Emilia Morosini Zeltner (ur. 16 lipca 1804 w Solurze, zm. 11 lipca 1875 w Vezii koło Lugano) – szwajcarska mecenas kultury i patriotka wspierająca ruch Risorgimento, opiekunka serca Tadeusza Kościuszki. W swojej posiadłości Villa Negroni w Vezia prowadziła salon kulturalny, w którym gościła włoskich patriotów, emigrantów politycznych oraz wybitnych artystów.
Biografia Emilia urodziła się jako córka Franza Xavera Zeltnera (1764–1835), szwajcarskiego urzędnika i prefekta kantonu Solura, i Ursuli Peri Zeltner (1764–1826). W 1819 roku poślubiła Giovanniego Battistę Morosiniego (1782–1874) i przeniosła się do Villa Negroni w Vezii w kantonie Ticino. Villa, zbudowana na przełomie XVII i XVIII wieku przez Carlo Morosiniego, szybko stała się ośrodkiem dla emigrantów, patriotów i artystów. Z małżeństwa przyszło na świat sześcioro dzieci, w tym syn Emilio oraz córki Giuseppina, Carolina, Luigia, Annetta i Cristina.
Związek z Tadeuszem Kościuszką Ojciec Emilii, Franz Xaver Zeltner, był bliskim przyjacielem Tadeusza Kościuszki, którego gościł w swoim domu w Solurze między 1815 a 1817 rokiem. Po śmierci Kościuszki 15 października 1817 roku, zgodnie z wolą generała, rodzina Zeltnerów otrzymała na przechowanie jego zabalsamowane serce. Po ślubie w 1819 roku Emilia zabrała relikwię do Villa Negroni, gdzie przechowywała ją w mauzoleum rodzinnym. W 1895 roku urna z sercem została przekazana do Muzeum Polskiego w Rapperswilu, a w 1927 roku przeniesiona do Warszawy na Zamek Królewski w Warszawie.
Rola w Risorgimento Emilia i jej rodzina byli głęboko zaangażowani w ruch Risorgimento. Podczas powstania w Mediolanie w marcu 1848 roku, znanego jako Pięć Dni Mediolanu (18–22 marca), zebrała w swoim domu członków Rządu Tymczasowego Lombardii. Było to jedno z pierwszych zbrojnych wystąpień przeciwko austriackiej dominacji we Włoszech. Wraz z córkami organizowała pomoc rannym, dostarczała zaopatrzenie wojsku oraz zbierała fundusze na rzecz powstańców.
Jej syn Emilio zginął w wieku 19 lat podczas obrony Republiki Rzymskiej w 1849 roku. Został ciężko ranny 29 czerwca 1849 roku podczas walk na wzgórzu Janikulum przy Porta San Pancrazio, walcząc u boku Luciana Manary, i zmarł kilka dni później, 1 lipca 1849, stając się męczennikiem włoskiej niepodległości.
Córki Emilii, Giuseppina i Carolina, wspierały patriotów, organizując centrum opieki dla rannych w domu rodzinnym. Villa Negroni przekształciła się w salon kulturalny, odwiedzany przez takie postaci jak Giuseppe Verdi, Arrigo Boito i Francesco Hayez, jednocześnie znajdując się pod obserwacją władz austriackich ze względu na patriotyczne sympatie rodziny.
Portret Hayeza W 1852 roku Francesco Hayez, włoski malarz romantyzmu, namalował portret Emilii. Obraz został zamówiony przez samą zainteresowaną i wystawiony na corocznej wystawie Accademia di Belle Arti di Brera w Mediolanie w 1852 roku. Portret znajduje się obecnie w kolekcji Pinakoteki Ambrozjańskiej w Mediolanie.
Mauzoleum Villa Negroni mały|Villa Negroni w Vezia
W mauzoleum Villa Negroni, obok serca Kościuszki, Emilia pochowała swojego syna Emilia oraz innych młodych uczestników walk o niepodległość Włoch – Enrica Dandola i Luciana Manarę. To połączenie polskiej, szwajcarskiej i włoskiej historii symbolizowało ideały wolności łączące walkę Polski o niepodległość z włoskim Risorgimento.
Śmierć Emilia Morosini Zeltner zmarła 11 lipca 1875 roku w Villa Negroni w Vezia, w wieku 70 lat.
Przypisy
Linki zewnętrzne Portret Emilii Morosini Zeltner w Pinacoteca Ambrosiana Centro Studi Villa Negroni
Kategoria:Szwajcarzy Kategoria:Mecenasi sztuki Kategoria:Urodzeni w 1804 Kategoria:Zmarli w 1875 Kategoria:Ludzie urodzeni w Solurze Kategoria:Risorgimento