Huragan w Teksasie w 1916 roku – intensywny i szybko przemieszczający się cyklon tropikalny, który w sierpniu 1916 roku spowodował znaczące zniszczenia na Jamajce oraz w południowym Teksasie. Po dotarciu na ląd w Teksasie osiągnął kategorię 4. w skali Saffira-Simpsona, stając się najsilniejszym cyklonem tropikalnym, jaki uderzył w Stany Zjednoczone od trzech dekad. W trakcie ośmiodniowej wędrówki przez Morze Karaibskie i Zatokę Meksykańską spowodował śmierć 37 osób oraz straty materialne w wysokości 11,8 miliona dolarów (wartość z 1916 r.).
Ze względu na ograniczone możliwości obserwacji meteorologicznych na początku XX wieku historia rozwoju huraganu została w dużej mierze zrekonstruowana na podstawie dostępnych danych w ramach projektu reanalizy huraganów atlantyckich przeprowadzonego w 2008 roku. Zaburzenie tropikalne przekształciło się w sztorm tropikalny 12 sierpnia, niedługo przed przejściem przez Małe Antyle. 15 sierpnia system, już jako huragan, minął południowe wybrzeże Jamajki, powodując śmierć 17 osób. Długotrwałe działanie silnych wiatrów doprowadziło do całkowitego zniszczenia plantacji bananów, a znaczne szkody odnotowano także na uprawach kokosów i kakao. Najdotkliwsze zniszczenia wystąpiły w południowych parafiach wyspy i objęły uprawy rolne, budynki mieszkalne oraz infrastrukturę. Straty na Jamajce oszacowano na 10 milionów dolarów (około 289 milionów dolarów w przeliczeniu na 2024 rok). Następnie huragan przeszedł przez cieśninę Jukatańską, wszedł na wody Zatoki Meksykańskiej i dalej wzrastał na sile, osiągając status huraganu wyższej kategorii według współczesnej klasyfikacji.
Wieczorem 18 sierpnia centrum huraganu uderzyło w południowy Teksas w pobliżu . Maksymalna prędkość wiatru wynosiła wówczas 210 km/h. W nadbrzeżnych miejscowościach wiele budynków zostało całkowicie zniszczonych, przy czym najcięższe skutki odnotowano w Corpus Christi oraz okolicznych osadach. Fala sztormowa osiągająca wysokość 2,8 m zniszczyła obiekty położone bezpośrednio przy brzegu. Silne porywy wiatru i intensywne opady deszczu objęły także obszary położone dalej w głąb lądu, powodując szkody w miastach i na terenach rolniczych południowego Teksasu. Uszkodzenia dotknęły linii kolejowych, sieci telekomunikacyjnej oraz dostaw energii elektrycznej. W ośmiu miejscowościach pobito rekordy dobowych sum opadów, z maksymalną wartością 150 mm w Harlingen. Obfite opady wywołały powodzie w obozach wojskowych wzdłuż granicy amerykańsko-meksykańskiej, co doprowadziło do ewakuacji około 30 tysięcy stacjonujących tam żołnierzy. Łączne straty materialne w Teksasie wyniosły 1,8 miliona dolarów (około 52 milionów dolarów w przeliczeniu na 2024 rok), a liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 20 osób. Huragan szybko osłabł na obszarze południowo-zachodniego Teksasu i rozpadł się w pobliżu Nowego Meksyku 20 sierpnia.
Historia meteorologiczna mały|Tor huraganu Według huragan w Teksasie z 1916 roku „charakteryzował się trajektorią typową dla sierpniowych cyklonów przechodzących przez cieśninę Jukatańską”, wyróżniał się jednak wyjątkowo dużą prędkością przemieszczania się przez cały okres istnienia. Możliwe zaburzenie prekursorowe mogło powstać już 8 sierpnia u wybrzeży Afryki, jednak brak wystarczających obserwacji uniemożliwił jednoznaczne potwierdzenie formacji cyklonu tropikalnego. System został po raz pierwszy jednoznacznie zidentyfikowany jako sztorm tropikalny 12 sierpnia na wschód od Barbadosu – na podstawie pomiaru wiatru o prędkości 64 km/h dokonanego przez przepływający statek. W ciągu kolejnych trzech dni, podczas przemieszczania się na zachód wzdłuż południowej krawędzi Wyżu Azorskiego, nie zanotowano innych znaczących obserwacji silnych wiatrów ani niskiego ciśnienia. Na podstawie reanalizy przeprowadzonej w 2008 roku w ramach projektu Atlantic Hurricane Reanalysis Project ustalono, że w tym okresie następowała stała intensyfikacja systemu. Burza osiągnęła status huraganu 15 sierpnia, znajdując się na południe od Haiti. Tego samego dnia huragan skręcił lekko na północny zachód, co doprowadziło do przejścia systemu tuż na południe od Jamajki przy wiatrach o prędkości 137 km/h. W pobliżu Kajmanów statek zanotował wiatr o prędkości 89 km/h – była to najsilniejsza zarejestrowana prędkość wiatru na otwartych wodach w związku z tym cyklonem. Huragan dalej wzrastał na sile i rano 17 sierpnia wszedł na wody Zatoki Meksykańskiej przez cieśninę Jukatańską.
Obserwacje na otwartych wodach Zatoki Meksykańskiej pozostawały ograniczone; najsilniejsze zarejestrowane wiatry miały charakter granicznych wichur. System osiągnął intensywność huraganu wyższej kategorii 17 sierpnia, tuż na północ od półwyspu Jukatan. W miarę zbliżania się do wybrzeży Teksasu liczba doniesień o rozwijającym się huraganie wzrosła. 18 sierpnia huragan osiągnął kategorię 4. w skali Saffira-Simpsona na zachodzie Zatoki Meksykańskiej. Pierwsze zewnętrzne pasma opadowe dotarły do wybrzeża w pobliżu Corpus Christi wczesnym rankiem tego dnia. Wieczorem centrum huraganu uderzyło w ląd w pobliżu w południowym Teksasie przy maksymalnej prędkości wiatru 210 km/h oraz ciśnieniu szacowanym na 932 hPa. Parametry te uczyniły go najsilniejszym huraganem sezonu atlantyckiego 1916 roku. Pod względem ciśnienia atmosferycznego był to najsilniejszy huragan, jaki uderzył w kontynentalne Stany Zjednoczone od 1886 roku. Huragan był większy niż przeciętny w momencie dotarcia na ląd – promień wiatrów maksymalnych wynosił 47 km. Ani najsilniejsze wiatry, ani najniższe ciśnienie nie zostały bezpośrednio zmierzone; wartości te ekstrapolowano na podstawie danych peryferyjnych w ramach projektu reanalizy, z wykorzystaniem modelowania fali sztormowej oraz relacji ciśnienie–wiatr. Analizy przeprowadzone przez innych badaczy w XX wieku również jednoznacznie wskazywały na uderzenie huraganu wyższej kategorii. Po wejściu na ląd huragan szybko osłabł, przemieszczając się w głąb zachodniego Teksasu. 19 sierpnia był już osłabiającą się depresją tropikalną, a 20 sierpnia przekształcił się w zatokę niskiego ciśnienia w pobliżu granicy Teksasu i Nowego Meksyku, w dolinie rzeki Pecos.
Przygotowania i skutki Morze Karaibskie alt=Mapa pogody burzy i jej izobar na południowy wschód od Jamajki|mały|Analiza pogody powierzchniowej huraganu zbliżającego się do Jamajki 15 sierpnia Przejście rozwijającego się cyklonu tropikalnego przez Małe Antyle 12–13 sierpnia spowodowało wietrzną pogodę. Prędkość wiatru stałego osiągnęła wówczas maksymalnie 40 km/h na Antigui, natomiast na otwartych wodach w pobliżu system znajdował się na dolnej granicy intensywności sztormu tropikalnego. W San Fernando zarejestrowano 11 mm opadów związanych z tym zaburzeniem. 16 sierpnia wydano ostrzeżenie o możliwości wystąpienia wiatrów huraganowych w cieśninie Jukatańskiej, w rejonie półwyspu Guanahacabibes na Kubie. W związku z tym czasowo wstrzymano ruch statków, po czym zezwolono na wznowienie rejsów do portów kubańskich i środkowoamerykańskich.
Huragan najcięższe zniszczenia spowodował na Jamajce, przechodząc na południe od kolonii korony brytyjskiej w nocy z 15 na 16 sierpnia. Żywioł doprowadził do śmierci 17 osób i pozostawił tysiące mieszkańców bez dachu nad głową. Chociaż United States Weather Bureau nie klasyfikowało zdarzenia jako bezpośredniego uderzenia w ląd, relacje prasowe opublikowane w dzienniku „The Daily Gleaner” wskazywały, że spokojne oko burzy przeszło nad Kingston oraz co najmniej czterema południowymi parafiami. Największe szkody wystąpiły w południowej części wyspy, choć pewne straty w uprawach odnotowano także na północy. Łączne zniszczenia oszacowano na 10 milionów dolarów (około 289 milionów dolarów w przeliczeniu na 2024 rok). Najbardziej ucierpiały plantacje bananów – w wielu rejonach wschodniej Jamajki plony zostały zniszczone w większości lub całkowicie. Według raportu konsulatu amerykańskiego cała produkcja bananów na wyspie poniosła pewne uszkodzenia. W Bath huragan uznano za najgorszy od 1903 roku; wschodni pas upraw bananowych został całkowicie zdewastowany – przed najbliższym podejściem burzy powalonych zostało pięć tysięcy dojrzałych drzew bananowych, co spowodowało niemal całkowitą utratę plonów w tej okolicy. Znaczące straty poniosły także plantacje trzciny cukrowej, drzewa kokosowe i kakaowe – zwłaszcza w Portland, gdzie uszkodzeniom uległo 30–50% upraw kakao. W Bowden wieczorem 15 sierpnia prędkość wiatru stałego osiągnęła 130 km/h, co spowodowało zerwanie łączności telegraficznej oraz liczne uszkodzenia budynków i drzew bananowych. Długotrwałe porywy wiatru powaliły linie telegraficzne i drzewa owocowe w Saint Thomas. W Annotto Bay wiele domów straciło dachy lub zostało przesuniętych, co stanowiło główny rodzaj strat materialnych w tej miejscowości. Obfite opady doprowadziły do wylania rzek Dry, Johnson i Yallahs, zatapiając mosty i uniemożliwiając przejazd.
Łączność między Kingston a pozostałymi parafiami została przerwana na 48 godzin z powodu powalonych linii telegraficznych i telefonicznych, co znacznie utrudniło zbieranie informacji o zniszczeniach. W stolicy zmierzono maksymalną prędkość wiatru stałego 116 km/h, z porywami szacowanymi na 137 km/h, oraz 40 mm opadów. Po uderzeniu powalonych drzew w linie elektryczne nastąpiły przerwy w dostawach prądu, co zatrzymało ruch tramwajowy. Jedna kobieta zginęła porażona prądem przez spadający przewód. Miasto przez całą noc pozostawało bez oświetlenia, co skłoniło policję do zalecenia pieszym opuszczenie ulic. Większość szkód majątkowych w Kingston i dolnej części parafii Saint Andrew była niewielka i dotyczyła najsłabszych konstrukcji – uszkodzone zostały domy, ogrodzenia, szyldy oraz blaszane dachy składów drewna na nabrzeżu. Drogi pokryte były szczątkami budynków, a w jednym przypadku cały dom został przewiany na jezdnię. Silne fale spowodowały zatonięcie lub osadzenie na mieliźnie kilku statków i lichtug w porcie Kingston; w jednym z incydentów zginęły dwie osoby. Poważne straty w uprawach odnotowano także w parafii Saint Catherine, m.in. drzewa bananowe na odcinku między Kingston a Spanish Town oraz palmy kokosowe i inne duże drzewa w regionie. W odpowiedzi na katastrofę rząd kolonialny uruchomił program pomocy dla plantatorów w odbudowie zniszczonych upraw oraz przeznaczył 21 000 funtów na działania ratunkowe. Powszechne zniszczenia plantacji bananów spowodowały spadek zapotrzebowania na transport kolejowy, co doprowadziło do obniżenia przychodów Jamaica Railway Corporation i w konsekwencji do redukcji zatrudnienia.
Teksas + Skutki huraganu w Teksasie z 1916 roku według miejscowości Miejscowość Straty materialne (w dolarach z 1916 roku) Alice100 000 $ Aransas Pass150 000 $ Corpus Christi500 000 $ Kingsville100 000 $ Rockport75 000 $ San Diego50 000 $ (kilka miast)300 000 $ Inne obszary500 000 $Razem1,8 miliona dolarów mały|lewo|Zniszczenia spowodowane falą sztormową huraganu Pierwsze ogólne informacje o pozycji i trajektorii huraganu, skierowane do odbiorców amerykańskich, opublikowało rano 13 sierpnia, na podstawie obserwacji z Saint Kitts. Wydane ostrzeżenia dla żeglugi spowodowały, że 20 parowców schroniło się w Nowym Orleanie. Ze względu na początkowo niewielkie rozmiary systemu oraz ograniczone dane obserwacyjne, Weather Bureau podkreślało niepewność co do lokalizacji centrum burzy – podobnie jak w przypadku dwóch innych cyklonów tropikalnych monitorowanych w tym samym miesiącu. 18 sierpnia, wraz ze zbliżaniem się huraganu do wybrzeża Teksasu, wydano pierwsze ostrzeżenia o wiatrach huraganowych. Informacje te przekazano telegraficznie i telefonicznie mieszkańcom wybrzeża, od hrabstwa Cameron po hrabstwo Calhoun na północy. W oczekiwaniu na uderzenie żywiołu ceny bawełny na giełdzie w Nowym Orleanie wzrosły o 7–9 punktów w porównaniu do dnia poprzedniego, natomiast na giełdzie nowojorskiej odnotowano wzrost o 10–12 punktów.