Na kaczym podwórku () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w 1861 roku.
Publikacja Andersenowska baśń literacka pt. Na kaczym podwórku została po raz pierwszy opublikowana w Kopenhadze przez wydawnictwo 2 marca 1861 roku w antologii Nowe baśnie i opowieści. Seria druga (). W katalogu dzieł Hansa Christiana Andersena autorstwa baśń opatrzona jest numerem 822. Autorem pierwszych ilustracji do baśni był Lorenz Frølich. Utwór został wznowiony za życia pisarza 12 grudnia 1871 roku w zbiorze Baśnie i opowieści. Tom czwarty ().
Przekłady Baśń została przetłumaczona na szereg języków europejskich, m.in. na: niemiecki, angielski, hiszpański i rosyjski.
Jak w przypadku innych baśni Andersena historia tłumaczeń Na kaczym podwórku na język polski sięga końca XIX wieku: 1892 – Kacze państwo: (tłum. anonimowe) 1905 – W podwórku: 1931 – Na podwórku: 2006 – Na kaczym podwórku: (z oryginału duńskiego)
Fabuła Streszczenia dokonano na podstawie polskiego tłumaczenia B. Sochańskiej oraz wersji duńskiej.
Na podwórko trafia nowa kaczka z Portugalii nazywana Portugalką. Po złożeniu jaj zostaje zabita i podana na stół. Taki kaczy los. Z jej jaj wykluwają się kaczęta. W końcu pozostaje tylko jedna przedstawicielka tej rasy.
Kury i kogut mają dostęp do tego samego podwórza. Kogut chodzi tam napuszony i głośno pieje. Portugalska kaczka czuje się urażona jego pieniem, choć przyznaje, że jest piękny. Mówi, że umiar to oznaka dobrego wychowania, które mają małe śpiewające ptaki w sąsiednim ogrodzie. Zachwyca się ich wzruszającym śpiewem i mówi, że brzmią jak w Portugalii. Gdy przemawia, z dachu spada mały ptaszek ze złamanym skrzydłem. Chowa się przed kotem. Portugalka oburza się na kota i żałuje rannego. W dobrej wierze próbuje go obmyć w wodzie, prawie go topiąc, a ptaszek serdecznie dziękuje za życzliwość.
Portugalka mówi, że kocha wszystkie stworzenia oprócz kota, który zjadł jej dwa kaczątka. Zaprasza gościa, by czuł się jak u siebie, i chwali się swoim pochodzeniem oraz wyglądem. Także inne kaczki zaczynają rozmawiać z małym ptaszkiem. Mówią, że Portugalka świetnie włada językiem i wypowiada wielkie słowa. Twierdzą, że same wolą działać po cichu, bez przechwalania się. Jedna ze starszych kaczek chwali ptaszka za piękny głos. Mówi, że to musi być cudowne uczucie sprawiać tyle radości innym. Przyznaje jednak, że nie zna się na śpiewie i dlatego milczy, by nie mówić głupstw. Portugalka prosi, by nie męczyć ptaszka i pyta, czy ma go znowu ochlapać wodą. Ptaszek odmawia, woli pozostać suchym.
Przychodzą z wizytą chińskie kury. Mówią, że są z wyższych grzęd niż pozostałe kury, choć te tego nie dostrzegają. Chinki starają się żyć spokojnie wśród innych, mimo iż kierują się w życiu innymi zasadami. Widzą tylko dobre strony i mówią wyłącznie o tym, co dobre. Uważają, że w kurniku nikt oprócz nich i koguta nie jest naprawdę rozumny. Ostrzegają małego śpiewaka przed kaczkami. Jedynie portugalska kaczka wydaje im się kulturalna, choć zbyt dużo mówi o swojej „ojczyźnie”.
Kaczor myli ptaszka z wróblem i lekceważy go. Portugalka radzi ptaszkowi, by nie zwracał uwagi na kaczora, po czym zasypia. Gdy w zagrodzie pojawia się jedzenie, ptaki rzucają się na nie. Ptaszek zostaje przygnieciony przez Portugalkę. Mimo przykrości ptaszek śpiewa jej potem piosenkę. Portugalka mówi, że musi odpocząć po jedzeniu i każe wszystkim zachowywać się cicho. Mały śpiewak jest zdziwiony, bo chciał dobrze.
Gdy kaczka się budzi, ptaszek przynosi jej ziarenko, które znalazł. Zaspana kaczka odrzuca dar i każe oddać go kurczakowi. Ptaszek pyta, czemu kaczka jest na niego zła. Portugalka gani go za nieodpowiednie słownictwo i poucza o manierach. Ptaszek mówi, że kaczka patrzy na niego jak zły kot. Portugalka oburza się na porównanie i w gniewie odgryza ptaszkowi głowę. Potem stwierdza, że była dla niego jak matka i że okazała serce. Reszta drobiu żałuje śpiewaka, ale ostatecznie wszyscy wracają do jedzenia.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Rękopis baśni „Na podwórku” (audiobook) na YouTube
Kategoria:Literatura dziecięca i młodzieżowa Kategoria:Utwory Hansa Christiana Andersena Kategoria:Utwory literackie o ptakach Kategoria:Utwory literackie z 1861