Katharina Engelsdorf O.SS.S (ur. w Braniewie, zm. 1642 w Lublinie) – ksieni klasztoru brygidek w Gdańsku, domniemana autorka kroniki klasztoru brygidek.
Życiorys mały|Klasztor brygidek w Gdańsku Pochodziła z Braniewa, była prawdopodobnie córką braniewskiego rajcy. 11 września 1602 roku wstąpiła do klasztoru brygidek w Gdańsku, rozpoczynając nowicjat. Ze względu na patrycjuszowskie pochodzenie została przydzielona do grupy mniszek chórowych, tj. skupionych na modlitwie i kontemplacji. Prawdopodobnie jeszcze przed złożeniem profesji wieczystej w dniu 23 lipca 1606, została mistrzynią nowicjatu. Już następnego dnia – 24 lipca – została wybrana przeoryszą konwentu żeńskiego. Wkrótce popadła w konflikt z przełożoną klasztoru Dorotheą Sparlings (Sperlings), gdyż chciała wprowadzać reformy w zakonie. Konflikt zaognił się po śmierci w 1609 brygidianina Paula Jansena, którego matka przełożona Sparlings nie pozwalała pochować i przez prawie rok przetrzymywała trumnę z jego szczątkami w kaplicy.
W maju 1610, wbrew opatce, Katharina z kilkoma innymi mniszkami, pochowała zmarłego brygidianina. Wkrótce potem, 23 października 1610, decyzją komisji biskupiej Dorothea Sparlings został usunięta ze stanowiska, a Katharinę Engelsdorf mianowano na matkę przełożoną klasztoru gdańskiego. Jednak matce Dorothei Sparlings sprzyjająca protestancka rada miejska w Gdańsku 19 października 1610 usunęła siłą Katharinę Engelsdorf wraz z dwiema innymi zakonnicami z klasztoru. Wygnane brygitki znalazły schronienie w klasztorze cystersów w Oliwie. Wkrótce, 23 listopada, 8 innych brygidek, w tym 3 ze Szwecji, dołączyło do nich, uznając Katharinę Engelsdorf za legalną matkę przełożoną. Od kwietnia 1611 mniszki zamieszkały w klasztorze sióstr norbertanek w Żukowie. Dopiero po śmierci przełożonej Dorothey Sparlings w dniu 21 marca 1612 roku, Katharina Engelsdorf został 19 kwietnia za wiedzą biskupa włocławskiego i pomorskiego Wawrzyńca Gembickiego uroczyście wprowadzona do klasztoru, zostając jego matką przełożoną. 20 października 1614 została konsekrowana ksienią (opatką) gdańskiego klasztoru brygidek. W 1615 przeprowadzona wizytacja biskupa wypadła bardzo pozytywnie, pokazując duże zdyscyplinowanie w klasztorze oraz wstający procent mniszek miejscowych (pochodzących głównie z Warmii).
Podczas zarządzania klasztorem przez ksienię Katharinę Engelsdorf odzyskano utracone wcześniej uposażenia ziemskie, w tym wsie Ostróżki (w 1613) i Witomino (1615). Katharina Engelsdorf przeprowadziła również rozbudowę klasztoru i przebudowę kościoła św. Brygidy, między innymi poprzez dobudowanie do niego wieży. Utrzymywała dobre relacje z jezuitami, dążąc do ich osadzenia w kościele św. Brygidy oraz oddając im kaplicę św. Marii Magdaleny. W 1625 ustąpiła z funkcji matki przełożonej. Wkrótce potem opuściła Gdańsk i od 1626 do końca życia przebywała w klasztorze brygidek w LublinieRichard Stachnik St. Brigitten Danzig : Geschichte des Brigittinnenklosters und der St. Brigittenkirche in Danzig, Gdańsk 1940, s. 51–55.
Katharinie Engelsdorf jest przypisywane autorstwo kroniki klasztoru brygidek w Gdańsku Die Klosterchronik von St. Brigitten in Danzig. Rękopis do 1945 roku był przechowywany w zakrystii parafii św. Brygidy w Gdańsku, podczas lub po wojnie wywieziony został do Niemiec. Kronika została wydana w 1960 drukiem w periodyku Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands. Kronika ta jest pierwszym historycznym dokumentem Gdańska spisanym ręką kobiety oraz pozostaje jedną z nielicznych kronik spisanych przez kobiety w epoce wczesnonowożytnej.
Przypisy
Kategoria:Ksienie katolickie Kategoria:Brygidki (biografie) Kategoria:Zakonnice katolickie w I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1642 Kategoria:Ludzie urodzeni w Braniewie Kategoria:Ludzie związani z Gdańskiem w I Rzeczypospolitej Kategoria:Duchowni związani z Lublinem Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Kronikarze