Plathemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej – w Kanadzie, USA i Meksyku.
Systematyka Rodzaj ten wprowadził w 1861 roku niemiecki entomolog Hermann August Hagen. Do rodzaju zaliczył dwa gatunki: Libellula trimaculata (zsynonimizowany później z Libellula lydia) oraz nowo przez siebie opisany Plathemis subornata. Ponieważ Hagen nie wskazał gatunku typowego, w 1889 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Libellula lydia. Rodzaj ten bywał synonimizowany lub uznawany za podrodzaj Libellula, ale jego odrębność potwierdziły badania filogenetyki molekularnej.
Etymologia Plathemis: gr. πλατύς platys „płaski, równy, szeroki”; gr. θέμις themis „prawo zwyczajowe”, Thémis (pol. Temida) – w mitologii greckiej bogini sprawiedliwości i prawa; przyrostek -⁠themis dla nazw rodzajowych ważek Hagen wprowadził w 1861 roku; używał on tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae. Nazwa rodzajowa Plathemis odnosi się do spłaszczonego odwłoka tych ważek.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Plathemis lydia (Drury, 1773) Plathemis subornata Hagen, 1861
Morfologia Są to średniej wielkości ważki – całkowita długość ciała od 38 do 51 mm. Larwy mierzą 21–24 mm.
Występuje wyraźny dymorfizm płciowy, u samców także dymorfizm wiekowy. Skrzydła tylko częściowo przezroczyste z dużymi ciemnymi plamami zwykle rozciągającymi się na całą szerokość skrzydeł i małymi ciemnymi plamami u nasady skrzydeł; u samic i niedojrzałych samców Plathemis lydia dodatkowa ciemna plama na końcówkach skrzydeł. Odwłok szeroki, u dojrzałych samców z wierzchu przyprószony na biało lub białawoniebiesko, zaś u samic i niedojrzałych samców jest on brązowy lub szarawobrązowy z żółtymi znaczeniami. Tułów samców ciemnobrązowy lub brązowawoczarny, u samic i niedojrzałych samców brązowy lub szarawobrązowy z żółtymi paskami.
Ekologia i zachowanie Ważki z tego rodzaju występują w pobliżu stawów i jezior, na pustyniach w pobliżu stawów i zbiorników przesączającej się wody; także nad wolno płynącymi rzekami i strumieniami o mulistym dnie oraz na bagnach.
Osobniki dorosłe żywią się owadami o miękkim ciele, takimi jak komary, muchy, motyle, ćmy, jętki, latające mrówki czy termity. Larwy zjadają owady wodne, larwy owadów, krewetki, kijanki czy nawet małe rybki.
Samce ustanawiają terytoria w wybranych miejscach lęgowych i bronią ich przed innymi samcami. Po kopulacji i rozłączeniu partnerów samica zawisa tuż nad powierzchnią wody, zanurza w niej końcówkę odwłoka i składa jaja. Larwy żyją wśród zanurzonych traw wodnych i turzyc. Nie ścigają aktywnie ofiary, lecz czekają, aż przepłynie w pobliżu. Przeobrażenie w osobniki dorosłe odbywa się w nocy.
Przypisy
Kategoria:Ważkowate