Budynek przy ulicy Warszawskiej 4 w Katowicach – budynek biurowy w Katowicach, położony przy ulicy Warszawskiej 4, w granicach dzielnicy Śródmieście. Oddano go do użytku w 1954 roku dla potrzeb Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, a powstał w stylu socrealistycznym według projektu Wojciecha Migockiego i Tadeusza Łobosa.
Historia lewo|mały|Pochód pierwszomajowy w Katowicach w 1945 roku; w tle widoczne miejsce, gdzie w 1954 roku oddano do użytku biurowiec Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych lewo|mały|Inskrypcja z datą otwarcia budynku, znajdująca się na fasadzie gmachu (2024) lewo|mały|Budynek przy ulicy Warszawskiej 4 w kwietniu 2016 roku
W miejscu, gdzie po II wojnie światowej został wzniesiony budynek biurowy przy ulicy Warszawskiej 4 w Katowicach, znajdowała się kamienica powstała około 1870 roku, której właścicielem był kupiec i fabrykant meblowy Erdmann Guss. Przed I wojną światową działał w niej sklep meblowy oraz Grand Cafe International. Przed 1909 rokiem prowadził tutaj swój skład win Paul Nixdorf, natomiast w 1913 roku na parterze kamienicy otwarto Bank Komandytowy oraz restaurację i piwiarnię Kloskego.
W 1935 roku właścicielem kamienicy przy ówczesnej ulicy marsz. J. Piłsudskiego 4 był Leopold Saper. W tym czasie znajdującą się w kamienicy piwiarnię prowadził Wiktor Dworowy, a także działały tutaj m.in.: skład mebli Robaka, skład papieru Aleksandrowicza czy apteka pod „Orłem”, która została założona w 1875 roku.
Wiosną 1938 roku Pocztowa Kasa Oszczędności zakupiła kamienicę przy ulicy marsz. J. Piłsudskiego 4 oraz położony obok budynek od strony ulicy Teatralnej. Pod koniec listopada tego samego roku poinformowano o planach wyburzenia obydwu budynków i planach budowy w ich miejsce piętnastokondygnacyjnego gmachu, która miała się rozpocząć wiosną 1939 roku. Do tego czasu przeprowadzono już wyprowadzkę lokatorów z obydwu budynków, a PKO ogłosiło przetarg nieograniczony na prace polegające na rozebraniu kamienic i wykonania robót wzmacniających pozostałe elementy budowlane.
Według dwóch innych źródeł, w 1945 roku kamienica przy ulicy Warszawskiej 4 spłonęła podczas zdobywania miasta przez wojska sowieckie.
W 1948 roku w miejscu pustego placu pomiędzy ulicami Warszawską a Teatralną zaczęto kopać fundamenty pod budowę placówki banku PKO, lecz prace te zostały przerwane. W późniejszym czasie rozpoczęto natomiast w tym miejscu budowę budynku biurowego dla Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w Katowicach wraz ze świetlicą, stołówką i mieszkaniami dla pracowników instytucji, która dotychczas zajmowała baraki przy ulicy Barbary 17. Prace budowlane rozpoczęto najpóźniej do sierpnia 1952 roku i pod koniec tego samego roku planowano je wówczas ukończyć.
Gmach został ostatecznie oddany ukończony w 1954 roku. Najpóźniej do końca kwietnia tego samego roku został wykończony, a do nowego budynku jako pierwszy przeniósł się gliwicki oddział DBOR-u, który wkrótce się przeniósł do Gliwic.
Biurowiec Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych wraz z wnętrzami został zaprojektowany przez Wojciecha Migockiego i Tadeusza Łobosa z katowickiego „Miastoprojektu” w latach 1950–1953. Architekci na etapie projektowania napotkali trudności związane z dostosowaniem planu budynku do istniejących wówczas na działce fundamentów.
Na parterze swoje lokale miała mieć Desa oraz katowicki oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Na konferencji przedstawicieli Desy oraz PTTK, która odbyła się 28 kwietnia 1954 roku w biurze Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego ustalono, że Desa zrezygnuje z lokali im przydzielonych na rzecz Orbisu, zwalniając lokale przy Rynku 11 na rogu ulic Dyrekcyjnej i Dworcowej, lecz Orbis zwlekał z przeprowadzką przynajmniej do połowy listopada tego samego roku.
W okresie Polski Ludowej działały tutaj m.in.: Fundusz Wczasów Pracowniczych czy apteka nr 1. Swoje sesje miała tutaj także Dzielnicowa Rada Narodowa Bogucice-Zawodzie.
W 2000 roku przy ulicy Warszawskiej 4 swoją placówkę miał Górnośląski Bank Gospodarczy, a także działało tutaj m.in. biuro podróży oraz część wydziałów katowickiego Urzędu Miasta. W budynku tym swoją siedzibę miały także m.in.: Związek Harmonijnego Rozwoju Miast Aglomeracji Katowickiej (zlikwidowany 1 stycznia 2001 roku) i Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Obsługi Inwestycji i Budownictwa (zlikwidowane w 2011 roku).
W 2014 roku gmach został wyposażony w instalację przeciwpożarową. W marcu 2019 roku władze miasta Katowice poinformowały o planach termomodernizacji budynku, obejmującej ocieplenie ścian zewnętrznych, wymianę instalacji centralnego ogrzewania, a także m.in. remont pomieszczeń czy wymianę stolarki drzwiowej.
Charakterystyka mały|Widok z góry (z prawej, 2026) mały|Fragment gzymsu wieńczącego fasadę gmachu of strony ulicy Warszawskiej (2024) mały|Balkon nad wejściem głównym (2024) mały|Lampa zewnętrzna przy głównym wejściu, z naniesioną nazwę budynku (2024)
Budynek biurowy położony jest przy ulicy Warszawskiej 4 i ulicy Teatralnej 7-7a w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście.
Gmach o kubaturze 18 tys. m³ powstał jako obiekt dwuskrzydłowy – frontowe od strony ulicy Warszawskiej, z lokalami handlowo-usługowymi na parterze i tylne od strony ulicy Teatralnej.
Powierzchnia zabudowy części od strony ulicy Warszawskiej 4 wynosi 437 m², od strony ulicy Teatralnej 7 liczy 387 m², a od strony ulicy Teatralnej 7a 122 m². Część od strony ulicy Warszawskiej posiada pięć kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną, a od strony ulicy Teatralnej odpowiednio cztery i jedną.
Gmach, wzniesiony w stylu socrealizmu, jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice. Jest on współwłasnością miasta Katowice i Skarbu Państwa (stan na 2016 rok).
Pod koniec 2025 roku, w systemie REGON zarejestrowane były cztery aktywne podmioty gospodarcze z siedzibą przy ulicy Warszawskiej 7, jeden przy ulicy Teatralnej 7 i trzy przy ulicy Teatralnej 7a. Działały tutaj m.in.: część wydziałów Urzędu Miasta Katowice (Klimatu i Energii, Monitorowania Inwestycji, Rozwoju Miasta, Transportu oraz biuro Miejskiego Rzecznika Konsumentów), redakcja portalu wKatowicach czy placówka VeloBanku.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Architektura socrealistyczna w Katowicach Kategoria:Budynki biurowe w Katowicach 4 Katowice Kategoria:Obiekty w Katowicach wpisane do gminnej ewidencji zabytków