada 1924 służył w Armii CzerwonejInformacje na stronie pamyat-naroda.ru (ros.) [dostęp 2025-10-21], był żołnierzem 1 specjalnego pułku im. Dzierżyńskiego, w 1925 został zastępcą instruktora politycznego, od 1927 należał do WKP(b)Informacje na stronie centrasia.ru (ros.) [dostęp 2025-10-21]. Pracował w organach GPU i następnie NKWD, w 1928 został szefem Wydziału Wychowawczo-Oświatowego Sołowieckiego Poprawczego Obozu Pracy i następcą komendanta tego obozu, a od 1930 do 1931 był jego komendantem. Pod koniec października 1929 osobiście brał udział w masowym rozstrzeliwaniu więźniów obozu łagru na Wyspach Sołowieckich. Po odejściu z funkcji naczelnika łagru na Wyspach Sołowieckich został zastępcą naczelnika łagru białomorsko-bałtyckiego i kierownikiem Północnego Odcinka Budowy Białomorsko-Bałtyckiego, od 2 lipca 1933 do 7 października 1936 był naczelnikiem łagru białomorsko-bałtyckiegoInformacje o łagrze białomorsko-bałtyckim na stronie old.memo.ru (ros.) [dostęp 2025-10-21], następnie został zastępcą naczelnika i 25 sierpnia 1937 naczelnikiem Dmitrowskiego Poprawczego Obozu Pracy i pełniącym obowiązku szefa Zarządu Operacyjnego Kanału Moskwa-Wołga, nadzorując budowę kanału imienia Moskwy. Od 2 września 1937 nadzorował budowę hydroelektrowni kujbyszewskiej (dla obwodu amurskiego), od 5 października do 30 grudnia 1939 był naczelnikiem łagru niżnieamurskiego (niżamurłagu), od 30 grudnia 1939 do 20 lipca 1941 naczelnikiem Sorokłagu (w Biełomorsku, w Karelii), w grudniu 1941 naczelnikiem Zapolarnego Poprawczego Obozu Pracy, a od 25 stycznia do 5 września 1942 naczelnikiem Północno-Peczorskiego Poprawczego Obozu Pracy w miejscowości Abieź w Republice Komi. W 1943 kierował budową kopalni węgla w Kazachstanie jako szef Karagandstroju NKWD, 20 kwietnia 1944 otrzymał stopień podpułkownika bezpieczeństwa państwowego, od 1944 do lata 1945 był naczelnikiem łagru pieriewalskiego w miejscowości Muli w Kraju Chabarowskim. We wrześniu 1945 objął funkcję naczelnika obozu jenieckiego dla Japończyków w Komsomolsku nad Amurem, jednocześnie od października 1945 do marca 1945 ponownie pełnił funkcję łagru niżnieamurskiego, a od marca 1946 do stycznia 1946 I zastępcą szefa zarządu budowy Kolei Bajkalsko-Amurskiej, następnie był zastępcą szefa do spraw ogólnych Wschodniego Zarządu Budownictwa i Obozów w centrali MWD ZSRR. Od września 1947 do sierpnia 1948 był naczelnikiem Południowego Poprawczego Obozu Pracy w Ułan Bator (Mongolia), od sierpnia 1948 do lipca 1952 naczelnikiem Sachalińskiego Poprawczego Obozu Pracy, następnie do czerwca 1953 szefem Tatagaznieftiestroju w MWD ZSRR. W czerwcu 1953 zakończył służbę, w 1969 przeszedł na emeryturę.
Odznaczenia Order Lenina (dwukrotnie, 14 lipca 1937 i 8 kwietnia 1944) Order Czerwonego Sztandaru (3 listopada 1944) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (18 maja 1948) Order Czerwonej Gwiazdy (4 sierpnia 1933)
Przypisy
Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Gułag Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Stalinizm Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1989