mały|alt=Baner OSM Polska|Baner OSM Polska Stowarzyszenie OpenStreetMap Polska – polskie stowarzyszenie z siedzibą w Łodzi, działające na zasadach non-profit, którego celem jest promocja i wspieranie projektu OpenStreetMap na terenie Polski oraz popularyzacja idei wolnej kartografii, geoinformacji i otwartych danych przestrzennych. Stowarzyszenie reprezentuje w kontaktach z instytucjami polską społeczność edytorów OpenStreetMap. Od 2021 roku posiada status lokalnego oddziału (Local Chapter) OpenStreetMap Foundation, co daje mu m.in. prawo oficjalnej reprezentacji projektu OpenStreetMap w Polsce i korzystania ze znaków towarowych fundacji.
Historia
Powstanie i rejestracja
Stowarzyszenie zostało założone 5 marca 2011 roku w Łodzi, podczas zebrania założycielskiego z udziałem 23 osób związanych z projektem OpenStreetMap. Statut przyjęty tego dnia określił cele organizacji oraz podstawowe zasady jej działania.
28 kwietnia 2011 roku stowarzyszenie zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego z numerem KRS 0000385002, uzyskując osobowość prawną. Siedzibą wskazaną w statucie i rejestrze jest miasto Łódź. Zarząd pierwszej kadencji tworzyli: Tomasz Domagalski, Paweł Marynowski, Andrzej Zaborowski, Rafał Jachowicz, Adam Mencwal, Zbigniew Czernik i Marek Strassenburg-Kleciak.
Głównym powodem założenia stowarzyszenia była potrzeba oficjalnej reprezentacji społeczności edytorów OpenStreetMap przez podmiot posiadający osobowość prawną, co miało ułatwiać kontakty z urzędami i instytucjami. Statut od początku przewidywał jednak szerszą działalność, obejmującą m.in. upowszechnianie wiedzy z zakresu geodezji, kartografii, informatyki i ochrony środowiska, wspieranie tworzenia ogólnodostępnych danych geograficznych oraz promocję wolnego oprogramowania.
Działalność w pierwszych latach
W pierwszych latach działalności stowarzyszenie rozwijało współpracę z innymi organizacjami i podmiotami wykorzystującymi dane OpenStreetMap. Podpisano porozumienia m.in. z organizacjami z ruchu wolnej kultury, w tym deklarację o współpracy i partnerstwie ze stowarzyszeniem Wikimedia Polska w ramach konkursu „Wiki Lubi Zabytki”. Zawarto także porozumienie z serwisem turystycznym trail.pl, a także organizowano spotkania typu mapping party i konkursy zachęcające do uzupełniania danych, dotyczące m.in. hydrantów, pikietażu dróg czy punktów użyteczności publicznej.
Od 2015 roku aktywność stowarzyszenia zaczęła wyraźnie słabnąć, co doprowadziło do kryzysu organizacyjnego. W kwietniu 2018 roku, mimo ograniczonej aktywności, udało się zawrzeć porozumienie o współpracy z firmą Neptis, operatorem systemu Yanosik, oraz zorganizować w Poznaniu ogólnopolską konferencję State of the Map Poland 2018, pierwszą konferencję tego cyklu w Polsce, adresowaną do edytorów, użytkowników i sympatyków projektu.
Jesienią 2018 roku pojawiło się ryzyko likwidacji stowarzyszenia, ponieważ podczas walnego zebrania nie zdołano wybrać nowych władz. Sytuację odwróciło kolejne walne zebranie w lutym 2019 roku, na którym wybrano nowy zarząd i komisję rewizyjną.
Reaktywacja i współpraca z instytucjami publicznymi
Nowy zarząd, wybrany w 2019 roku, w pierwszej kolejności koncentrował się na uzupełnieniu zaległości formalnych, a następnie na ponownym zwiększeniu aktywności stowarzyszenia. Podpisano kolejne porozumienia z instytucjami publicznymi, uczelniami i firmami, a także wznowiono projekty techniczne związane z generowaniem map i narzędzi na podstawie danych OpenStreetMap.
W wyniku współpracy z Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii (GUGiK) dane OpenStreetMap zostały udostępnione jako osobna warstwa w krajowym serwisie Geoportal, a społeczność OSM uzyskała oficjalną zgodę na wykorzystywanie części danych Geoportalu przy edycji mapy. Stowarzyszenie współpracowało także z Uniwersytetem Łódzkim, organizując dwie edycje wydarzenia MapoFaktura, łączącego warsztaty z zakresu OpenStreetMap z uzupełnianiem danych dotyczących miasta.
W 2021 roku, w dziesiątą rocznicę założenia, stowarzyszenie uzyskało po przeprowadzeniu procedury aplikacyjnej status lokalnego oddziału (Local Chapter) OpenStreetMap Foundation.
Projekty AED i kanon krajoznawczy
Od 2021 roku jednym z głównych przedsięwzięć stowarzyszenia stał się projekt gromadzenia informacji o automatycznych defibrylatorach zewnętrznych (AED) i prezentowania ich lokalizacji na otwartej mapie OpenAEDMap. Według doniesień prasowych projekt ma charakter globalny, a jego celem jest stworzenie otwartej, ogólnodostępnej bazy lokalizacji defibrylatorów na podstawie danych OpenStreetMap. W lutym 2023 roku portal branżowy informował, że na mapie stworzonej przez stowarzyszenie naniesiono już lokalizacje ponad 5 tys. defibrylatorów AED. Projekt objęło patronatem m.in. Centrum e-Zdrowia.
W 2024 roku Stowarzyszenie OpenStreetMap Polska pozyskało dofinansowanie z Ministerstwa Sportu i Turystyki na realizację zadania publicznego „Digitalizacja Kanonu Krajoznawczego Polski”, którego rezultatem ma być Cyfrowy Kanon Krajoznawczy Polski – baza danych przestrzennych obejmująca najciekawsze obiekty krajoznawcze w kraju, udostępniona na licencji ODbL i zintegrowana z OpenStreetMap.
Stowarzyszenie jest również zaangażowane w organizację i współorganizację konferencji i wydarzeń środowiskowych, w tym konferencji State of the Map Poland 2018 oraz przyznanej stowarzyszeniu przez OpenStreetMap Foundation organizacji europejskiej konferencji State of the Map Europe 2024 w Łodzi.
Cele i działalność
Cele stowarzyszenia określone w statucie obejmują m.in. upowszechnianie wiedzy z zakresu geodezji, kartografii, geografii, informatyki, nauk o Ziemi i ochrony środowiska, wspieranie tworzenia, gromadzenia i rozpowszechniania ogólnodostępnych danych geograficznych oraz wspieranie, rozwój i promocję projektu OpenStreetMap jako otwartej bazy danych geograficznych udostępnianej na wolnych licencjach. Do celów należy także ochrona dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, promocja turystyki i krajoznawstwa, wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz promocja i wspieranie tworzenia wolnego oprogramowania.
Stowarzyszenie realizuje swoje cele m.in. poprzez tworzenie i rozwijanie wolnego oprogramowania wspierającego działanie projektu OpenStreetMap, prowadzenie szkoleń i warsztatów dotyczących współtworzenia i doskonalenia danych mapowych, organizowanie sympozjów i wydarzeń popularyzujących projekt, a także współpracę z organami służby geodezyjnej i kartograficznej, administracją publiczną, uczelniami, organizacjami pozarządowymi i podmiotami komercyjnymi.
W praktyce działalność stowarzyszenia obejmuje m.in.:
organizację spotkań edytorów i wydarzeń typu mapping party, połączonych z systematycznym uzupełnianiem danych w OpenStreetMap; prowadzenie warsztatów, szkoleń i wykładów w uczelniach wyższych dotyczących podstaw OpenStreetMap, pozyskiwania danych terenowych i ich wprowadzania do projektu; współpracę z instytucjami publicznymi przy udostępnianiu i integracji danych przestrzennych, w tym z GUGiK w zakresie warstw opartych na danych OSM w Geoportalu; rozwój tematycznych serwisów mapowych, takich jak OpenAEDMap poświęcone lokalizacjom defibrylatorów AED; prace nad Cyfrowym Kanonem Krajoznawczym Polski jako otwartą bazą danych obiektów krajoznawczych, powiązaną z OpenStreetMap; popularyzację wykorzystania danych OSM w nawigacji samochodowej, serwisach transportowych i systemach informacji przestrzennej, m.in. poprzez współpracę z operatorami takich usług.
Struktura i członkostwo
Zgodnie ze statutem władzami stowarzyszenia są: Walne Zebranie Członków, Zarząd oraz Komisja Rewizyjna. Kadencja organów trwa do kolejnego walnego zebrania sprawozdawczo-wyborczego. Terenem działania stowarzyszenia jest Rzeczpospolita Polska, przy czym w szczególnych przypadkach może ono prowadzić działalność również poza jej granicami.
Członkowie stowarzyszenia dzielą się na członków zwyczajnych, wspierających i honorowych. Członkiem zwyczajnym może zostać osoba fizyczna posiadająca konto w domenie openstreetmap.org, która złoży deklarację członkowską, uzyska zgodę zarządu i opłaci składkę członkowską. Członkostwo wspierające przeznaczone jest dla osób fizycznych i prawnych deklarujących pomoc finansową, rzeczową lub doradczą, natomiast członkostwo honorowe może być przyznane osobom szczególnie zasłużonym dla realizacji celów statutowych.
Stowarzyszenie nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego; w rejestrach organizacji pozarządowych i KRS figuruje jako stowarzyszenie zarejestrowane z siedzibą przy ul. Piotrkowskiej 28/2U w Łodzi.
Współpraca i partnerstwa
Stowarzyszenie współpracuje z OpenStreetMap Foundation jako jej lokalny oddział w Polsce, uczestnicząc w konsultacjach dotyczących rozwoju projektu oraz korzystania ze znaków towarowych. Na poziomie krajowym nawiązuje partnerstwa z instytucjami publicznymi, organizacjami pozarządowymi i sektorem komercyjnym, m.in. w zakresie wykorzystania i uzupełniania danych OpenStreetMap w nawigacji samochodowej, serwisach transportowych i systemach informacji przestrzennej. Przykładem współpracy z organizacją pozarządową jest podpisana w 2011 roku deklaracja o współpracy i partnerstwie ze stowarzyszeniem Wikimedia Polska w ramach konkursu „Wiki Lubi Zabytki”.
W obszarze bezpieczeństwa publicznego stowarzyszenie prowadziło działania szkoleniowe na rzecz Państwowej Straży Pożarnej, m.in. organizując w 2013 roku w Komendzie Powiatowej PSP w Świebodzinie szkolenie dotyczące wykorzystania systemów informacji geograficznej i projektu OpenStreetMap w codziennej pracy funkcjonariuszy PSP. Dane OpenStreetMap są wykorzystywane przez Państwową Straż Pożarną m.in. w Systemie Wspomagania Dowodzenia, co podkreślano w publikacjach dotyczących współpracy stowarzyszenia z administracją publiczną i postulowanej większej otwartości państwowych zasobów kartograficznych.
W ramach Cyfrowego Kanonu Krajoznawczego Polski stowarzyszenie współpracuje m.in. z Komisją Krajoznawczą PTTK oraz instytucjami odpowiedzialnymi za promocję turystyki, a także z twórcami aplikacji mapowych planujących wykorzystanie powstającej bazy danych.
Zobacz też
OpenStreetMap OpenStreetMap Foundation system informacji geograficznej
Przypisy
Bibliografia
Odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dot. Stowarzyszenia OpenStreetMap Polska
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona Stowarzyszenia OpenStreetMap Polska Serwis OpenAEDMap – mapa defibrylatorów (AED) Repozytoria projektów Stowarzyszenia OpenStreetMap Polska w serwisie GitHub
Kategoria:Stowarzyszenia w Polsce Kategoria:Organizacje geoinformatyczne