Zażartka jajowata (Nabis limbatus) – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny zażartkowatych i podrodziny Nabinae. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję od Wysp Brytyjskich po dalekowschodnią Rosję i Półwysep Koreański; ponadto zawleczony został do nearktycznej części Ameryki. Wilgociolubny. Bytuje wśród roślinności trawiastej i zielnej.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1851 roku przez Andersa Gustafa Dahlboma pod nazwą Nabis limbatus. Jako miejsce typowe wskazano teren między Rudą i Bergą w szwedzkim regionie Kalmar. W 1912 roku Wasilij Oszanin wyznaczył go gatunkiem typowym wprowadzonego przez Oda Reutera w 1908 roku podrodzaju Reduviolus (Dolichonabis), który później klasyfikowany był jako odrębny rodzaj, a współcześnie uznawany jest zwykle za podrodzaj w rodzaju Nabis.
Morfologia thumb|left|160px|Larwa Pluskwiak o wydłużonym ciele długości od 7,2 do 9 mm. Ubarwienie jest jasne, żółtawe z dwoma lub trzema wąskimi, podłużnymi, ciemnymi paskami na wierzchu odwłoka oraz z parą bocznych ciemnych pasków na spodzie odwłoka przy listewkach brzeżnych, u samic czasem z tłem odwłoka zabarwionym czerwonawo.
Głowa cechuje się prawie równoległymi skroniami.
Tarczka ma półokrągłe rejony błyszczącego oskórka w kątach bocznych. Dominują formy krótkoskrzydłe. Półpokrywy są u nich tak długie jak przedplecze, owalne, o sklepionych, jasnych żyłkach, niewyodrębnionej międzykrywce i rąbkowatej zakrywce, sięgające najwyżej do trzeciego tergitu odwłoka. Formy długoskrzydłe mają półpokrywy długości odwłoka, o wyraźnie wyodrębnionej międzykrywce. Długie i cienkie odnóża są jasne z ciemnym kropkowaniem i poprzecznym kreskowaniem. Uda trzeciej pary są węższe niż listewka brzeżna odwłoka.
Odwłok samca ma boki prawie równoległe, u samicy zaś rozszerza się owalnie ku tyłowi. Listewki brzeżne są od spodu wygraniczone bruzdami i nie są ku górze podniesione. Na sternitach nie występują połyskujące się kropki.
Biologia i ekologia thumb|Dorosły samiec w środowisku naturalnym, widok z boku Owad rozmieszczony od nizin po góry, w Alpach dochodzący do rzędnych 1400 m n.p.m. Preferuje stanowiska wilgotne do podmokłych, otwarte do częściowo zacienionych, o roślinności złożonej z wysokich traw, trzcin, turzyc czy roślin zielnych. Zasiedla wilgotne łąki, pobrzeża zbiorników wodnych, polany leśne, przesieki, skraje lasów i leśne przydroża. Sporadycznie znajdywany jest na stanowiskach suchszych.
Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są polifagicznymi drapieżnikami. Polują na powierzchni gruntu i na roślinach.
Jaja składane są latem, najliczniej w sierpniu, do źdźbeł traw i łodyg roślin zielnych. To one są stadium zimującym. Larwy klują się zwykle w drugiej połowie maja. Stadia larwalne są cztery. Dorosłość osiągana jest w drugiej połowie czerwca lub pierwszej połowie lipca. Samce zwykle giną przed końcem września, natomiast samice dożywają do października lub listopada.
Rozprzestrzenienie Gatunek pierwotnie palearktyczny, należący do pacyficzno-atlantyckiego elementu faunistycznego.
W Europie znany jest z Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Kosowa oraz europejskiej części Rosji.
W Azji podawany jest z syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, anatolijskiej części Turcji, Kazachstanu, Kirgistanu, Iranu, Mongolii, północnych Chin i Korei.
Ponadto zawleczony został do nearktycznej Ameryki Północnej, gdzie notowany jest z terenu Kanady.
Przypisy
Kategoria:Zażartkowate Kategoria:Pluskwiaki Ameryki Północnej Kategoria:Pluskwiaki Azji Kategoria:Pluskwiaki Europy Kategoria:Zwierzęta Arktyki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1851 roku