Permeacja (ang. permeation) – proces transportu masy, w którym cząsteczki (np. gazów, par lub cieczy) przenikają przez materiał barierowy (np. membranę, folię polimerową lub warstwę ochronną) w wyniku zjawisk dyfuzyjnych.
Opis zjawiska W ujęciu materiałowym permeacja jest opisywana jako sekwencja etapów obejmująca sorpcję (wchłanianie lub rozpuszczanie) substancji w materiale, jej dyfuzję w głąb oraz desorpcję po stronie przeciwnej bariery. W prostych modelach przenikalność (ang. permeability) ma związek zarówno z rozpuszczalnością (sorpcją) cząsteczek w materiale, jak i z ich współczynnikiem dyfuzji.
W procesie permeacji część roztworu zasilającego, która przeniknęła, nazywa się permeatem, natomiast część, która nie przeniknęła przez membranę, nazywa się retentatem.
Zastosowania Permeacja ma znaczenie między innymi w: technologii membran (separacje gazów i par, bariery w instalacjach procesowych), opakowalnictwie (barierowość folii wobec tlenu, pary wodnej i aromatów), ocenie środków ochrony indywidualnej (dobór rękawic i odzieży ochronnej pod kątem przenikania substancji chemicznych przez materiał).
Przykład permeacji W 1996 roku w USA doszło do śmiertelnego zatrucia dimetylortęcią naukowca po przypadkowym kontakcie z tą substancją w laboratorium. Wypadek związany był m.in. bardzo szybką permeacją rtęci przez jednorazowe rękawice lateksowe. Zdarzenie było analizowane później w kontekście doboru ochrony rąk na podstawie empirycznych danych permeacyjnych dla konkretnych materiałów rękawic.. W materiałach podkreślano, że lateks, neopren i butyl nie zapewniają odpowiedniej ochrony przy bezpośrednim kontakcie z dimetylortęcią.
Przypisy
Kategoria:Chemia fizyczna