Łabędzka (alt. Łabęcka) – nieistniejąca dziś kolonia robotnicza położona w centrum Dąbrowy Górniczej, funkcjonująca od II połowy XIX wieku do lat 60. XX wieku. Była niewielkim zespołem zabudowy mieszkalnej, całkowicie zlikwidowanym w okresie PRL w związku z rozbudową infrastruktury kolejowej. Obecnie jest to niezabudowany plac między ulicą Przybylaka a Obwodnicą Śródmieścia.

Historia Kolonia powstała około 1865 roku w czasie uruchamiania kopalń odkrywkowych „Nowa” i „Łabęcki”. Jej nazwa pochodzi od Hieronima Łabędzkiego, inżyniera górniczego związanego z zagłębiowskim przemysłem. Zabudowa liczyła w szczytowym okresie około 50 budynków, głównie drewnianych domów górniczych, uzupełnionych kilkoma murowanymi obiektami wzniesionymi przez kopalnie. Łabęcka była położona między torowiskami Kopalni „Paryż” i Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, w sąsiedztwie Huty Bankowej. Przez środek kolonii przepływał kanał z ciepłą wodą poprzemysłową, wykorzystywaną przez mieszkańców m.in. do kąpieli. Dzielnica była zamieszkana głównie przez górników, kolejarzy oraz hutników.

Należała początkowo do gminy Osad Górniczych w powiecie będzińskim w guberni piotrkowskiej, a po jej zniesieniu w 1874 roku do gminy Górniczej. Gminę Górniczą zniesiono w 1909 roku, a Łabędzką włączono do nowej gmina Dąbrowa GórniczaŚląski Instytut Naukowy w Katowicach (1976): Dąbrowa Górnicza – Zarys rozwoju miasta. Gminę Dąbrowa Górnicza z dniem 1 października 1916Często spotykana data 18 sierpnia 1916 jest zaledwie datą wydania rozporządzenia dot. ordynacji miejskiej dla 34 miast. Ostatni paragraf (22) rozporządzenia wyraźnie stwierdza, że rozporządzenie wchodzi w życie 1 października 1916. w związku z nadaniem Dąbrowie Górniczej praw miejskich przez austriackie władze okupacyjne i przekształceniu jej w gminę miejskąRozporządzenie Naczelnego Wodza armii z 18 sierpnia 1916, dotyczące ordynacyi miejskiej dla trzydziestu i czterech miast (Dziennik rozporządzeń c. i k. Zarządu wojskowego w Polsce, Część XXV, wydana i rozesłana dnia 23 sierpnia 1916, Nr 65), przez co Łabędzka stała się obszarem miejskim.

W okresie II wojny światowej, ze względu na izolowane położenie, na terenie kolonii prawdopodobnie funkcjonowało getto. Po wojnie zabudowa stopniowo znikała, aż w latach 60. została całkowicie wyburzona. Ostatnim śladem nazwy była nastawnia kolejowa „Łabędzka”, zlikwidowana około 2012 roku.

Po Łabędzkiej zachowały się jedynie szczątkowe ślady dawnej infrastruktury oraz nieliczne fotografie i wzmianki archiwalne.

Przypisy

Kategoria:Dąbrowa Górnicza Kategoria:Dzielnice i osiedla Dąbrowy Górniczej