thumb|Ilustracja Lorenza Frølicha Muza nowego stulecia (, współ. ) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w Kopenhadze w marcu 1861 roku.

Publikacja Andersenowska baśń literacka pt. Muza nowego stulecia została opublikowana przez wydawnictwo w Kopenhadze 2 marca 1861 roku w zbiorze Nowe przygody i opowieści. Druga seria. Pierwsza kolekcja. 1861 () wraz z baśniami: Ojciec wie najlepiej, Na kaczym podwórku, Bałwanem ze śniegu, Żukiem, Dwunastoma podróżnymi i Kamieniem mądrości. Zbiór był krytykowany i uznany za jeden ze słabszych w dorobku autora. Wydawnictwo wydało jednak Muzę nowego stulecia ponownie za życia pisarza w 1871 roku w antologii Baśnie i opowieści. Tom czwarty () z ilustracjami Lorenza Frølicha. W katalogu dzieł Hansa Christiana Andersena autorstwa baśń ma numer 823.

Polskie przekłady Pierwsze tłumaczenie utworu Muza nowego stulecia na język polski, autorstwa Stefanii Beylin, ukazało się w 1956 roku. Antologię Baśnie w trzech tomach wydał w Warszawie Państwowy Instytut Wydawniczy. Drugie tłumaczenie z oryginału w języku duńskim opublikowała w 2006 roku Bogusława Sochańska. Trzytomową antologię Baśnie i opowieści wydało poznańskie wydawnictwo Media Rodzina.

Tematyka Baśń jest refleksją nad duchem poezji w epoce Andersena oraz nad jej przyszłymi losami. Pisarz zawarł w utworze odwołania i aluzje do szeregu konkretnych postaci i dzieł z historii kultury i sztuki, także do mitologii ludów skandynawskich. Wymienieni zostali (wg kolejności pojawiania się nawiązania w tekście): esej Richarda Wagnera z 1849, postać Don Kiszota z powieści Miguela de Cervantesa, poglądy zoologa Karla Vogta (1817–1895), westalki, uciekinierzy z rewolucji francuskiej 1789, zwyczaj posiadania ojca chrzestnego, wynalazek fotografii, skald Øyvind Finnsson Skaldespillar (ok. 910–990), poeta perski Ferdousi (940–1025), trubadurzy niemieccy XI–XIII w., poeta Heinrich Heine (1797–1856), Edda starsza, Edda młodsza, Sagi islandzkie, Baśnie tysiąca i jednej nocy, kompozytor Ludwig van Beethoven (1770–1827), kompozytor Christoph Willibald Gluck (1714–1787), kompozytor Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791), Pięcioksiąg Mojżesza, zbiór bajek Pańćatantra, Figury Chladniego, rewolucjonista Giuseppe Garibaldi (1807–1882), dramatopisarz William Shakespeare (1564–1616), królowa Elżbieta I Tudor (1533–1603), dramatopisarz Pedro Calderón de la Barca (1600–1681), komediopisarz Ludvig Holberg (1684–1754), komediopisarz Molière (1622–1673), komediopisarz rzymski Plaut (ok. 256–184 p.n.e.), komediopisarz grecki Arystofanes (ok. 450–385 p.n.e.), postać Achillesa w Iliadzie Homera, także Odyseja, chrześcijaństwo, bracia Montgolfierowie, odkrywca Krzysztof Kolumb (1451–1506), epos Pieśń o Hajawacie Henry’ego Wadswortha Longfellowa, kolosy Memnona, astronom Tycho Brahe (1546–1601), Opowieści z życia codziennego pisarki (1773–1856), Wielki Mur Chiński, mitologiczny nordycki Ragnarok, także Gimle, wynalazek maszyny parowej.

Przypisy

Linki zewnętrzne Rękopis baśni „Muza nowego stulecia” (audiobook) na YouTube

Kategoria:Literatura dziecięca i młodzieżowa Kategoria:Utwory Hansa Christiana Andersena Kategoria:Utwory literackie z 1861